Testowanie na COVID-19 w praktyce

Witam na tym specjalnym odcinku Pogadanek Farmaceutycznych. Opowiem Wam dziś o testowaniu na COVID-19 w aptekach otwartych. Od dziś miałem przyjemność wykonać swoje pierwsze wymazy, pierwsze w życiu i opowiem Wam, jak w praktyce to wygląda i z jakimi problemami przyjdzie Wam się mierzyć, jeśli zechcecie testować pacjentów w aptekach. Zapraszam. Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Farmaceutyczne. Wydawca praktycznych podręczników dostępnych na www.wydawnictwo.farm. Dziś do wielu aptek w całej Polsce z rządowej Agencji Rezerw Strategicznej, czyli RARS-u, przyszły zestawy do testowania pacjentów.

W pierwszej części filmu pokażę Wam, co wchodzi w skład takiego zestawu, następnie zaprezentuję, jak używać tych testów. Wielu z Was pewnie odbyło oficjalne szkolenie, z którego tak naprawdę wiele się nie dowiedziało o tych praktycznych aspektach. Mówiono przede wszystkim o środkach ochrony indywidualnej, na których się właśnie dlatego dzisiaj nie będę skupiał. Pokażę raczej, z czym przyjdzie Wam się mierzyć, jeśli będziecie faktycznie tych pacjentów testować już teraz. Pokażę też, jak wprowadzać wynik do systemu, czyli do gabinet.gov.pl, oraz zaprezentuję swoje wrażenia z pierwszych badań pacjentów, które, już mogę zdradzić, wyszły pozytywnie.

Tytułem wstępu dodam jeszcze, że farmaceuci są uprawnieni do wykonywania testów antygenowych. Jak sama nazwa wskazuje, służą one do wykrywania antygenu, a dokładnie białka nukleokapsydu wirusa. Oznacza to, że nie są w stanie wykryć materiału genetycznego SARS-CoV-2 i tym samym nie dają pozytywnego wyniku po szczepieniu. To ważne, bo pacjenci mogą Was o to pytać, czy po szczepieniu albo dawno przebytej infekcji wyjdzie im test pozytywny. Pytają, bo mi się zdarzało. Ten problem dotyczy tylko testów serologicznych, które faktycznie mogą pokazać wynik pozytywny, czyli testów na przeciwciała, bo po szczepieniu i przebytej chorobie pokażą wynik pozytywny.

W aptece pobieracie wymaz, a więc nie jest to badanie z krwi, z nosogardzieli, czyli z tej najwyższej ściany gardła i nanosicie go do testu kasetkowego, w którym znajdują się właśnie przeciwciała przeciw białkom nukleokapsydu. Gdy się z nimi łączą, ukończy się barwna kreska, dlatego interpretacja tego wyniku jest zero-jedynkowa. Możecie używać tylko testów, które są na oficjalnej liście, którą udostępniło ministerstwo. Są to testy do użytku profesjonalnego, ale tak naprawdę ich wykonanie niewiele się różni od tych domowych. Ten skład tego zestawu jest taki sam.

Pamiętajcie, że wynik testu odnotowujecie na gabinet.gov.pl, czyli trafia do GIS-u. Jeśli pacjent chce być inkognito, może sobie kupić test domowy i wykonać go sam, ale darmowy test, taki w aptece, zawsze musi być robiony przez farmaceutę, a jego wynik musi być zaraportowany. Sprawdźmy teraz, co wchodzi w skład zestawu. Instrukcje w języku polskim i angielskim, ale tak naprawdę zależeć będzie od tego, jaki to będzie test. Stojaczek, uwaga, złożę go. Na próbówki ekstrakcyjne. Już mam stojaczek. Waciki. Wymazówki właściwie. Bufor ekstrakcyjny. Próbówki ekstrakcyjne z kroplomierzem.

No i kasetki z testem. Może od razu pokażę. Tak wyglądają. Czyli dosyć standardowo. Pokażę teraz, jak tego używać. Dokładnie takie części znajdują się też w testach domowych, ale tylko, że są one spakowane w jednym pudełku. Niestety na tą chwilę nie są wysłane środki ochrony indywidualnej do aptek, które testują. A więc nie otrzymujecie fartuchów, masek, EPP, przyłbic. Apteki, które szczepią, zapewne mają duże zapasy tych środków, ale mam nadzieję, że przewidziane będą też lepsze maski. Teraz pokażę, jak wykonać taki test. Uwaga, to nie jest prawdziwa apteka.

