Limit 60 dni w refundacji ma być liczony na rozpoznanie, nie na receptę. Ministerstwo Zdrowia odrzuca petycję o blokadę

Ministerstwo Zdrowia nie uwzględniło petycji, która domagała się systemowej blokady uniemożliwiającej wystawienie drugiej recepty na ten sam lek wcześniej niż 10 dni przed końcem ważności poprzedniej. Odpowiadając na nią, resort opisał jednak mechanizm z przygotowywanego projektu ustawy o receptach, a w tym opisie są dwa elementy, których nie było we wcześniejszych wypowiedziach ministerstwa: limit ma być liczony w ramach tego samego rozpoznania i obejmować recepty od różnych uprawnionych, a lek ponad limit pacjent nadal kupi pełnopłatnie.¹ Same parametry limitu, czyli 60 dni i kolejna realizacja po 3/4 okresu, są znane od czerwca i opisywaliśmy je przy odpowiedzi resortu na interpelację o receptach rocznych.

Petycja wpłynęła 29 maja 2026 r., a odpowiedź opublikowano na stronie ministerstwa 3 sierpnia 2026 r. Resort uznał, że sam cel petycji pokrywa się z kierunkiem prowadzonych prac, ale zaproponowanego w niej narzędzia nie przyjmuje, a zbieżność nazwał „być może przypadkową”. Odmowę uzasadnił tym, że – jak napisano w odpowiedzi – „okres ważności recepty nie odpowiada automatycznie okresowi, na jaki pacjent został zaopatrzony w produkt leczniczy”. Bezwzględna blokada mogłaby więc, jak ujęto to w piśmie, prowadzić do niezamierzonego przerwania terapii albo ograniczać możliwość reakcji na zmianę stanu zdrowia pacjenta.

Mechanizm, który resort przeciwstawia postulatowi petycji, opisano tak:

• pacjent otrzyma ilość refundowanego leku odpowiadającą maksymalnie, co do zasady, 60 dniom stosowania w ramach tego samego rozpoznania zgodnego z klasyfikacją ICD,
• system teleinformatyczny uwzględni przy tym rozpoznanie, sposób dawkowania, ilość uprzednio wydaną pacjentowi oraz okres terapii, na jaki wystarcza obliczony zapas,
• kolejna ilość będzie mogła zostać wydana po wykorzystaniu 3/4 tego okresu, czyli przy pełnych 60 dniach co do zasady po 45 dniach, co zostawia 15-dniowy bufor,
• limit ma charakter refundacyjny, a nie reglamentacyjny – niespełnienie warunków kolejnej realizacji nie oznacza zakazu wydania leku na ważnej i prawidłowo wystawionej recepcie, jeżeli pacjent poniesie pełny koszt.

Kluczowa dla apteki jest podstawa liczenia. Ministerstwo wskazuje, że mechanizm odnosi się do ilości faktycznie wydanej pacjentowi i wynikającego z niej okresu zabezpieczenia terapii, a nie do liczby wystawionych recept. Ma to pozwolić na uwzględnienie recept wystawionych przez różnych uprawnionych i zapobiec obchodzeniu ograniczenia przez uzyskanie kilku recept na ten sam produkt. Powiązanie kolejnej recepty z upływem ważności poprzedniej resort uznał w tym kontekście za niemiarodajne.

Żaden z tych przepisów nie obowiązuje. Projekt ustawy o receptach trafił do prekonsultacji 30 kwietnia 2026 r., a ministerstwo pisze wprost, że analizuje zgłoszone uwagi i że ostateczny kształt projektu nie jest jeszcze znany. W aptece nie zmienia się na razie nic w zasadach realizacji recept.

Projekt ma wdrażać rekomendacje Zespołu do spraw preskrypcji i realizacji recept na leki gotowe i recepturowe, powołanego zarządzeniem Ministra Zdrowia z 19 września 2023 r. O samym etapie prekonsultacji i o tym, że komunikaty z nich nie przytaczały dotąd treści projektu, pisaliśmy dzień wcześniej przy relacji Naczelnej Izby Aptekarskiej ze spotkania w ministerstwie. Praktyczne skutki ograniczania ilości leku dawkowaniem opisuje nasza odpowiedź na pytanie, jak zrealizować receptę, kiedy dawkowanie ogranicza ilość leku.