Pytanie
Co wyróżnia loperamid na tle innych leków stosowanych w leczeniu biegunki? W jakich sytuacjach jest zdecydowanie lepszym wyborem?
Krótka odpowiedź
Loperamid wykazuje przewagę nad takimi lekami jak:
- węgiel aktywowany, ponieważ skuteczność loperamidu w leczeniu biegunki została potwierdzona w badaniach klinicznych, podczas gdy dla węgla aktywowanego brak jest dowodów naukowych potwierdzających skuteczność. Ponadto węgiel aktywowany nie jest uwzględniany w Wytycznych Światowej Organizacji Gastroenterologicznej (WGO, World Gastroenterology Organisation), a także wytycznych Amerykańskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego (ACG, American College of Gastroenterology) dotyczących leczenia ostrej biegunki.[1]
- diosmektyt, ponieważ ze względu na swoje właściwości adsorpcyjne może mieć niekorzystny wpływ na szybkość i (lub) stopień wchłaniania innych substancji.[2]. Ponadto loperamid działa poprzez wiązanie się z obwodowymi receptorami opioidowymi μ w splotach nerwowych jelit, co hamuje perystaltykę, zmniejsza wydzielanie wody i elektrolitów oraz zwiększa wchłanianie wody w jelicie grubym. Skutkuje to spowolnieniem pasażu jelitowego i zagęszczeniem stolca. Diosmektyt natomiast jest naturalną glinokrzemianową glinką, działającą wyłącznie mechanicznie – tworzy ochronną warstwę na błonie śluzowej jelit oraz adsorbuje enterotoksyny, bakterie i wirusy, nie wpływając przy tym na motorykę przewodu pokarmowego.
- racekadotryl, bo to loperamid skuteczniej skraca czas trwania biegunki. W badaniu klinicznym z 2005 roku zaobserwowano, że zarówno loperamid, jak i racekadotryl są skutecznymi lekami przeciwbiegunkowymi. Jednak u pacjentów stosujących loperamid średni czas biegunki wynosił 13 godzin, a u pacjentów stosujących racekadotryl 19,5 godziny.[3]
- chemioterapeutyki (nifuroksazyd, furazolidon), bo nie są one zalecane w rutynowym leczeniu ostrej biegunki, głównie ze względu na najczęściej wirusowy charakter choroby oraz brak możliwości szybkiego ustalenia patogenu przy pierwszym kontakcie z pacjentem. Ze względu na to, że w Polsce ostre biegunki najczęściej mają podłoże wirusowe, zakres działania i mechanizm chemioterapeutyków nie uzasadniają ich stosowania w tego rodzaju leczeniu.[4]
- probiotyki, ponieważ stanowią jedynie terapię uzupełniającą.[4] Są stosowane jedynie w prewencji biegunek podróżnych, a nie leczeniu objawów. Ze względu na niejednoznaczne wyniki, skuteczność probiotyków nie została w pełni potwierdzona w badaniach opartych na zasadach EBM.[5]
- leki roślinne (np. kora dębu), które nie są zalecane w terapii ostrych biegunek u dzieci ze względu na niejasny mechanizm działania i brak wystarczających dowodów klinicznych potwierdzających ich skuteczność. Zalecenia WHO również nie rekomendują ich stosowania.[4]

Wyjaśnienie
Na rynku jest wiele dostępnych preparatów stosowanych w terapii biegunek, jednak ich skuteczność oraz miejsce w aktualnych wytycznych znacząco się różnią. Powyższa tabela przedstawia porównanie loperamidu z innymi często stosowanymi lekami i substancjami, z uwzględnieniem ich rekomendacji, skuteczności potwierdzonej badaniami oraz praktycznymi uwagami dotyczącymi stosowania.


Stoperan
Poznaj preparat Leczy biegunkę już od 1. dawki [1]. Także biegunkę wirusową Dowiedz się więcej Poznaj preparat Leczy biegunkę już od 1. dawki [1]. Także biegunkę wirusową Dowiedz się więcej […]
Piśmiennictwo
- Wasielica-Berger, J. (2018). Ostra biegunka. Via Medica. ⬏
- IPSEN. (2014). ChPL Smecta. ⬏
- Wang, H. H., Shieh, M. J., Liao, K. F. (2005). A blind, randomized comparison of racecadotril and loperamide for stopping acute diarrhea in adults. World journal of gastroenterology, 11(10), 1540–1543. https://doi.org/10.3748/wjg.v11.i10.1540 ⬏
- Czkwianianc, E. (2013). Monografia: Terapia ostrej biegunki ze szczególnym uwzględnieniem tzw. grypy żołądkowej. ⬏⬏⬏
- Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Travelers’ diarrhea. Yellow Book: Health Information for International Travel. link ⬏




