Finasteryd (Hyplafin, Finaster, Apo–Fina, Proscar, Adaster, Finxta, Penester, Finapil, Finaran, Nezyr, Zasterid, Uronezyr, Symasteride, Finamef, Androstatin, Antiprost, Finasteridum, Propecia, Androster, Finasterid, Finpros) jest inhibitorem 5α-reduktazy, enzymu odpowiedzialnego za przekształcenie testosteronu do aktywnej formy – 5α-dihydrotestosteronu (DHT), który jest głównym androgenem odpowiedzialnym za pobudzenie wzrostu prostaty. Stosowany jest w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz w leczeniu łysienia androgenowego.
Jakie zastosowanie ma finasteryd?
Finasteryd to lek dla pacjentów, u których rozpoznano:
- łagodny rozrost gruczołu krokowego – do głównych objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego zalicza się: częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy, słaby strumień moczu, trudność w rozpoczęciu oddawania moczu oraz uczucie niepełnego wypróżnienia pęcherza[1],
- łysienie androgenowe – finasteryd podawany doustnie stosowany jest w terapii stymulującej odrost włosów u mężczyzn z łagodnym łysieniem androgenowym.
Jakie efekty daje finasteryd?
Finasteryd u pacjentów leczonych na łagodny rozrost gruczołu korkowego zmniejsza wielkość gruczołu krokowego, przez co poprawia przepływ moczu oraz zmniejsza dolegliwości bólowe związane z mikcją. Natomiast u pacjentów stosujących finasteryd w leczeniu łysienia androgenowego powoduje zwiększenie liczby włosów i poprawę samooceny pacjentów.
Po jakim czasie pacjent odczuje efekt i po czym pozna, że finasteryd działa?
Należy poinformować pacjenta o tym, że efekty działania finasterydu mogą pojawić się dopiero po kilku miesiącach i nie zawsze poprawa stanu zdrowia będzie wyraźna. Pacjent powinien zauważyć mocniejszy strumień moczu oraz mniejszy ból w trakcie oddawania moczu. Znaczną poprawę we wzroście włosów obserwuje się już po 3 miesiącach od rozpoczęcia terapii, a obiektywna poprawa jest największa w okresie 2 pierwszych lat leczenia.
Czym grozi odstawienie leczenia?
W przypadku przerwania stosowania finasterydu w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może dojść do nasilenia objawów, takich jak: trudność w oddawaniu moczu, słaby strumień moczu czy częste parcie na mocz, szczególnie w nocy. Po przerwaniu kuracji finasterydem w leczeniu łysienia androgenowego zahamowanie odrostu włosów obserwuje się w ciągu 12 miesięcy.
Jakie zalecenia dotyczące dawkowania trzeba przekazać?
Finasteryd należy przyjmować niezależnie od pory dnia oraz posiłku, najlepiej o stałej porze. Zalecana dawka dobowa w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego to 5 mg. W leczeniu łysienia androgenowego zalecana dawka finasterydu wynosi 1 mg raz na dobę.
Jak długo pacjent może stosować ten lek?
Zmniejszenie nasilenia objawów w przypadku łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może nastąpić po około 3 miesiącach stosowania finasterydu, a pełne spektrum działania leku pacjent może obserwować po około 6 miesiącach lub dłuższym czasie. Finasteryd kontroluje objawy, jednak nie powoduje całkowitego wyleczenia choroby. W przypadku leczenia łysienia androgenowego finasteryd może być stosowany długoterminowo. Czas leczenia powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Kto nie powinien stosować finasterydu?
Stosowanie finasterydu odradź pacjentom, u których występuje rak gruczołu krokowego – u mężczyzn przyjmujących finasteryd ryzyko wystąpienia choroby o wysokim stopniu nasilenia było zwiększone[2].
Jakie finasteryd ma przewagi nad innymi lekami?
Finasteryd podawany doustnie wykazuje skuteczniejsze działanie w leczeniu łysienia androgenowego w porównaniu do minoksydylu podawanego miejscowo. Przewagę finasterydu nad minoksydylem wykazano w otwartym randomizowanym badaniu klinicznym, gdzie przez 12 miesięcy 40 pacjentom podawano doustnie finasteryd w dawce 1mg/dobę przez 12 miesięcy, a u 25% pacjentów stosowano miejscowo 5% roztwór minoksydylu dwa razy dziennie. Po zakończeniu leczenia zwiększoną intensywność owłosienia stwierdzono u 80% pacjentów przyjmujących finasteryd oraz u 52% pacjentów stosujących 5% roztwór minoksydylu[3].
