Laktuloza – Ścieżka rekomendacji

Laktuloza to syntetyczny dwucukier, który składa się fruktozy i galaktozy, dostępny pod postacią roztworu doustnego (syropu) w stężeniach 500-670 mg/ml i stosowany głównie jako lek przeczyszczający.

Laktuloza – Komu można polecać?

Stosowanie laktulozy możesz polecać:

• osobom, które poszukują łagodnie działającego leku przeczyszczającego ,
• osobom, które chorują na przewlekłe zaparcie,^1,2
• rodzicom, których dzieci chorują na zaparcia (u dzieci poniżej 6 m.ż. laktuloza jest lekiem I rzutu!),^3,4
• osobom starszym,¹
• kobietom w ciąży,^5,6
• kobietom karmiących piersią,^7,6
• osobom, które nie tolerują makrogoli,⁸
• osobom, u których leczenie z użyciem makrogoli jest nieskuteczne.⁸

Laktuloza jest również stosowana w celu poprawy przebiegu choroby hemoroidalnej poprzez zmiękczenie stolca, natomiast może stanowić jedynie leczenie wspomagające, ponieważ brakuje dowodów na jej skuteczność w tym wskazaniu.⁹

Ponadto, z zalecenia lekarza laktuloza może być zastosowana w zapobieganiu i leczeniu encefalopatii wątrobowej, czyli zaburzeń psychicznych i neurologicznych, które powstają w wyniku upośledzenia funkcji detoksykacyjnej wątroby.¹⁰

Laktuloza – Jak stosować?

Dawkowanie laktulozy dostosowuje się indywidualnie, w zależności od uzyskanego efektu terapeutycznego lub wystąpienia działań niepożądanych,^6,11 natomiast jako punkt wyjściowy stosuje się poniższe dawki dobowe preparatów laktulozy, które przedstawiliśmy również w przeliczeniu na substancję czynną:

• niemowlęta (1 r.ż.): do 5 ml (do ok. 3 g laktulozy),
• dzieci od 1 do 6 lat: 5-10 ml (ok. 3-7 g laktulozy),
• dzieci od 7 do 13 lat: 10-15 ml (ok. 7-10 g laktulozy),
• młodzież od 14 lat i dorośli: 15-45 ml (ok. 10-30 g laktulozy).

W przypadku dzieci koniecznym do uzyskania efektu może być zastosowanie wyższych dawek, np. 1 ml (ok. 0,7 g laktulozy)/kg masy ciała (max. 30 ml) raz lub dwa razy dziennie, a nawet 1,5-3 ml (ok. 1-2 g laktulozy)/kg masy ciała raz lub dwa razy dziennie.^12,13

Możesz polecić przyjmowanie dobowej dawki laktulozy w całości raz dziennie lub podzielenie jej na 2-3 dawki w ciągu doby. Laktulozę można przyjmować niezależnie od posiłków. Preparaty można podawać w postaci nierozcieńczonej lub przed użyciem zmieszać z wodą lub innymi płynami, np. sokiem.^6,14
W trakcie terapii zaleć pacjentowi przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów – około 2 litry na dobę.¹⁵

Laktuloza jest bezpiecznym lekiem, który można stosować długoterminowo w terapii przewlekłego zaparcia.^1,2

Zwróć uwagę, że dawkowanie opisane w ChPL może się różnić w zależności od preparatu.

Laktuloza – Jak działa?

Laktuloza to lek przeczyszczający, który przyspiesza przejście treści pokarmowej przez przewód pokarmowy oraz rozmiękcza stolec poprzez zatrzymanie wody w jelicie grubym. Jej efekt przeczyszczający zazwyczaj występuje po 1-3 dniach stosowania w rekomendowanych dawkach i ma stosunkowo łagodny przebieg. Za działanie odpowiadają krótkołańcuchowe kwasy organiczne, które powstają w wyniku rozkładu laktulozy przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego.^16,6,1

Laktuloza – Na co uważać?

Preparaty laktulozy mogą zawierać galaktozę oraz laktozę, dlatego są przeciwwskazane u osób chorujących na galaktozemię (rzadkie genetycznie uwarunkowane upośledzenie przekształcania galaktozy do glukozy) oraz powinny być stosowane ostrożnie u osób nietolerujących laktozy.^6,17,8

Niektórzy producenci zastrzegają, że ze względu na zawartość węglowodanów (m.in. fruktozy, galaktozy i laktozy) laktulozę należy ostrożnie stosować u pacjentów z cukrzycą,¹⁴ natomiast badania kliniczne z randomizacją wykazały, że jednorazowe przyjęcie 20 g laktulozy (czyli ok. 30 ml syropu o stężeniu 667 mg/ml) nie wpływa na poziom glukozy we krwi zdrowych ochotników.¹⁷ Dlatego laktuloza może być stosowana również u cukrzyków.^1,6

Niektórzy producenci preparatów z laktulozą często zastrzegają, że ich stosowanie (i ogólnie leków przeczyszczających) u dzieci jest dozwolone tylko w szczególnych przypadkach i pod nadzorem lekarza.^6,18,11,14

Laktuloza – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

W przypadku laktulozy istnieje stosunkowo niewiele informacji dotyczących jej interakcji z innymi lekami.

Zaobserwowano, że przewlekłe stosowanie laktulozy (powyżej 4 tygodni) może nasilać działanie przeciwzakrzepowe acenokumarolu. Dlatego laktulozę należy ostrożnie stosować u pacjentów równocześnie stosujących acenokumarol.¹⁹

Ponadto u pacjentów równolegle stosujących lit i laktulozę zaobserwowano przypadki zatrucia litem. Podejrzewaną przyczyną wystąpienia toksyczności litu była hipowolemia (zmniejszenie objętości krwi w naczyniach krwionośnych) w konsekwencji działania przeczyszczającego laktulozy.²⁰ Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednią podaż płynów podczas stosowania laktulozy.

Laktuloza – Dodatkowe informacje

Leki zawierające laktulozę są dostępne bez recepty, poniżej zestawiono preparaty dostępne w Polsce:

Preparat	Postać	Moc	Opakowania	Okres trwałości po otwarciu
Duphalac	roztwór doustny	667 mg/ml	150 ml, 200 ml, 300 ml	Nie określono
Normalac	syrop	667 mg/ml	200 ml	Nie określono
Lactulosum Hasco	syrop	2,5 g/5 ml (500 mg/ml)	150 ml, 500 ml	Nie określono
Lactulosum Aflofarm	syrop	7,5 g/15 ml (500 mg/ml)	150 ml	4 tygodnie
Lactulosum Takeda Forte	syrop	667 mg/ml	150 ml	1 miesiąc
Lactulosum Takeda	syrop	2,5 g/5 ml (500 mg/ml)	150 ml	2 miesiące
Lactulosum Polfarmex	syrop	7,5 g/15 ml (500 mg/ml)	150 ml	3 miesiące
DuphalacFruit	roztwór doustny	667 mg/ml	500 ml	21 tygodni
Lactulose-MIP	syrop	9,75 g/15 ml (650 mg/ml)	200 ml, 500 ml, 1000 ml	6 miesięcy
Lactulosum Amara	syrop	7,5 g/15 ml (500 mg/ml)	150 ml, 200 ml	1 rok