Suplementacja kwasami omega-3 to jeden z powszechnie stosowanych sposobów na wspomaganie odporności i zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego. Czy ma to uzasadnienie w najnowszych doniesieniach naukowych?
Czy w przypadku niedoboru kwasów omega-3 w diecie lepszym źródłem będzie tran, czy też inne suplementy dostępne w aptece?
Dorsz czy rekin?
Nazwa tran zastrzeżona jest wyłącznie dla ciekłego tłuszczu pozyskiwanego z wątroby dorsza atlantyckiego i innych ryb z rodziny dorszowatych. Często jest on mylony z olejem otrzymywanym z wątroby rekina, który od tranu różni się przede wszystkim składem:
Tłuszcz z wątroby dorsza
Tłuszcz z wątroby rekina
kwasy omega-3 (DHA i EPA)
alkiloglicerole
witamina D (cholekalcyferol)
skwalen
witamina A (retinol, akseroftol)
kwasy omega-3
Olej z wątroby dorsza, obok oleju lnianego i słonecznikowego, należy do jednego z bogatszych źródeł niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) – przede wszystkim kwasów omega-3 (a wśród nich kwasu dokozaheksaenowego – DHA i kwasu eikozapentaenowego – EPA).
Jak działają kwasy omega-3?
Możliwe korzystne działniań kwasów omega-3 obejmują wpływ na:
Układ sercowo-naczyniowy. Szereg badań klinicznych wykazał, że suplementacja kwasów omega-3 w dużych dawkach przyczynia się do prewencji chorób układu sercowo-naczyniowych. Powszechnie uważa się, że kwasy omega-3 mają zdolność do hamowania miażdżycy naczyń krwionośnych i stabilizowania już istniejących blaszek miażdżycowych, hamują agregację płytek krwi, redukują poziom triglicerydów i zmniejszają ciśnienie tętnicze krwi. Jakkolwiek istnieją badania potwierdzające, że codzienne i długotrwałe stosowanie kwasów omega-3 (zwłaszcza u osób niespożywających ryb) może zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia w przyszłości, to w ostatnich latach dowody na zbawienne działanie suplementacji są poddawane w wątpliwość.1 EMA po analizie dostępnych badań opublikowała komunikat, według którego kwasy omega-3 nie są skuteczne w prewencji chorób sercowo-naczyniowych u osób po zawale.2
Układ odpornościowy. Istnieją dowody na to, że kwasy omega-3 hamują procesy zapalne. Wynika to z faktu, że produktem przemian EPA w organizmie człowieka są prostaglandyny o działaniu przeciwzapalnym. Dodatkowo niedobór kwasów omega-3 może zaostrzać stany zapalne w chorobach, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów. Brak jest natomiast wystarczających badań na ludziach, które określałyby wpływ na wzmacnianie odporności czy skrócenie czasu rekonwalescencji po przebytej chorobie.3
Układ nerwowy. Badania sugerują, że zawartość kwasów omega-3 w diecie powyżej 1 grama dziennie może zmniejszać poziom beta-amyloidu we krwi, a co za tym idzie – redukuje ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera w przyszłości.4 Odgrywają one również ważną rolę w rozwoju mózgu, siatkówki oka płodu i są polecane do suplementacji kobietom w ciąży. Niski poziom DHA może wiązać się ze zmianami nastroju, problemami ze wzrokiem, obniżoną koncentracją czy nadpobudliwością. Wyniki badań wskazują, że kwasy DHA/EPA mogą wykazywać działanie przeciwdepresyjne porównywalne do leków przeciwdepresyjnych.5
Tran posiada również w składzie witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (witaminy A i D). Suplementacja witaminą D jest szczególnie wskazana w okresie jesienno-zimowym, gdy brak słońca powoduje, że nie jesteśmy w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania. Niestety ilość witaminy D3 w tranie lub w innych preparatach z kwasami omega-3 jest niewystarczająca do zapewnienia rekomendowanego dziennego spożycia.6 Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem są osobne suplementy z witaminą D3.
Na co zwrócić uwagę przy poleceniu preparatów z kwasami omega-3?
Polecając preparat z kwasami omega-3 zwróć uwagę na:
zawartość i dawki kwasów DHA i EPA,
zawartość witamin (zwłaszcza D3),
postać (kapsułki, tran butelkowany),
pochodzenie i świeżość produktu.
Preparaty płynne z kwasami omega-3
W poniższej tabeli znajdziesz porównanie przykładowych preparatów zawierających kwasy omega-3 w postaci płynnej dostępnych w aptekach (zawartości w przeliczeniu na 5 mL).
Lenvitol – producent nie udostępnia informacji na temat zawartości kwasów DHA i EPA. W przeliczeniu na 5 ml preparatu: kwas linolenowy 2,7 g, kwas linolowy 0,7 g.
Preparaty z kwasami omega-3 w kapsułkach
W tabeli poniżej umieszczono przykładowe preparaty z kwasami omega-3 w postaci kapsułek (zawartości podano w przeliczeniu na jedną kapsułkę).