Jakie działania niepożądane ma finasteryd i jak je zminimalizować?
Aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, takich jak:
- zmniejszone libido,
- zmniejszenie objętości ejakulatu,
- zaburzenie wytrysku,
- zaburzenia erekcji[4],
należy stosować finasteryd w jak najmniejszej skutecznej terapeutycznie dawce, przez jak najkrótszy okres.
W jakie interakcje z innymi lekami wchodzi finasteryd i co o nich powiedzieć pacjentowi?
Finasteryd nie wykazuje znaczących interakcji z innymi lekami.
Jakie środki ostrożności zalecić?
Finasteryd może wchłaniać się również przez skórę, po kontakcie z przełamaną tabletką, dlatego kobiety w ciąży, a także w wieku rozrodczym nie powinny dotykać rozkruszonych ani przełamanych tabletek finasterydu. Wchłonięcie finasterydu przez kontakt z tabletką może powodować wady płodu płci męskiej, powodując zewnętrzne wady narządów płciowych[5].
Jakie produkty komplementarne można polecić realizując receptę, na której jest finasteryd?
Finasteryd może być stosowany jednocześnie z lekami blokującymi receptory α1-adrenergiczne (doksazosyna, alfuzosyna i tamsulozyna) w celu zmniejszenia ryzyka nasilenia się objawów łagodnego rozrostu prostaty. Według przeprowadzonych badań ryzyko nasilenia objawów łagodnego rozrostu prostaty wynosi 34% w przypadku finasterydu, 39% w przypadku doksazosyny oraz 67% w przypadku terapii skojarzonej w porównaniu do placebo[6].
Piśmiennictwo
- McConnell, J. D., Bruskewitz, R., Walsh, P., Andriole, G., Lieber, M., Holtgrewe, H. L., Albertsen, P., Roehrborn, C. G., Nickel, J. C., Wang, D. Z., Taylor, A. M., & Waldstreicher, J. (1998). The effect of finasteride on the risk of acute urinary retention and the need for surgical treatment among men with benign prostatic hyperplasia. Finasteride Long-Term Efficacy and Safety Study Group. The New England journal of medicine, 338(9), 557–563. https://doi.org/10.1056/NEJM199802263380901⬏
- Mellon J. K. (2005). The finasteride prostate cancer prevention trial (PCPT)–what have we learned?. European journal of cancer (Oxford, England : 1990), 41(13), 2016–2022. https://doi.org/10.1016/j.ejca.2005.06.010⬏
- Arca, E., Açikgöz, G., Taştan, H. B., Köse, O., & Kurumlu, Z. (2004). An open, randomized, comparative study of oral finasteride and 5% topical minoxidil in male androgenetic alopecia. Dermatology (Basel, Switzerland), 209(2), 117–125. https://doi.org/10.1159/000079595⬏
- Fertig, R. M., Gamret, A. C., Darwin, E., & Gaudi, S. (2017). Sexual side effects of 5-α-reductase inhibitors finasteride and dutasteride: A comprehensive review. Dermatology online journal, 23(11), 13030/qt24k8q743.⬏
- AlSaad, D., Lee, B. H., & Al-Obaidly, S. (2018). Finasteride use during pregnancy and early neonatal outcome: a case report. International journal of clinical pharmacy, 40(4), 803–805. https://doi.org/10.1007/s11096-018-0661-5⬏
- McConnell, J. D., Roehrborn, C. G., Bautista, O. M., Andriole, G. L., Jr, Dixon, C. M., Kusek, J. W., Lepor, H., McVary, K. T., Nyberg, L. M., Jr, Clarke, H. S., Crawford, E. D., Diokno, A., Foley, J. P., Foster, H. E., Jacobs, S. C., Kaplan, S. A., Kreder, K. J., Lieber, M. M., Lucia, M. S., Miller, G. J., … Medical Therapy of Prostatic Symptoms (MTOPS) Research Group (2003). The long-term effect of doxazosin, finasteride, and combination therapy on the clinical progression of benign prostatic hyperplasia. The New England journal of medicine, 349(25), 2387–2398. https://doi.org/10.1056/NEJMoa030656⬏