Czy stosowanie monakoliny K w obecnie dozwolonej porcji ma sens?

Pytanie

Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej dziennie porcje monakoliny K w suplementach diety muszą być mniejsze niż 3 mg. Czy takie suplementy są skuteczne i warto je polecać pacjentom?

Krótka odpowiedź

Stosowanie dobrej jakości suplementu diety z monakoliną może być korzystne u pacjentów z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym, którzy nie wymagają leczenia statynami, nie tolerują statyn lub wolą naturalne preparaty.

Wyjaśnienie

Monakolina K, zawarta w wyciągu z czerwonych drożdży ryżu, jest w swojej laktonowej formie identyczna z lowastatyną. Mechanizm jej działania, tak jak w przypadku statyn, polega na hamowaniu aktywności reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A (HMG-CoA) odpowiedzialnej za wytwarzanie cholesterolu w wątrobie.

Metaanaliza badań klinicznych z randomizacją z 2014 roku wykazała, że suplementy zawierające wyciąg z czerwonych drożdży ryżu z dawką monakoliny K od 2 mg do 11,4 mg znacząco obniżają poziom cholesterolu całkowitego, triglicerydów i LDL-C w porównaniu do placebo. ^[1]

Polskie wytyczne diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych wskazują, że suplementy diety zawierające monakolinę K mogą stanowić dobre rozwiązanie dla pacjentów: ^[2]

• stosujących wczesną farmakoterapię dyslipidemii niekwalifikujących się do leczenia statynami,
• niewyrażających zgody na leczenie statynami,
• z nietolerancją statyn,
• u wszystkich tych, którzy (zarówno w prewencji pierwotnej i wtórnej) pomimo dostępnego leczenia nadal nie osiągają celu terapeutycznego.

Jednym z najpoważniejszych problemów dotyczących stosowania suplementów diety z wyciągiem z czerwonych drożdży z ryżu jest różnica w jakości preparatów, różnice w zawartości monakoliny między partiami i możliwość wystąpienia zanieczyszczenia, szczególnie nefrotoksyczną cytryniną. Rekomendując suplement pacjentowi warto upewnić się, czy produkt został wytworzony zgodnie z zasadami GMP, co powinno zapewnić powtarzalność dawek substancji czynnej i brak szkodliwych zanieczyszczeń. ^[3]

Czy w dalszym ciągu można sprzedawać suplementy diety z monakoliną K? – Pytanie do redakcji

Czy monakolina K wprowadzona do obrotu może w nim pozostać po zmianie przepisów?

Piśmiennictwo

1. Li, Y., Jiang, L., Jia, Z., Xin, W., Yang, S., Yang, Q., & Wang, L. (2014). A meta-analysis of red yeast rice: an effective and relatively safe alternative approach for dyslipidemia. PloS one, 9(6), e98611. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0098611 ⬏
2. Banach, M., Burchardt, P., Chlebus, K., Dobrowolski, P., Dudek, D., Dyrbuś, K., Gąsior, M., Jankowski, P., Jóźwiak, J., Kłosiewicz-Latoszek, L., Kowalska, I., Małecki, M., Prejbisz, A., Rakowski, M., Rysz, J., Solnica, B., Sitkiewicz, D., Sygitowicz, G., Sypniewska, G., Tomasik, T., Windak, A., Zozulińska-Ziółkiewicz, D.,  Cybulska, B. (2021). WYTYCZNE PTL/KLRwP/PTK/PTDL/PTD/PTNT DIAGNOSTYKI I LECZENIA ZABURZEŃ LIPIDOWYCH W POLSCE 2021. Lekarz POZ Suplement.⬏
3. Banach, M., Bruckert, E., Descamps, O. S., Ellegård, L., Ezhov, M., Föger, B., Fras, Z., Kovanen, P. T., Latkovskis, G., März, W., Panagiotakos, D. B., Paragh, G., Pella, D., Pirillo, A., Poli, A., Reiner, Ž., Silbernagel, G., Viigimaa, M., Vrablík, M., Catapano, A. L. (2019). The role of red yeast rice (RYR) supplementation in plasma cholesterol control: A review and expert opinion. Atherosclerosis. Supplements, 39, e1–e8. https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosissup.2019.08.023 ⬏