Pytanie
Pacjenci chorujący na IBS powinni utrzymywać odpowiedni reżim dietetyczny i wystrzegać się niektórych pokarmów. Czy składniki pomocnicze stosowane w żywności oraz lekach i suplementach diety mogą nasilać objawy IBS?
Krótka odpowiedź
Tak, składniki pomocnicze żywności, leków i suplementów diety mogą nasilać objawy IBS.
Wyjaśnienie
IBS (Irritable Bowel Syndrome), czyli zespół jelita drażliwego, to czynnościowa choroba przewodu pokarmowego, charakteryzująca się nawracającymi zaburzeniami pracy jelit. U chorego dochodzi do zmiany rytmu wypróżnień oraz konsystencji stolca. Zespół jelita drażliwego może przybierać postać biegunkową bądź zaparciową. Choroba cechuje się dobrym rokowaniem dla pacjenta, jednak w istotny sposób pogarsza jakość życia. [1] Niektóre składniki pomocnicze obecne w żywności, suplementach diety oraz lekach mogą nasilać objawy IBS. Do składników takich zaliczyć należy substancje słodzące, poliole, emulsyfikatory, barwniki i konserwanty. W przeglądzie literaturowym z 2020 roku wykazano, że składniki pomocnicze wywierają negatywny wpływ na mikrobiom człowieka, co może indukować stan zapalny błony śluzowej jelita, prowadząc m.in. do nasilenia objawów zespołu jelita drażliwego. [2]Dokładny mechanizm oddziaływania składników pomocniczych stosowanych w żywności, lekach oraz suplementach diety na jelita człowieka oraz ich znaczenie w przebiegu zespołu jelita drażliwego wymaga dalszych badań. W badaniu klinicznym z roku 2013 potwierdzono, że pacjenci chorujący na zespół jelita drażliwego powinni unikać produktów zawierających składniki pomocnicze zaliczane do FODMAP, czyli fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli. Wniosek ten potwierdza również przegląd literatury z roku 2015. [3]Do FODMAP zaliczamy m.in. takie związki chemiczne jak: mannitol, ksylitol, sorbitol, fruktoza i laktoza. [4]
-
dr n. farm. Marek EllnainRedaktor w 3PG. Współautor podręczników dla farmaceutów, farmaceuta praktyk, doktor nauk farmaceutycznych w dziedzinie farmakognozji. Interesuje się lekiem pochodzenia naturalnego, nowoczesną fitoterapią oraz farmakologią.
-
mgr farm. Konrad TuszyńskiDyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]
Piśmiennictwo
- Adrych, K., & Rydzewska, G. (2019). Rozpoznawanie i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego w praktyce lekarza rodzinnego. In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 13, No. 6, pp. 269-278 ⬏
- Rinninella, E., Cintoni, M., Raoul, P., Gasbarrini, A., & Mele, M. C. (2020). Food Additives, Gut Microbiota, and Irritable Bowel Syndrome: A Hidden Track. International journal of environmental research and public health, 17(23), 8816. https://doi.org/10.3390/ijerph17238816 ⬏
- Mansueto, P., Seidita, A., D’Alcamo, A., & Carroccio, A. (2015). Role of FODMAPs in Patients With Irritable Bowel Syndrome. Nutrition in clinical practice : official publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition, 30(5), 665–682. https://doi.org/10.1177/0884533615569886 ⬏
- Halmos, E. P., Power, V. A., Shepherd, S. J., Gibson, P. R., & Muir, J. G. (2014). A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 146(1), 67–75.e5. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2013.09.046 ⬏




