Czy istnieją rekomendacje odnośnie do stosowania kwasu acetylosalicylowego w leczeniu raka jelita grubego? A jeśli tak, to w jakich dawkach należy go stosować?
W zaleceniach NICE (The National Institute for Health and Care Excellence) stwierdzono, że codzienne przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) u osób z grupy wysokiego ryzyka może zapobiec rozwojowi nowotworu raka jelita grubego. Decyzję o przyjmowaniu kwasu acetylosalicylowego w ramach prewencji należy rozważyć indywidulanie, opierając się o rachunek korzyści i ryzyka.
U kogo ASA może zapobiegać rakowi jelita grubego?
Rekomendacje dotyczące stosowania ASA w ramach profilaktyki wystąpienia raka jelita grubego dotyczą wąskiej grupy osób – pacjentów z zespołem Lyncha (dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością). Aby ocenić korzyści z codziennego przyjmowania kwasu acetylosalicylowego u pacjentów z zespołem Lyncha przeprowadzono badanie RCT z podwójnym zaślepieniem. Chorzy byli obserwowani przez 10 lat od włączenia do badania klinicznego. Okazało się, że u pacjentów, którym podawano kwas acetylosalicylowy w dawce 600 mg dziennie odnotowano spadek rozwoju nowotworów jelita grubego o 42,6%.1 Istotny, korzystny wpływ ASA jako leku stosowanego w prewencji raka jelita grubego dowiedziono również po przeprowadzeniu metaanalizy. Obejmowała ona 88 badań kohortowych i 7 badań klinicznych z randomizacją. Stosowanie małych (75-100 mg) dawek ASA zmniejszało ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.2
Co mówią wytyczne NICE o stosowaniu ASA?
Na podstawie badania RCT1 NICE (National Institute for Health and Care Excellence) umieściło zastosowanie kwasu acetylosalicylowego w swoich wytycznych jako jedną z możliwości profilaktyki raka jelita grubego u osób dorosłych z zespołem Lyncha. Rekomendacje nie określają dawki leku jaka powinna być stosowana, a sama interwencja jest wskazaniem off-label. 3Pacjenci powinni skontaktować się z lekarzem, zanim zaczną przyjmować regularnie kwas acetylosalicylowy, ze względu na ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, krwotoku śródczaszkowego i udaru krwotocznego.
Czy u osób starszych ASA może szkodzić?
Z kolei inne badanie RCT, w którym osoby w wieku 70 lat lub starsze przyjmowały 100 mg ASA lub placebo dziennie przez średnio prawie pięć lat dało inne wyniki. Codzienna dawka ASA podwoiła ryzyko śmierci osoby w wieku 70 lat lub starszej z powodu raka w stadium 3 i zwiększyła ryzyko śmierci związane z rakiem w stadium 4 o prawie jedną trzecią. Sugeruje to, że istnieje potencjalna różnica we wpływie ASA na osoby starsze w porównaniu z młodszymi dorosłymi. 4 Uzyskane z tego badania wyniki są sprzeczne z wieloma większymi badaniami wykazującymi na brak szkód podczas stosowania kwasu acetylosalicylowego.
Niespójne dane literaturowe co do skuteczności i bezpieczeństwa tej interwencji sugerują, że potrzeba jest wykonania kolejnych badań w tej kwestii.
Na tę chwilę nie zaleca się rutynowego stosowania ASA jako profilaktyki raka jelita grubego.
Źródła
- Burn, J., Sheth, H., Elliott, F., Reed, L., Macrae, F., Mecklin, J. P., Möslein, G., McRonald, F. E., Bertario, L., Evans, D. G., Gerdes, A. M., Ho, J. W. C., Lindblom, A., Morrison, P. J., Rashbass, J., Ramesar, R., Seppälä, T., Thomas, H. J. W., Pylvänäinen, K., Borthwick, G. M., … CAPP2 Investigators (2020). Cancer prevention with aspirin in hereditary colorectal cancer (Lynch syndrome), 10-year follow-up and registry-based 20-year data in the CAPP2 study: a double-blind, randomised, placebo-controlled trial. Lancet (London, England), 395(10240), 1855–1863. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30366-4 ↩↩
- Wang, L., Zhang, R., Yu, L., Xiao, J., Zhou, X., Li, X., Song, P., & Li, X. (2021). Aspirin Use and Common Cancer Risk: A Meta-Analysis of Cohort Studies and Randomized Controlled Trials. Frontiers in oncology, 11, 690219. https://doi.org/10.3389/fonc.2021.690219 ↩
- NICE. (2020). Colorectal cancer. [NICE Guideline No. 151] Pobrano z: https://www.nice.org.uk/guidance/ng151/chapter/Recommendations ↩
- McNeil, J. J., Gibbs, P., Orchard, S. G., Lockery, J. E., Bernstein, W. B., Cao, Y., Ford, L., Haydon, A., Kirpach, B., Macrae, F., McLean, C., Millar, J., Murray, A. M., Nelson, M. R., Polekhina, G., Reid, C. M., Richmond, E., Rodríguez, L. M., Shah, R. C., Tie, J., … ASPREE Investigator Group (2021). Effect of Aspirin on Cancer Incidence and Mortality in Older Adults. Journal of the National Cancer Institute, 113(3), 258–265. https://doi.org/10.1093/jnci/djaa114 ↩