Źródła witaminy K w diecie
Witamina K jest jedną z witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Bierze udział w krzepnięciu krwi, wpływa na mineralizację kości oraz działa korzystnie na układ krążenia. Główne formy witaminy K to:
- witamina K1 – występująca naturalnie, przede wszystkim w zielonych warzywach i owocach oraz olejach roślinnych,
- witamina K2 – wytwarzana przez bakterie jelitowe oraz występująca w wątróbce zwierzęcej i fermentowanych produktach roślinnych.
Witamina K a leki przeciwzakrzepowe
Podczas terapii lekami przeciwzakrzepowymi takimi jak acenokumarol (Acenocumarol WZF, Sintrom) i warfaryna (Warfin) należy regularnie kontrolować wartość INR (wskaźnika określającego krzepliwość krwi) i utrzymywać go na poziomie 2-3 (docelowe wartości ustala lekarz). Pamiętaj, że duże wahania spożycia witaminy K w diecie mogą wpływać na wartość wskaźnika INR i zmniejszać skuteczność leczenia przeciwzakrzepowego.
Jeśli zażywasz leki przeciwzakrzepowe, nie musisz jednak ograniczać ilości witaminy K w przyjmowanych pokarmach — wręcz przeciwnie, zalecane jest codzienne spożywanie od 120 µg dziennie, czyli tak samo jak u osób zdrowych. Zwróć jednak uwagę, aby w codziennie dostarczać organizmowi, w miarę możliwości, porównywalnych ilości witaminy K. Niezwykle istotne jest utrzymywanie stałej zawartości tej witaminy w codziennej diecie.
Zawartość witaminy K w produktach spożywczych
Produkty spożywcze, pod względem zawartości witaminy K, dzieli się na trzy grupy:
- bogate źródła – zawierają około 200-300 µg witaminy K/ 100 g, są to głównie zielone warzywa liściaste,
- średnie źródła – zwierają około 80-100 µg witaminy K/ 100 g, zaliczamy tutaj niektóre warzywa (szparagi, awokado, sałata lodowa),
- ubogie źródła – zwierają mniej niż 60 µg witaminy K/100 g, są to owoce i zboża.
W tabeli przedstawione zostały przykładowe produkty spożywcze podzielone pod względem zawartości witaminy K:
| BOGATE źródła | ŚREDNIE źródła | UBOGIE źródła |
|---|---|---|
| WARZYWA | ||
| Brokuły | Szparagi | Marchew |
| Brukselka | Awokado | Kalafior |
| Kapusta | Zielony groszek | Seler |
| Jarmuż | Ogórek kiszony | Kukurydza |
| Sałata | Sałata lodowa | Cebula |
| Pietruszka (natka) | Papryka | |
| Szpinak | Dynia | |
| Boćwina | Ziemniak | |
| Pomidor | ||
| OWOCE | ||
| Jabłko | ||
| Banan | ||
| Borówki | ||
| Winogrona | ||
| Pomarańcze | ||
| MIĘSO | ||
| Wołowina | ||
| Kurczak | ||
| Wieprzowina | ||
| Tuńczyk | ||
| Indyk | ||
| TŁUSZCZE | ||
| Olej rzepakowy | Margaryna | Olej słonecznikowy |
| Olej sojowy | Oliwa z oliwek | Olej arachidowy |
| Majonez | Olej sezamowy | |
| NABIAŁ | ||
| Masło | ||
| Ser żółty | ||
| Jogurt | ||
| Jaja | ||
| Śmietana | ||
| NAPOJE | ||
| Zielona herbata | Kawa | |
| Cola | ||
| Sok owocowy | ||
| Mleko | ||
| Herbata czarna | ||
Ilość witaminy K w diecie jest szczególnie istotna dla osób, które przyjmują leki przeciwzakrzepowe. Należy jednak pamiętać, że w zbilansowanej diecie każdego dnia powinno się spożywać od 90 do 120 µg witaminy K.
W kolejnej tabeli znajdziesz zawartość witaminy K w przykładowych produktach spożywczych. Jeśli masz wątpliwości czy w Twojej diecie nie brakuje witamin i minerałów, warto skonsultować się z dietetykiem lub farmaceutą.
| Produkt | Ilość | wit. K1 [μg] |
|---|---|---|
| Jarmuż | 1 szklanka (posiekany) | 472 |
| Boćwina | 1 szklanka | 299 |
| Pietruszka (natka) | ¼ szklanki | 246 |
| Brokuły (ugotowane) | 1 szklanka (posiekane) | 220 |
| Szpinak | 1 szklanka | 145 |
| Zielona sałata | 1 szklanka (porwana) | 46 |
| Olej sojowy | 1 łyżka stołowa | 25 |
| Olej rzepakowy | 1 łyżka stołowa | 10 |
| Oliwa z oliwek | 1 łyżka stołowa | 8 |
Pamiętaj! Podstawą racjonalnej i zbilansowanej diety jest różnorodność i regularne przyjmowanie posiłków. W Twojej codziennej diecie nie powinno zabraknąć świeżych warzyw i owoców, w tym produktów zawierających witaminę K. Nie musisz ograniczać spożycia produktów bogatych w witaminę K, zwracaj jednak uwagę, aby ich zawartość w codziennej diecie była na stałym poziomie. Regularnie badaj wartość wskaźnika INR i przestrzegaj dawkowania leków według wskazań lekarza. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości skonsultuj się z farmaceutą lub lekarzem.
Wydał(a):
mgr farm. Emilia BlaskiAbsolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Laureatka III edycji Konkursu Umiejętności Klinicznych.