Bowen KJ, Harris WS, Kris-Etherton PM. Omega-3 Fatty Acids and Cardiovascular Disease: Are There Benefits? Curr Treat Options Cardiovasc Med. 2016 Nov;18(11):69.abstrakt↩
EMA: Meeting highlights from the Committee for Medicinal Products for Human Use (CHMP) 10-13 December 2018 [dostęp: 9.01.2019] link↩
Mayoclinic.org. Fish oil. [dostęp 14.11.2016] pełny tekst↩
Gu Y, Schupf N, Cosentino SA, Luchsinger JA, Scarmeas N. Nutrient intake and plasma β-amyloid. Neurology. 2012 Jun 5;78(23):1832-40. abstrakt↩
RJT Mocking, I Harmsen, J Assies, MWJ Koeter, HG Ruhé and AH Schene: Meta-analysis and meta-regression of omega-3 polyunsaturated fatty acid supplementation for major depressive disorder. Transl Psychiatry (2016) 6, e756; doi:10.1038/tp.2016.29 pełny tekst .pdf↩
Płudowski P et al: Practical guidelines for the supplementation of vitamin D and the treatment of deficits in Central Europe – recommended vitamin D intakes in the general population and groups at risk of vitamin D deficiency. Endokrynol Pol. 2013;64(4):319-27. abstrakt ↩
Czytasz fragment
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – także te o lekach na receptę – czytają tylko zalogowani. Bezpłatne konto zawodowe zakładasz w minutę.
Dereń J. Tran i preparaty z kwasami omega-3. opieka.farm [Internet]. 2021 [aktualizacja 16.07.2026; dostęp 06.09.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/opracowanie/tran-i-preparaty-z-kwasami-omega-3/
Zanim klikniesz którykolwiek przycisk, prosimy o przeczytanie tej informacji do końca — dotyczy ona Twoich danych osobowych.
Klikając „Przejdź do serwisu", udzielasz zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach statystycznych oraz pomiaru skuteczności materiałów przygotowywanych we współpracy z partnerami. Zakres zgody możesz określić samodzielnie w ustawieniach zaawansowanych.
Administratorem danych osobowych przetwarzanych w związku z korzystaniem z serwisu opieka.farm jest Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, ul. Lipowa 3/217, 30-702 Kraków, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000699424, NIP 6751619789, REGON 368514231, zwana dalej „Administratorem".
Administrator oraz zaufani partnerzy przetwarzają dane osobowe zbierane w ramach korzystania z serwisu, w tym dane zapisywane w plikach cookies i podobnych technologiach, w następujących celach:
zapewnienia prawidłowego działania serwisu, w tym utrzymania sesji użytkownika zalogowanego oraz zabezpieczenia formularzy — na podstawie prawnie uzasadnionego interesu Administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO);
prowadzenia statystyk oglądalności i analizy sposobu korzystania z serwisu, w celu doskonalenia publikowanych treści oraz funkcjonalności — na podstawie zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
pomiaru skuteczności materiałów przygotowywanych we współpracy z partnerami oraz ograniczania częstotliwości ich wyświetlania — na podstawie zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).
Zgoda jest dobrowolna i może zostać w każdej chwili wycofana bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem, przy użyciu opcji dostępnej w serwisie. Wycofanie zgody nie ogranicza dostępu do treści.
Dane przetwarzane na podstawie zgody przechowywane są przez okres 12 miesięcy od jej udzielenia albo do czasu jej wcześniejszego wycofania. Szczegółowy wykaz plików cookies, wskazanie ich dostawców, celów oraz okresów przechowywania zawiera Polityka prywatności.
W związku z korzystaniem z narzędzi dostawców mających siedzibę poza Europejskim Obszarem Gospodarczym dane mogą być przekazywane do państw trzecich, w szczególności do Stanów Zjednoczonych, na podstawie decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony (Data Privacy Framework) albo standardowych klauzul umownych.
Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo sprzeciwu wobec przetwarzania opartego na prawnie uzasadnionym interesie, a także prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Zakres udzielanych zgód można określić samodzielnie, korzystając z ustawień zaawansowanych. Wybranie opcji „Przejdź do serwisu" oznacza wyrażenie zgody na cele wskazane powyżej.
Zdecyduj, na co się zgadzasz. Wybór zapamiętamy na 12 miesięcy.
Zawsze aktywne
Te pliki cookie są konieczne do działania serwisu i nie da się ich wyłączyć. Ustawiamy je w odpowiedzi na czynności użytkownika: zalogowanie się, wypełnienie formularza, zapamiętanie wybranych ustawień prywatności. Przeglądarkę można skonfigurować tak, aby je blokowała, ale wtedy część serwisu przestanie działać poprawnie — nie zadziała między innymi logowanie ani zapisywanie treści do przeczytania później.
Te pliki cookie pozwalają nam zliczać wizyty i rozpoznawać źródła ruchu, dzięki czemu wiemy, które materiały są czytane, a które nie, i na tej podstawie planujemy kolejne. Pokazują też, w którym miejscu czytelnicy przerywają lekturę. Dla osób niezalogowanych dane pozostają zbiorcze. Dla zalogowanych część statystyk jest powiązana z kontem, ponieważ narzędzie pomiarowe rozpoznaje zalogowanego użytkownika. Niezależnie od tego wyboru działają wyłącznie te pomiary, których dane nie opuszczają naszego serwera — są wymienione w wykazie plików cookie.
Te pliki cookie mogą ustawiać w naszym serwisie partnerzy, z którymi przygotowujemy materiały edukacyjne i promocyjne. Pozwalają ocenić, ile osób zobaczyło dany materiał, i ograniczyć wielokrotne pokazywanie tej samej treści tej samej osobie. Nie przechowują danych, które wprost identyfikują użytkownika — opierają się na rozpoznaniu przeglądarki i urządzenia. Bez Twojej zgody te narzędzia w ogóle się nie uruchamiają, więc nie zapisują żadnych plików — materiały partnerów pozostają wtedy niewyświetlone.