To nie jest prawdziwy pacjent. I na potrzeby filmu ściągnę przyłbicę, którą jednak musicie mieć, bo pamiętajcie, że można się zarazić koronawirusem przez kontakt z błonami śluzowymi. No i przez oczy. A więc wyciągamy wymazówkę. Otwieramy. Zanim ją wyciągniemy, włóżcie tutaj probówkę ekstrakcyjną do stojaczka i wlejcie płyn ekstrakcyjny. Bufor ekstrakcyjny. Całość. To jest wymazówka. Wkładamy ją, aż poczujemy opór. Kręcimy co najmniej pięć razy. Wkładamy do drugiego otworu. Przekręcamy pięć razy. Następnie umieszczamy to w probówce. Dociskamy do dołu.

Przekręcamy kilka razy. Tak, żeby antygen przeszedł z wacika do buforu ekstrakcyjnego. Następnie wyciągamy probówkę. I ściskamy ją całą. Tak, żeby jak najwięcej płynu zeszło z wacika. To do materiałów zakaźnych trzeba odłożyć. A to zamknąć. I teraz dwie krople do kasetki należy umieścić. Umieścić. Raz, dwa. I za chwilę odczytamy wynik. Generalnie, jeśli pacjent jest chory, od razu się pokaże, prawie od razu ta kreska. Natomiast trzeba czekać 10 minut, żeby się upewnić, czy na pewno się nie pojawi. A więc w praktyce, jeśli pacjent jest chory, wiecie to od razu.

Natomiast jeśli nie jest chory, musicie czekać te 10 minut, żeby się upewnić, że nie jest, że się nie pojawiła kreska. Oczywiście, jeśli pacjent ma objawy, nadal może się okazać, że jest wskazanie do wykonania PCR. I tak lekarz może zlecić takie badanie. Natomiast jeśli wynik jest negatywny, objawów nie ma, można założyć, że pacjent nie jest chory na COVID-19. Tutaj już widzę, że pojawiła mi się kreska przy kontroli, natomiast na obszarze testowania nie. A więc poczekamy jeszcze 10 minut i zobaczymy, czy na pewno nie ma tutaj infekcji. Dziękuję.

Jak widzicie, wynik jest negatywny. Po 10 minutach nadal jest tylko jedna kreska. Od dzisiaj rano już miałem kilka pozytywnych wyników i były dwie kreski. Zobaczycie to w rogu ekranu. Oczywiście pamiętajcie, to nie było szkolenie. Nie chciałem tylko Wam pokazać, jak to wygląda w praktyce. Tak naprawdę powinniście mieć pojemnik na materiały zakaźne. Zwykle jeśli szczepicie, to taki macie. Jeśli nie, trzeba taki zamówić i podpisać umowę z firmą, która będzie to odbierać. I mieć też lodówkę, żeby to przechowywać do czasu odbioru. Musicie też mieć przyłbicę przez cały czas, nie tak jak teraz, a tutaj mi się odbijało światło, więc nie mogłem jej założyć.

I też, co najważniejsze, pacjent nie powinien z Wami przesiadywać w pokoju, szczególnie w tym, w którym szczepicie, ponieważ jest to osoba, która jest potencjalnie chora. Więc to jest ten problem, który mają farmaceuci. My mamy jako farmaceuci, gdzie tych pacjentów przyjąć. Czy może w śluzie, tam gdzie towar, czy może przed apteką, czy może w samochodzie, jak pacjent jest w samochodzie, tylko trzeba wtedy wychodzić do tego pacjenta i przez okno go pobierać próbkę. Byłoby to całkiem dobrym rozwiązaniem, ale pamiętajcie, że jeszcze trzeba zbytacić dowód osobisty, jeszcze trzeba spisać PESEL, jeszcze trzeba wziąć numer telefonu pacjenta, do którego zadzwonimy, albo wyślemy smsa, że jest wynik.

Także to są te takie problemy logistyczne, które mamy teraz. I to nas blokuje i też pewnie Was przed takim szerokim wdrożeniem tych testów w aptekach. Wyceniane są teraz, zdaje się, na 24 zł, a więc dyskusyjne, czy dużo, czy mało, ale myślę, że całkiem nieźle, jeśli popatrzymy, że testowanie to jest proces masowy i tych testów będziemy wykonywać dużo. Tylko właśnie, gdzie je wykonywać, żeby było bezpiecznie dla Was i dla pacjenta? To jest to pytanie, na które musimy sobie znaleźć odpowiedź. Wszystko inne już zostało dookreślone. Wiecie, jak testować.

Dziękuję.