Środki odurzające i substancje psychotropowe stanowią specjalną grupę leków i ich przewóz na terytorium innego kraju zostało uregulowana w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania pozwoleń oraz dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 [1]. Jeżeli pacjent zamierza zabrać lek psychotropowy lub odurzający za granicę poinformuj go o specjalnym trybie postępowania.
Wewnątrzwspólnotowa dostawa
Brzmi dziwnie, prawda? A oznacza przewiezienie środków odurzających lub substancji psychotropowych z Polski na terytorium innego państwa. Jeżeli pacjent chce przewieźć takie leki na własne potrzeby lecznicze do innego kraju musi posiadać dokument, który mu to umożliwi.
Cel podróży ma znaczenie
W zależności o celu podróży należy udać się do właściwego urzędu.
Podróż do krajów Unii Europejskiej należących do strefy Schengen – wniosek do WIF (załącznik nr 3 rozporządzenia).
Należy do WIF złożyć następujące dokumenty:
- Wypełniony wniosek – do pobrania ze strony urzędu
- Receptę lekarską
- Wypełniony przez lekarza dokument z załącznika nr 3 bez pola D – pole D jest przeznaczone dla WIF, który uwierzytelnia dokument.
Podróż do pozostałych krajów świata – wniosek do GIF (załącznik nr 4 rozporządzenia).
Należy do GIF złożyć następujące dokumenty:
- Receptę lekarską, zaświadczenie lekarskie lub kartę informacyjną z leczenia szpitalnego
- Wypełniony wniosek – do pobrania ze strony GIF.
Dokumenty wydaje się w okresie 15 dni przed przekroczeniem granicy na czas określony, nie dłuższy niż 30 dni.
Kto może zostać inspektorem?
Praca w urzędzie, w tym w WIF, może wydawać się strasznie nudna. Dokumenty, dokumenty, dokumenty… Wbrew pozorom praca w WIF jest wyjątkowo ciekawa i pełna wyzwań. Praktyka pokazała jednak, że nie każdy odnajduje się w pracy w urzędzie. Zatem kto może zostać inspektorem farmaceutycznym? Reguluje to ustawa Prawo farmaceutyczne [2]. Mówi o tym następujący przepis.
Inspektorem farmaceutycznym może być osoba, która spełnia wymagania przewidziane odrębnymi przepisami dla pracowników zatrudnionych w urzędach organów administracji rządowej, oraz:
1) jest farmaceutą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty;
2) posiada co najmniej pięć lat praktyki zgodnej z kierunkiem wykształcenia.
Krótko mówiąc inspektorem farmaceutycznym może zostać farmaceuta posiadający uprawnienia do bycia kierownikiem.
Ponadto inspektor farmaceutyczny jest zgodnie z przepisami także członkiem korpusu służby cywilnej, co wiąże się z dodatkowymi wymaganiami, takimi jak:
- posiadanie obywatelstwa polskiego
- korzystanie z pełni praw publicznych
- nieskazanie prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe
Reguluje to ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej [3].
Rejestr aptek
Każdemu kiedyś zdarzyło się szukać w internecie godzin czynności danej apteki. Gdzie najlepiej szukać informacji? W Rejestrze Aptek, który jest rejestrem medycznym e-Zdrowia [4]. Jest on prowadzony przez WIF. Znajdują się tam najbardziej aktualne i wiarygodne dane dotyczące aptek i punktów aptecznych, w tym te dotyczące: właściciela apteki, numeru i daty zezwolenia, adresu, godzin czynności, danych kontaktowych oraz imienia, nazwiska i numeru PWZ kierownika.
Dlaczego w Rejestrze Aptek są najbardziej rzetelne dane? Ponieważ właściciel apteki ma obowiązek informowania WIF o wszelkich zmianach, które dotyczą informacji w Rejestrze Aptek, czyli m.in. numeru telefonu do apteki i adresu e-mail oraz dni i godzin czynności. Mówi o tym:
Art. 107 ust. 2a PF Podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny jest obowiązany do przekazywania do właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego informacji o zmianie danych określonych w ust. 2 pkt 1, 3-5, niezwłocznie po wystąpieniu zmiany.
Czy obowiązek obecności farmaceuty w aptece dotyczy też apteki szpitalnej?
Obowiązek obecności farmaceuty w aptece w godzinach czynności wynika wprost z art. 92 ustawy Prawo farmaceutyczne [2]. Brzmi on następująco:
W godzinach pracy apteki w jej lokalu znajduje się zatrudniony w niej farmaceuta lub farmaceuta wykonujący swoje obowiązki w aptece na innej podstawie prawnej.
Panuje powszechne przekonanie, że dotyczy to wyłącznie aptek ogólnodostępnych. Ale czy z brzmienia tego przepisu można to stwierdzić? Otóż nie. Ustawodawca nie określił, że wymóg ten dotyczy tylko aptek tzw. otwartych – dotyczy wszystkich aptek. Czyli też szpitalnych i zakładowych. W związku z tym w godzinach czynności apteki (niezależnie od jej rodzaju) powinien być obecny farmaceuta.

mgr farm. Joanna KowalczukRedaktor 3PG. Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. W latach 2022-2025 Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, wcześniej inspektor farmaceutyczny, kupiec, przedstawiciel medyczny i farmaceuta pracujący w aptekach ogólnodostępnych.
Piśmiennictwo
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania pozwoleń oraz dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1⬏
- Prawo farmaceutyczne⬏⬏
- Ustawa o służbie cywilnej⬏
- Rejestr Aptek⬏





