Pomiar ciśnienia w aptekach w Anglii tylko raz na pięć lat. Z usługi wypadają pacjenci już leczeni na nadciśnienie

NHS England opublikował zmienioną specyfikację aptecznej usługi wykrywania nierozpoznanego nadciśnienia, a Community Pharmacy England podaje, że zmiany wchodzą w życie 3 września 2026 r., czyli po czterech tygodniach od ogłoszenia.¹ Sedno zmiany polega na tym, że usługa ma znów służyć wyłącznie wykrywaniu nowych przypadków, a nie regularnej kontroli ciśnienia u osób, które już się leczą.

Usługa działa w angielskich aptekach ogólnodostępnych jako świadczenie zaawansowane finansowane przez NHS. Apteka mierzy ciśnienie osobom od 40. roku życia bez rozpoznanego nadciśnienia, przy wyniku gabinetowym mieszczącym się między 140/90 mmHg a 180/120 mmHg proponuje pomiar ambulatoryjny, a następnie kieruje pacjenta do praktyki lekarza rodzinnego w celu potwierdzenia rozpoznania i rozpoczęcia leczenia. W części opisującej tło usługi NHS England podaje, że w Anglii szacunkowo 5,5 mln osób ma nierozpoznane nadciśnienie, a samo nadciśnienie jest największym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia.²

Specyfikacja powołuje się na wytyczną NICE NG136, według której ambulatoryjny pomiar ciśnienia jest preferowaną metodą rozpoznawania nadciśnienia, a pomiar domowy pozostaje dopuszczalną alternatywą tylko wtedy, gdy pomiar ambulatoryjny jest nieodpowiedni albo pacjent go nie toleruje. Jeśli nadciśnienia nie wykazano, wytyczna zaleca powtórzenie pomiaru gabinetowego co najmniej raz na pięć lat, a częściej przy wartościach zbliżonych do 140/90 mmHg, przy wartościach poniżej 90/60 mmHg oraz u osób z wcześniej rozpoznaną cukrzycą.

Obowiązująca specyfikacja wyklucza z usługi:

• pacjentów, którzy są już leczeni na nadciśnienie, a przychodzą po pomiar ciśnienia,
• osoby, którym ciśnienie mierzono w tej aptecznej usłudze w ciągu ostatnich pięciu lat, przy czym w wyjątkowych sytuacjach klinicznych dopuszczalny jest jeden powtórny pomiar w tym okresie, z uzasadnieniem odnotowanym w dokumentacji,
• osoby, u których ciśnienie regularnie monitoruje personel medyczny, w tym wymagające pomiarów codziennych,
• osoby poniżej 40. roku życia, poza wyjątkami uznanymi przez personel apteki, na przykład przy obciążeniu rodzinnym,
• osoby z rozpoznanym migotaniem przedsionków lub nieregularnym rytmem serca w przeszłości.

Nie wszystkie te kryteria są nowe. Jako wprowadzone zmiany Community Pharmacy England wymienia jednoznaczne wyłączenie osób już leczonych na nadciśnienie, ograniczenie rozliczenia do jednego pomiaru gabinetowego raz na pięć lat, zawężenie kierowania z praktyk lekarskich do osób od 40. roku życia bez rozpoznania nadciśnienia, dopuszczenie zlecania pomiaru ambulatoryjnego także przez optometrystów i dentystów oraz limit czterech dni w roku rozliczeniowym na prowadzenie usługi poza lokalem apteki, za zgodą regionalnej rady opieki zintegrowanej. Jako powód izba podaje analizę danych z usługi, z której wynikało, że część pacjentów korzystała z niej do regularnych pomiarów, a praktyki lekarskie kierowały do aptek również osoby z już rozpoznanym nadciśnieniem.

Podstawą zawężenia były własne dane płatnika o tym, jak pacjenci korzystają z usługi. O innej brytyjskiej usłudze aptecznej i skali jej wykorzystania pisaliśmy przy walijskiej usłudze drobnych dolegliwości, . Rozszerzanie kompetencji aptek jest też tematem polskim: Naczelna Rada Aptekarska przekazała Ministerstwu Zdrowia projekt ustawy o praktykach farmaceutycznych.