Semaglutyd w otyłości bez cukrzycy. Przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych ponad dwa i pół raza częstsze niż w grupie placebo

Podskórny semaglutyd dawał u osób z nadwagą i otyłością bez cukrzycy typu 2 większy ubytek masy ciała niż placebo, ale przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w grupie leczonej ponad dwa i pół raza częstsze. Tak wypadła metaanaliza czterech badań z randomizacją obejmujących 3613 uczestników¹.

Przeszukanie objęło bazy PubMed/MEDLINE, Embase, Scopus i CINAHL od początku ich istnienia do marca 2025 roku i było prowadzone zgodnie z wytycznymi PRISMA 2020. Do analizy weszło 2350 osób w grupie semaglutydu i 1263 w grupie placebo. Warunkiem udziału był wskaźnik masy ciała co najmniej 30 kg/m² albo co najmniej 27 kg/m² z przynajmniej jednym powikłaniem związanym z masą ciała, przy wykluczeniu osób z cukrzycą. Trzy z czterech badań stosowały dawkę 2,4 mg raz w tygodniu, a czwartym było wcześniejsze badanie fazy 2 z poszukiwaniem dawki¹.

Wyniki rozłożyły się tak:

• Ubytek masy ciała: średnia różnica wobec placebo wyniosła 11,85 punktu procentowego na korzyść semaglutydu (95% przedział ufności od 10,90 do 12,81), wynik istotny. Niejednorodność badań była umiarkowana i spadła do zera po wyłączeniu jednego badania, w którym uczestnicy dostali dodatkowo dietę bardzo niskokaloryczną i zwiększony wysiłek fizyczny.
• Zdarzenia z przewodu pokarmowego, czyli nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, wystąpiły u 1614 z 2350 osób przyjmujących semaglutyd i u 565 z 1263 otrzymujących placebo (ryzyko względne 1,62), przy dużej niejednorodności badań. Autorzy wskazują jako jej główne źródło różnicę dawek między badaniami.
• Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych: 6 proc. w grupie semaglutydu wobec 2,9 proc. w grupie placebo (ryzyko względne 2,62), wynik istotny.
• Ciężkie zdarzenia niepożądane, w tym ostre zapalenie trzustki i kamica pęcherzyka żółciowego, były rzadkie.

Dwa z tych wyników trzeba czytać razem. Zdarzenia z przewodu pokarmowego były w ocenie autorów zwykle krótkotrwałe i przemijające, i w większości nie wymuszały przerwania leczenia. Odsetek osób, które jednak leczenie przerwały z powodu działań niepożądanych, był przy tym w grupie semaglutydu ponad dwa i pół raza wyższy niż w grupie placebo. Które konkretne objawy stały za tymi przerwaniami, z tej metaanalizy nie wynika.

Populacja badań to osoby leczone z powodu otyłości, a nie cukrzycy. Preparat Wegovy z semaglutydem jest w polskim rejestrze produktów leczniczych². O wniosku o objęcie go refundacją, który trafił do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, pisaliśmy we wpisie Wniosek o refundację Wegovy jest już w AOTMiT, a kliniczne tło stosowania analogów GLP-1 w otyłości zebraliśmy w opracowaniu Czy glutydy stanowią przełom w leczeniu otyłości?.

Ograniczenia autorzy nazywają wprost. Włączonych badań było na tyle mało, że nie przeprowadzili ani analiz w podgrupach, ani metaregresji, ani oceny błędu publikacji. Ryzyko błędu w samych badaniach ocenili ogólnie jako niskie, natomiast ryzyko związane z utratą uczestników z obserwacji oraz z przestrzeganiem diety i aktywności fizycznej uznali za wątpliwe. Na koniec piszą, że potrzebne są dłuższe badania z randomizacją, żeby ocenić trwałość ubytku masy ciała i bezpieczeństwo w dłuższym okresie¹.