U osób po 65. roku życia, które przyjęły dwie dawki rekombinowanej szczepionki Shingrix, półpasiec występował o 63 procent rzadziej niż u niezaszczepionych (skuteczność szczepionki 63 proc.). Tak wynika z analizy australijskiego rejestru szczepień obejmującej prawie 4,5 mln seniorów, opublikowanej w „The Lancet Regional Health – Western Pacific”.1
Wynik dotyczy codziennej praktyki, a nie warunków badania klinicznego. Australia wprowadziła Shingrix do bezpłatnego programu szczepień w listopadzie 2023 r. dla osób od 65. roku życia oraz dla dorosłych z obniżoną odpornością, a autorzy śledzili, kto zachorował w kolejnych dwudziestu miesiącach.
W grupie seniorów skuteczność zależała od schematu i rodzaju szczepionki:
- dwie dawki Shingrix – 63 proc., podobnie w wieku 65–69, 70–79 i 80 lat i starszych
- jedna dawka Shingrix – 54 proc.
- żywa szczepionka Zostavax podana w ciągu ostatnich pięciu lat – 37 proc.
- Zostavax podany ponad pięć lat wcześniej – 20 proc.
Drugą dawkę przyjęło jednak tylko 35 proc. seniorów objętych programem, mimo że szczepienie było bezpłatne. Mediana odstępu między dawkami wyniosła 98 dni.
Słabszą ochronę autorzy odnotowali u dorosłych przyjmujących leki obniżające odporność (239 tys. osób, którym przez co najmniej dwa kolejne miesiące wydawano w aptece leki immunosupresyjne lub immunomodulujące). Dwie dawki dawały tu skuteczność 43 proc., jedna 36 proc. U osób z tej grupy po 65. roku życia było to 48 proc., u młodszych 22 proc. Zachorowalność wyniosła w tej grupie 17,6 na 1000 osobolat, a w grupie seniorów 10, przy czym dwie dawki przyjęło tu 22 proc.
Analiza jest obserwacyjna, a zachorowanie mierzono wydaniem z apteki leku przeciwwirusowego stosowanego w półpaścu, nie rozpoznaniem lekarskim. Autorzy zaznaczają, że niższa skuteczność niż w badaniach klinicznych może częściowo wynikać z błędnego zaklasyfikowania części zaszczepionych osób jako niezaszczepionych.
Szczepienie przeciw półpaścowi należy w Polsce do szczepień wykonywanych w aptece. O badaniach nad wpływem aktywnego zalecenia farmaceuty na wyszczepialność przeciw tej chorobie pisaliśmy w doniesieniu Aktywne zalecenie farmaceuty podnosiło wyszczepialność przeciw półpaścowi, a o obserwacjach dotyczących układu krążenia u zaszczepionych w tekście Rekombinowana szczepionka na półpasiec wiązała się z mniejszym obciążeniem sercowo-naczyniowym.
Źródła
- Reekie J, Stepien S, Li-Kim-Moy J, Simpson A, Macartney K, Liu B. The epidemiological impact and effectiveness of herpes zoster vaccination among older and pharmacologically immunocompromised adults: a population-based observational study. Lancet Reg Health West Pac 2026;74:101982 (publikacja elektroniczna 21 września 2026). DOI 10.1016/j.lanwpc.2026.101982. https://doi.org/10.1016/j.lanwpc.2026.101982 ↩
