Rekombinowana szczepionka na półpasiec wiązała się z mniejszym obciążeniem sercowo-naczyniowym. Autorzy nie mówią jeszcze o ochronie

U osób po 60. roku życia zaszczepionych rekombinowaną szczepionką przeciw półpaścowi obciążenie chorobą sercowo-naczyniową w ciągu siedmiu lat było mniejsze o 9 procent niż u osób zaszczepionych wcześniejszą szczepionką żywą (iloraz ograniczonego średniego czasu utraconego, RMTL, 0,91). Wynik opublikowano 26 sierpnia 2026 r. w „Nature Medicine”.¹

Wcześniejsze prace o tym samym zjawisku porównywały osoby zaszczepione z niezaszczepionymi, a te dwie grupy różnią się od siebie na wiele sposobów niezależnych od samej szczepionki. Autorzy obeszli ten problem inaczej: amerykański program szczepień przeszedł z preparatu żywego na rekombinowany w krótkim czasie, więc osoby zaszczepione bezpośrednio przed tą zmianą i bezpośrednio po niej trafiły do dwóch różnych ramion nie z własnego wyboru, tylko z powodu daty wizyty. Złożony punkt końcowy obejmował chorobę niedokrwienną serca, niewydolność serca i niedokrwienny udar mózgu.

Mniejsze obciążenie wykazano dla części składowych punktu końcowego:

• choroba niedokrwienna serca – mniej o 10 procent (RMTL 0,90), u obu płci
• niewydolność serca – mniej o 12 procent (RMTL 0,88), u obu płci
• niedokrwienny udar mózgu – mniej o 12 procent (RMTL 0,88), tylko u mężczyzn
• migotanie przedsionków – mniej o 7 procent (RMTL 0,93), punkt końcowy poza złożonym
• pozostałe punkty końcowe sercowe, obwodowe i naczyniowo-mózgowe – różnicy nie wykazano

Zależność słabła z upływem czasu od szczepienia, a porównanie dotyczy dwóch szczepionek między sobą, nie szczepienia wobec jego braku.

Autorzy kończą pracę wnioskiem, że wyniki uzasadniają badania kliniczne i prace nad mechanizmem, które sprawdziłyby możliwe działanie kardioprotekcyjne szczepionek przeciw półpaścowi. To jest zdanie o kolejnym kroku badawczym, nie o udowodnionym efekcie.

Wyniku nie należy przedstawiać pacjentowi jako ochrony serca przez szczepienie. Praca opiera się na danych obserwacyjnych i porównuje dwie szczepionki między sobą, a nie szczepienie z jego brakiem. Powodem szczepienia przeciw półpaścowi pozostaje to, co jest w zarejestrowanym wskazaniu: zapobieganie półpaścowi i neuralgii popółpaścowej.

Dla polskiej apteki znaczenie ma to, którą z porównywanych szczepionek pacjent może dziś dostać. W Rejestrze Produktów Leczniczych ważność pozwolenia dla żywej szczepionki Zostavax upłynęła 10 kwietnia 2025 r., a rekombinowany, adiuwantowany Shingrix ma pozwolenie bez oznaczonego terminu ważności i kategorię dostępności Rp.² Preparat, o którym mówi badanie, jest więc tym, który realnie wydaje polska apteka. O doborze leczenia przeciwbólowego u pacjenta, u którego półpasiec już wystąpił, pisaliśmy w opracowaniu Ból w przebiegu półpaśca – case study.