Apteki w Szlezwiku-Holsztynie badają ryzyko sercowo-nerkowo-metaboliczne. Przesiew obejmie 1000 osób

W niemieckim kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn ruszyło badanie APOSCREEN-1, w którym 20 aptek ogólnodostępnych wykonuje przesiewowe oznaczenia w kierunku zaburzeń sercowo-nerkowo-metabolicznych docelowo u 1000 osób dorosłych. Protokół opublikowano w czasopiśmie BMC Nephrology, a samo badanie zarejestrowano w niemieckim rejestrze badań klinicznych pod numerem DRKS00039149.¹ Sprawa dotyczy rynku niemieckiego, a przesiew jest projektem naukowym, nie stałą usługą apteczną.

Kryteria włączenia są w protokole opisane wąsko. Uczestnik musi mieć ukończone 40 lat, stałą opiekę lekarza rodzinnego oraz co najmniej jeden z czynników ryzyka:

• czynne palenie tytoniu,
• przyjmowanie leku przeciwnadciśnieniowego, przeciwcukrzycowego albo zmniejszającego stężenie lipidów,
• otyłość – wskaźnik masy ciała 30 kg/m² lub wyższy albo obwód talii co najmniej 88 cm u kobiet i 102 cm u mężczyzn.

Z badania wyłączono osoby uczestniczące w innym badaniu i takie, które nie mogą wyrazić świadomej zgody.

Kandydatów apteki wyszukują w oprogramowaniu ekspedycyjnym: leki traktowane jako marker ryzyka są wcześniej oznaczone w systemie magazynowym, co uruchamia celowane zaproszenie na badanie. Pacjenci mogą też zgłosić się sami. Zestaw oznaczeń obejmuje pomiar ciśnienia tętniczego, hemoglobinę glikowaną, lipidogram i albuminę w moczu, wykonywane w aptece w trybie badania w miejscu opieki, oraz zebranie wywiadu. Wyniki idą do ośrodka koordynującego przez platformę internetową, a osoby, u których wartości przekroczą ustalone wcześniej progi, kierowane są na badanie potwierdzające – do ośrodka badawczego albo do własnego lekarza rodzinnego.

Pierwszorzędowe punkty końcowe to odsetek uczestników, którzy ukończyli całą procedurę, wskaźniki wykonalności widziane z perspektywy apteki oraz liczba osób, które trzeba przebadać, aby wykryć jeden nierozpoznany albo niedostatecznie kontrolowany czynnik ryzyka. Drugorzędowo autorzy chcą ocenić charakterystykę uczestników, parametry diagnostyczne przesiewu i jego wpływ kliniczny.

Badanie jest jednoramienne i prospektywne, bez grupy kontrolnej. Autorzy zaznaczają, że celem tego pilotażu nie jest oszacowanie częstości występowania czynników ryzyka w populacji, a wyników jeszcze nie opublikowano.

O innej usłudze, w której farmaceuta wychodzi poza wydanie leku, pisaliśmy w opracowaniu o szczepieniach w aptekach. O zawężeniu brytyjskiej usługi pomiaru ciśnienia pisaliśmy już w tekście Pomiar ciśnienia w aptekach w Anglii tylko raz na pięć lat.