Bariera krew-mózg

Bariera krew-mózg (ang. blood–brain barrier, BBB) to zestaw cech fizycznych i biochemicznych tworzących selektywną granicę pomiędzy naczyniami krwionośnymi i tkanką nerwową. Tworzona jest głównie przez śródbłonek naczyń włosowatych mózgu. Dzięki jej istnieniu OUN jest zabezpieczony przed szkodliwymi czynnikami umożliwiając przy tym transport niektórych związków do płynu mózgowo-rdzeniowego. BBB bierze też udział w utrzymaniu homeostazy.

Bariera pozwala na transport wody, gazów (O2, CO2), niektórych cząsteczek rozpuszczalnych w lipidach (eter, etanol, niektóre leki lipofilne, hormony tarczycy i hormony steroidowe), aminokwasów i peptydów o masie 400 – 800 Da oraz glukozy.

Szybkość transportu przez BBB jest opisywana jako odwrotnie proporcjonalna do wielkości molekuły i wprost proporcjonalna do rozpuszczalności danej molekuły w lipidach. Rodzaj transportu jest zależny od ładunku, masy cząsteczkowej, liofilowości oraz dostępności przenośników dla danej cząsteczki.

Komórki bariery krew-mózg nie posiadają zdolności pinocytozy, w związku z czym przechodzenie wielkocząsteczkowych związków organicznych jest ograniczony.

Zaburzenia funkcjonowania bariery krew-mózg obserwuje się w chorobie Alzheimera, Parkinsona, stwardnieniu rozsianym oraz urazach czaszkowo-mózgowych. Bariera nie jest też w pełni funkcjonalna poniżej 6. miesiąca życia.

Stanowi istotną barierę w leczeniu chorób OUN w związku z zahamowaniem transportu większości leków.

Termin bariera krew-mózg odnosi się też czasem do bariery krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, który zbudowany jest z nabłonka splotów naczyniówki. [1]Wikipedia: Bariera krew-bózg  [dostęp 23.10.2017][2]Brzezińska K., Ziaja M., Struktura i funkcje bariery krew-mózg, pełny tekst

Źródła:   [ + ]

Inne pojęcia w Leksykonie: