Diosmektyt

Adsorbent jelitowy stosowany w leczeniu ostrej biegunki – u dorosłych oraz u dzieci powyżej 2 lat, u których jest uzupełnieniem doustnego płynu nawadniającego – a także w leczeniu objawowym przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Diosmektyt to naturalny glinokrzemian (glinka) o działaniu powlekającym i osłaniającym błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz właściwościach adsorpcyjnych. Dostępny bez recepty, w preparacie jednoskładnikowym.

Działanie diosmektytu

Diosmektyt jest adsorbentem jelitowym – naturalnym glinokrzemianem o strukturze warstwowej i dużej lepkości. Dzięki tym właściwościom powleka błonę śluzową przewodu pokarmowego i tworzy warstwę ochronną, a jednocześnie adsorbuje czynniki drażniące i drobnoustroje.

W odróżnieniu od leków hamujących perystaltykę nie zatrzymuje pasażu jelitowego. Stabilizuje warstwę śluzu, wzmacnia barierę śluzówkową i chroni komórki nabłonka przed czynnikami drażniącymi, takimi jak kwas solny czy sole kwasów żółciowych.

Diosmektyt nie wchłania się z przewodu pokarmowego i jest wydalany z kałem.

Farmakologia

Diosmektyt należy do adsorbentów jelitowych. Adsorbuje gazy jelitowe u dorosłych i przywraca prawidłową przepuszczalność błony śluzowej (dane z badania klinicznego u dzieci z nieżytem żołądkowo-jelitowym). Ze względu na strukturę warstwową i dużą lepkość wykazuje silne właściwości powlekające błonę śluzową przewodu pokarmowego. Badania toksykologiczno-farmakologiczne potwierdzają, że diosmektyt stabilizuje warstwę śluzu i chroni komórki błony śluzowej przed czynnikami drażniącymi (takimi jak kwas solny i sole kwasów żółciowych), wykazuje silne właściwości adsorpcyjne w stosunku do enterotoksyn, bakterii i wirusów oraz wzmacnia barierę tworzoną przez błonę śluzową jelita. Przywraca też ciągłość bariery nabłonkowej zaburzoną przez cytokinę prozapalną TNF-α¹.

Farmakokinetyka

Po przyjęciu diosmektyt pozostaje w okolicy nabłonka od strony światła jelita i nie ulega wchłanianiu ani metabolizmowi. Jest wydalany z kałem drogą naturalnego pasażu jelitowego¹.

Wskazania leków z diosmektytem

Wskazania są wspólne dla jedynej dostępnej postaci bez recepty (proszek do sporządzania zawiesiny doustnej). Diosmektyt stosuje się w leczeniu ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu z doustnym płynem nawadniającym oraz ostrej biegunki u dorosłych, a także w leczeniu objawowym przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych¹.

Dawkowanie diosmektytu

Grupa	Dawka jednorazowa / dobowa	Maksymalnie na dobę
Dorośli, ostra biegunka	3 saszetki na dobę	6 saszetek (na początku epizodu)
Dorośli, przewlekła biegunka czynnościowa	3 saszetki na dobę	3 saszetki
Dzieci powyżej 2 lat, ostra biegunka	2 saszetki na dobę	4 saszetki (na początku epizodu)
Dzieci do 2 lat	nie stosować	–

W leczeniu ostrej biegunki na początku epizodu można podwoić dawkę dobową. Leczenie ostrej biegunki trwa zwykle 2 do 3 dni, a jeśli biegunka nasili się lub nie ustąpi, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem¹.

Zawartość saszetki bezpośrednio przed podaniem miesza się aż do uzyskania zawiesiny – u dorosłych w połowie szklanki wody, u dzieci powyżej 2 lat w butelce z 50 ml wody (podawana małymi porcjami w ciągu dnia) lub wymieszana z pokarmami półpłynnymi. Nie zaleca się długotrwałego ani częstego stosowania bez konsultacji z lekarzem¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania diosmektytu

Dziedziczne zaburzenia metabolizmu węglowodanów

Preparat zawiera glukozę i sacharozę, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy¹.

Środki ostrożności przy wydawaniu diosmektytu

Zapewnienie nawodnienia

U osłabionych pacjentów oraz u dzieci należy zawsze zapewnić odpowiednie nawodnienie doustnym płynem nawadniającym (ORS) lub nawodnienie dożylne, dostosowane do stopnia nasilenia biegunki, wieku i stanu klinicznego pacjenta. W leczeniu ostrych biegunek u dzieci powyżej 2 lat diosmektyt stosuje się w połączeniu z doustnym płynem nawadniającym¹.

Niemowlęta i dzieci do 2 lat

Nie należy stosować diosmektytu u niemowląt i dzieci w wieku do 2 lat – leczeniem referencyjnym jest w tej grupie doustny płyn nawadniający (ORS)¹.

Przewlekłe stosowanie

Przewlekłe stosowanie diosmektytu jest niewskazane u dzieci, a u dorosłych należy je skonsultować z lekarzem¹.

Przewlekłe zaparcia w wywiadzie

Należy zachować ostrożność, stosując diosmektyt u pacjentów z ciężkimi przewlekłymi zaparciami w wywiadzie¹.

Cukrzyca

Preparat zawiera glukozę i sacharozę (jedna saszetka 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy), co należy wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Nie przeprowadzono badań nad wpływem diosmektytu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jednak nie należy spodziewać się takiego wpływu¹.

Interakcje diosmektytu

Inne leki doustne + diosmektyt

Ze względu na właściwości adsorpcyjne diosmektyt może niekorzystnie wpływać na szybkość i (lub) stopień wchłaniania innych substancji, dlatego nie należy podawać żadnych innych leków w tym samym czasie. Zaleca się zachowanie 2-godzinnej przerwy między przyjęciem diosmektytu a innymi lekami¹.

Działania niepożądane diosmektytu

Zaparcia

Zaparcia są najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym i występują często () – pojawiły się u około 7% dorosłych i około 1% dzieci. W razie ich wystąpienia należy przerwać stosowanie diosmektytu, a w razie konieczności można wznowić leczenie mniejszymi dawkami¹.

Reakcje skórne i nadwrażliwości

Wysypka występuje niezbyt często (), pokrzywka – rzadko (), a obrzęk naczynioruchowy, świąd oraz reakcje nadwrażliwości są działaniami o nieznanej częstości ()¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a diosmektyt

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego dane dotyczące stosowania diosmektytu u kobiet w ciąży są ograniczone (mniej niż 300 przypadków), a badania na zwierzętach dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niewystarczające. Diosmektyt nie jest zalecany do stosowania podczas ciąży¹.

Karmienie piersią a diosmektyt

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego dane dotyczące stosowania diosmektytu w okresie karmienia piersią są ograniczone, dlatego nie powinien on być stosowany u kobiet karmiących piersią¹.

Produkty handlowe z diosmektytem

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Smecta	proszek do sporządzania zawiesiny doustnej 3 g	OTC