REKLAMA
REKLAMA

Prostaglandyny (zapisywane w skrócie jako PGs) to grupa zwierzęcych hormonów, pochodnych 20-węglowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych zawierających w cząsteczce pierścień pentanu. Należą do eikozanoidów. Ich prekursorem jest kwas arachidonowy.

Różnice strukturalne pomiędzy poszczególnymi prostaglandynami wynikają z ich różnych funkcji biologicznych. W niektórych przypadkach dana klasa prostaglandyn ma różne działanie w różnych tkankach. Zdolność danej prostaglandyny do stymulowania reakcji w jednej tkance i hamowania tej samej reakcji w innej zależy od rodzaju receptora, który wiąże się z daną klasą prostaglandyn. Działają jako czynnik autokrynny lub parakrynny z docelowymi komórkami obecnymi w pobliżu miejsca wydzielania prostaglandyn.

REKLAMA

Prostaglandyny różnią się od hormonów dokrewnych tym, że nie są produkowane w określonym narządzie, ale w wielu miejscach w całym organizmie człowieka.

Zapis

Poszczególne prostaglandyny są oznaczone symbolem składającym się z wielkiej litery, która wskazuje rodzaj struktury pierścieniowej w budowie cząsteczki oraz liczby (zwykle zapisanej w indeksie dolnym), która wskazuje liczbę podwójnych wiązań obecnych w łańcuchu. Przed symbolem danej klasy prostaglandyn umieszcza się skrót “PG”.

Rodzaje prostaglandyn

Rodzaje prostaglandyn przedstawiono w tabeli poniżej.

TypReceptorBiałkofunkcje
PGI2IPGswazodylatacja, hamowanie agregacji płytek krwi, rozszerzanie oskrzeli
PGE2EP1Gqskurcz oskrzeli, skurcze mięśni gładkich
EP2Gsrozszerzanie oskrzeli, rozkurcz mięśni gładkich, wazodylatacja
EP3Gispadek wydzielania soku żołądkowego, wzrost wydzielania śluzu w żołądku, skurcze macicy (w ciąży), skurcze mięśni gładkich, hamowanie lipolizy, wzrost poziomu neurotransmiterów w AUN, wzrost odpowiedzi płytek krwi na ich agonistów,
innenasilone odczuwanie bólu (hiperalgezja), gorączka
PGFFPGqskurcze macicy, skurcz oskrzeli

Biosynteza

Schemat biosyntezy przedstawiono na schemacie. 

Prostaglandyny
Biosynteza prostaglandyn.

Prostaglandyny znajdują się w większości tkanek w organizmie i są produkowane przez niemal wszystkie komórki. Do ich syntezy w komórce niezbędne są nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT).

Synteza prekursora- kwasu arachidonowego zachodzi z diacyloglicerolu i katalizowana jest przez fosfolipazę-A2. Następnie kwas arachidonowy ulega kaskadzie kwasu arachidonowego (szlak cyklooksygenazy), czego efektem jest wytwarzanie tromboksanu, prostacykliny i prostaglandyn D, E i F. Drugą ścieżką jest szlak enzymów lipooksygenazy (aktywny w leukocytach i makrofagach), gdzie w wyniku karboksylacji syntetyzowane są leukotrieny.

Formy enzymu COX

Wśród form enzymu COX wyróżniamy:

  • COX-1 – pełni funkcję ochronną błony wyścielającej żołądek, zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego, reguluje wydzielanie śluzu, odpowiada za prawidłowe ukrwienie żołądka
  • COX-2 – uczestniczy w procesie zapalnym- odpowiada za powstawanie bólu, obrzęków, gorączki,
  • COX-3 – to izoforma COX-1 występująca w OUN.

Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Prostaglandyny, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/leksykon/prostaglandyny/) [dostęp: 9 maja 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x