Na czym polega terapia SMART u pacjentów z astmą i połączenia jakich leków się w nią wpisują? – Wyjaśniamy!

Pytanie

Terapia SMART jest obecnie wiodącą w leczeniu pacjentów z umiarkowaną astmą przewlekłą. Jakie są zasady tej terapii oraz jakich połączeń leków ona dotyczy?

Krótka odpowiedź

Założeniem terapii SMART (Single Maintenance and Reliever Therapy) jest zastosowanie u chorego na astmę niskich dawek wziewnego glikokortykosteroidu (wGKS), czyli budezonidu lub beklometazonu oraz długodziałającego β₂-mimetyku (LABA), czyli formoterolu w jednym preparacie. Chociaż formoterol charakteryzuje się długim działaniem, to początek jego działania jest osiągany szybko, dlatego pacjent może używać jednego leku jako leczenia stałego oraz doraźnego, w razie konieczności złagodzenia ostrych objawów.

Wyjaśnienie

Od 2020 roku zalecenia National Asthma Education and Prevention Program (NAEPP) oraz Global Initiative for Asthma (GINA) podają, by u pacjentów z umiarkowaną astmą przewlekłą terapia SMART była pierwszym wyborem zarówno w przypadku terapii doraźnej jak i do długotrwałej kontroli astmy. Takie postępowanie pozwala na używanie przez pacjenta tylko jednego inhalatora przez cały okres leczenia.^[1]

W terapii SMART wykorzystuje się tylko jeden lek z grupy LABA – formoterol. Chociaż formoterol należy do leków z grupy β₂-mimetyków długodziałających, to z uwagi na szybki początek działania może być użyty również jako lek doraźny w przypadku nasilenia objawów astmy. Poza tym, jego dawka pozwala na bezpieczne zastosowanie więcej niż dwa razy dziennie. Lekiem z grupy wGKS jest zazwyczaj budezonid, ale niektóre badania wskazują na możliwość zastosowania także beklometazonu. Niskie dawki stosowanych GKS są u większości pacjentów skuteczne, a pozbawione ogólnoustrojowych działań niepożądanych.^[2]

Połączenia budezonidu i formoterolu są dostępne na rynku w formie inhalatorów proszkowych (DPI) pod nazwami Symbicort Turbuhaler, DuoResp Spiromax, Airbufo Forspiro czy Bufomix Easyhaler. Z kolei połączenia beklometazonu i formoterolu są dostępne jako inhalatory ciśnieniowe (pMDI) pod nazwami Fostex czy Formodual.

Według najnowszych danych klinicznych terapia SMART jest bardziej skuteczna w redukcji ilości zaostrzeń w porównaniu do innych kombinacji wziewnych leków, w tym wyższych dawek wGKS stosowanych stale i SABA stosowanych doraźnie, czy różnych dawek wGKS połączonych z LABA stosowanych stale i SABA stosowanych doraźnie.^[3]

Połączenie budezonidu z formoterolem zastosowane w modelu SMART pierwotnie dotyczyło leku oryginalnego, czyli preparatu Symbicort, dlatego w literaturze możesz spotkać się również z określeniem Symbicort in Maintenance and Reliever Therapy.

Czy nebulizacja z salbutamolu (Ventolin) lub fenoterolu (w: Berodual) ma sens, gdy dziecko nie jest astmatykiem? [Q&A]

Artykuł ocenia zasadność stosowania krótko działających β2-mimetyków

Piśmiennictwo

1. Cloutier, M. M., Dixon, A. E., Krishnan, J. A., Lemanske, R. F., Pace, W., & Schatz, M. (2020). Managing Asthma in Adolescents and Adults. JAMA. doi:10.1001/jama.2020.21974⬏
2. Reddel, H. K., Bateman, E. D., Schatz, M., Krishnan, J. A., & Cloutier, M. M. (2022). A practical guide to implementing SMART in asthma management. The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice, 10(1), S31-S38.⬏
3. Cates, C. J., & Karner, C. (2013). Combination formoterol and budesonide as maintenance and reliever therapy versus current best practice (including inhaled steroid maintenance), for chronic asthma in adults and children. Cochrane Database of Systematic Reviews. doi:10.1002/14651858.cd007313.pub⬏