Czy pacjent przyjmujący rywaroksaban (Xarelto) może jednocześnie stosować preparaty przeciwgrzybicze (azole)? W ChPL rywaroksabanu widnieje informacja, że podczas jednoczesnego stosowania azoli systemowo (głównie ketokonazolu) stężenie rywaroksabanu wzrasta średnio 2,6-krotnie, co skutkuje zwiększonym ryzykiem krwawienia. 1 Czy wobec tego farmaceuta powinien poinformować pacjenta o ryzyku wystąpienia interakcji?
Pacjent leczony rywaroksabanem (Xarelto) może stosować jednocześnie preparaty przeciwgrzybicze z grupy azoli, np. flukonazol, ponieważ nie jest to interakcja istotna klinicznie. Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka krwawienia podczas stosowania rywaroksabanu z azolami podawanymi zarówno systemowo jak i miejscowo.2 Spośród azoli jedynie ketokonazol powoduje istotne ryzyko wzrostu krwawienia podczas stosowania z rywaroksabanem, natomiast obecnie nie jest on stosowany w systemowym leczeniu grzybicy.
Doustne leki przeciwzakrzepowe nowej generacji (NOAC – Novel Oral Anticoagulants) stosowane są w leczeniu migotania przedsionków oraz leczeniu i zapobieganiu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Do tej grupy leków należą:
- rywaroksaban (Xarelto)
- apiksaban (Eliquis)
- dabigatran (Pradaxa).
Do azolowych leków przeciwgrzybiczych należą:
- bifonazol (Canespor)
- butakonazol (Gynazol)
- ekonazol (Pevaryl)
- izokonazol (Izovag)
- ketokonazol (Ketoconazole HRA)
- klotrimazol (Clotidal)
- mikonazol (Daktarin)
- itrakonazol (Itrax)
- flukonazol (Flucofast).
Rywaroksaban metabolizowany jest w wątrobie przez enzymy cytochromu P450 (CYP3A4).3 Azole natomiast hamują aktywność izoenzymu CYP3A4 i mogą nasilać toksyczność leków poprzez hamowanie ich metabolizmu. Zahamowanie aktywności CYP3A4 przez azole potencjalnie może prowadzić do wzrostu stężenia rywaroksabanu we krwi i zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w postaci krwawienia.4,3 Jednakże retrospektywne badanie kohortowe przeprowadzone w 2022 r. oraz badanie przekrojowe z 2022 r. w których badano zależność między incydentami krwawień a stosowaniem flukonazolu, nie wykazało, aby jednoczesne stosowanie rywaroksabanu i azoli skutkowało zwiększonym ryzykiem krwawienia. 4,3 Z badania przekrojowego prowadzonego w latach 2012-2018 w Danii, w którym oceniano ryzyko wystąpienia krwawienia podczas stosowania flukonazolu z poszczególnymi lekami z grupy NOAC wynika, że większe ryzyko krwawienia zaobserwowano tylko w przypadku jednoczesnego stosowania apiksabanu i flukonazolu podanego systemowo.4
Źródła
- Bayer Schering Pharma AG (2008), ChPL Xarelto 10mg, nedo.gumed.edu.pl tekst pełny http://nedo.gumed.edu.pl/chpl/Xarelto.pdf ↩
- Anders H. i in., 2022.: Bleeding Risk Following Systemic Fluconazole or Topical Azoles in Patients with Atrial Fibrillation on Apixaban, Rivaroxaban or Dabigatran. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34861201/ ↩
- Cid, A., Smetana, M. E., Hebert, C., Coe, K., & Smith, J. M. (2022). Impact of concomitant fluconazole on direct oral anticoagulant bleeding risk. Pharmacotherapy, 42(12), 880–889. https://doi.org/10.1002/phar.2738 ↩↩↩
- Holt, A., Strange, J. E., Rasmussen, P. V., Blanche, P., Nouhravesh, N., Jensen, M. H., Schjerning, A. M., Schou, M., Torp-Pedersen, C., Gislason, G. H., Hansen, M. L., McGettigan, P., & Lamberts, M. (2022). Bleeding Risk Following Systemic Fluconazole or Topical Azoles in Patients with Atrial Fibrillation on Apixaban, Rivaroxaban, or Dabigatran. The American journal of medicine, 135(5), 595–602.e5. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2021.11.008 ↩↩↩
