Oseltamiwir u dzieci hospitalizowanych z grypą. Rzadsze przyjęcia na intensywną terapię także po 48 godzinach od objawów

Dzieci hospitalizowane z powodu grypy, które otrzymały oseltamiwir, rzadziej trafiały na oddział intensywnej terapii i krócej przebywały w szpitalu niż dzieci nieleczone przeciwwirusowo. Korzyść była widoczna także wtedy, gdy leczenie rozpoczęto później niż po dwóch dobach od początku objawów. Wyniki opublikowano w JAMA Pediatrics¹.

Analizę oparto na amerykańskiej sieci nadzoru epidemiologicznego FluSurv-NET, obejmującej 13 stanów, i objęto nią osiem sezonów grypowych od 2014/2015 do 2022/2023, z pominięciem sezonu 2020/2021. Do głównej analizy włączono 6044 dzieci poniżej 18 lat z laboratoryjnie potwierdzoną grypą, z czego 4240 (70,2 proc.) otrzymało oseltamiwir. Mediana wieku wynosiła 3 lata, a 49 proc. dzieci miało co najmniej jedną chorobę współistniejącą, najczęściej astmę.

Leczenie oseltamiwirem wiązało się z mniejszym ryzykiem przyjęcia na oddział intensywnej terapii, co autorzy określają jako zmniejszenie ryzyka o 31 proc. (współczynnik hazardu 0,69, przedział ufności 95 proc. 0,60–0,80). Pobyt w szpitalu był krótszy średnio o 9,4 godziny, czyli 3,33 dnia wobec 3,72 dnia u dzieci nieleczonych (współczynnik hazardu wypisu ze szpitala 1,13, przedział ufności 95 proc. 1,06–1,21).

Korzyść utrzymywała się niezależnie od momentu rozpoczęcia leczenia. Współczynniki hazardu przyjęcia na intensywną terapię wobec dzieci nieleczonych wyniosły:

• rozpoczęcie leczenia do 2 dni od początku objawów – 0,74 (przedział ufności 95 proc. 0,63–0,86)
• rozpoczęcie po 3 dniach lub później – 0,55 (0,41–0,73)
• w tej samej grupie leczonych później efekt utrzymywał się także przy rozpoczęciu po ponad 5 dniach – 0,41 (0,22–0,77), przy czym jest to analiza uzupełniająca wewnątrz kategorii „3 dni lub później”, a nie trzeci osobny przedział

Wartości te nie są porównaniem skuteczności leczenia wczesnego i późnego, ponieważ każdą z grup zestawiano osobno z dziećmi nieleczonymi. Autorzy odnotowali, że dzieci leczone wcześnie częściej miały chorobę współistniejącą, częściej były zaszczepione przeciw grypie w danym sezonie i częściej chorowały na grypę typu A.

Praca powstała na tle spadku stosowania leków przeciwwirusowych w tej grupie. Według danych FluSurv-NET przytoczonych przez autorów leczenie przeciwwirusowe otrzymało 63 proc. hospitalizowanych dzieci z grypą w sezonie 2024/2025 wobec 86 proc. w sezonie 2017/2018. Jako jedną z przyczyn autorzy wskazują niechęć do włączania leku po upływie 48 godzin od początku objawów.

W Polsce oseltamiwir jest lekiem apteki otwartej. Rejestr Produktów Leczniczych wymienia produkty z tą substancją pod ośmioma nazwami handlowymi – Tamiflu, Ebilfumin, Segosana, Tamivil, Oseltamivir Stada, Oseltix, Griptavir Med i Viseltam – a wszystkie 43 opakowania mają kategorię dostępności Rp². Zdecydowana większość to kapsułki twarde 30, 45 i 75 mg albo tabletki 75 mg. Jedynym preparatem w postaci płynnej jest Tamiflu proszek do sporządzania zawiesiny doustnej 6 mg/ml. Jak postąpić, gdy dziecko nie połknie kapsułki, opisaliśmy w odpowiedzi na pytanie o podawanie oseltamiwiru dzieciom.

O grypie pisaliśmy niedawno przy okazji badania, w którym szczepienie matki w ciąży wiązało się z mniejszą liczbą hospitalizacji niemowląt.

Badanie ma charakter obserwacyjny i retrospektywny, więc nie dowodzi związku przyczynowego. Autorzy zaznaczają, że mimo uwzględnienia czynników zakłócających nie byli w stanie objąć korektą wszystkich. W trakcie hospitalizacji zmarło 19 dzieci, co odpowiada 0,31 proc. analizowanej grupy.