Długotrwała terapia opioidami może prowadzić do wytworzenia przeciwciał przeciwko nim

Pacjenci przyjmujący opioidowe leki przeciwbólowe mogą rozwinąć przewlekłe zapalenie i zwiększoną wrażliwość na ból. Prowadzone są badania pilotażowe, z których wynika, że na niektóre ze skutków ubocznych może mieć wpływ własny układ odpornościowy organizmu, być może wytwarzający przeciwciała przeciwko lekom.

Badania pilotażowe są badaniami wstępnymi w celu sprawdzenia i ocenienia narzędzi, później wykorzystywanych w badaniu głównym.^[1]

Autorzy badania zaobserwowali przeciwciała przeciwko opioidom związanym z białkami u 10 z 19 pacjentów, przyjmujących opioidy w celu leczenia przewlekłego bólu krzyża. Ci, którzy przyjmowali większe dawki opioidów, charakteryzowali się silniejszą odpowiedzią immunologiczną. U grupy kontrolnej, składającej się z 3 pacjentów nieprzyjmujących opioidów, wykryto bardzo niski poziom przeciwciał.

Badacze wysnuli pierwszą hipotezę. Powszechnie przepisywane opioidy na ból pleców, tj. hydrokodon lub oksykodon, nie są wystarczająco duże dla systemu odpornościowego, aby rozpoznał je jako antygeny. Jednak ze swoich wcześniejszych badań wiedzieli, że odpowiedź immunologiczna może zostać wywołana, jeśli z lekami zwiąże się coś większego. Taki proces, zwany haptenizacją, może zdarzyć się w organizmie, kiedy białko w krwioobiegu reaguje z opioidem, tworząc większą cząsteczkę.

Autorzy badania podkreślają, że nowe odkrycia są pomocne w podjęciu szerszych badań, mających określić częstość występowania przeciwciał u ludzi w zależności od wieku, płci i rasy. Dodatkowo, mogą wspierać badania identyfikujące biomarkery skuteczności szczepionek na uzależnienie od opioidów i heroiny, badanych w badaniach klinicznych. Jeśli odkrycia potwierdzą się w późniejszych badaniach, będzie to oznaczało, że osoby z wyższym poziomem przeciwciał będą słabymi kandydatami do terapii szczepionkami przeciwko opioidom.^[2][3][4]

Piśmiennictwo

1. Grzeszkiewicz-Radulska K. Metody badań pilotażowych. Acta Universitatis Lodziensis Folia Sociologica 42, 2012. pełny tekst⬏
2. ScienceDaily: Negative side effects of opioids could be coming from users’ own immune systems. 17.08.2020 pełny tekst⬏
3. American Chemical Society: Negative side effects of opioids could be coming from users’ own immune systems video). ScienceDaily, 17.08.2020 pełny tekst⬏
4. Medical Express: Patients taking long-term opioid produce antibodies against the drugs 17.08.2020 pełny tekst⬏