O co chodzi w nowych wytycznych leczenia nadciśnienia tętniczego? [Q&A]

O co chodzi w nowych wytycznych leczenia nadciśnienia tętniczego? Ciśnienie 120-129/<80 mmHg będzie teraz opisywane jako ciśnienie podwyższone, a wyniki w zakresie 130-139/80-89 mmHg będą klasyfikowanie jako nadciśnienie 1. stopnia. Zaktualizowane wytyczne podkreślają wagę zmiany stylu życia w leczeniu nadciśnienia. W wytycznych uwzględniono również zmiany dotyczące leczenia pacjentów z nadciśnieniem 1. stopnia. Według nowych wytycznych American Heart Association (AHA) i American College of Cardiology (ACC), które zostały opublikowane 13 listopada 2017 roku, ponad połowa dorosłych Amerykanów ma wysokie ciśnienie krwi. Według nowych norm kryterium rozpoznania nadciśnienia 1. stopnia zostało obniżone z progu 140/90 mm Hg do 130/80 mm Hg.¹ To największa zmiana w zaktualizowanych po ponad dekadzie wytycznych norm ciśnienia, które zostały poparte w USA przez 9 innych organizacji.

Dlaczego obniżono próg nadciśnienia?

Mimo że wg nowych norm liczba Amerykanów mających wysokie ciśnienie krwi lub nadciśnienie wzrośnie z ok. ⅓ populacji do ½, liczba osób, która będzie wymagała stosowania leków nadciśnieniowych nieznacznie wzrośnie. Autorzy argumentują tą zmianę faktem, że kategoria „nadciśnienie 1. stopnia” może wpłynąć ma młodsze osoby, u których wyniki pomiarów oznaczały wcześniej stan przednadciśnieniowy (ang. prehypertension). Szacunkowo w populacji amerykańskiej częstość występowania wysokiego ciśnienia u mężczyzn w wieku poniżej 45 lat wzrośnie trzykrotnie. U kobiet poniżej 45. roku życia wartość ta może wzrosnąć dwukrotnie. AHA tłumaczy, że zmiana wytycznych ma za zadanie głównie wcześniejszą identyfikację nadciśnienia, a co za tym idzie zmniejszyć śmiertelność z tego powodu.

Jakie są nowe normy ciśnienia krwi wg AHA?

Normy ciśnienia krwi wg nowych wytycznych to:

Kategoria	Skurczowe		Rozkurczowe	Wytyczne ACC/AHA
Ciśnienie prawidłowe	< 120 mmHg	i	< 80 mmHg	Pacjent powinien stale dbać o odpowiedni styl życia.
Ciśnienie podwyższone	120-129 mmHg	i	< 80 mmHg	Zachęć do modyfikacji stylu życia. Sprawdź, czy pacjent nie stosuje leków mogących podnosić ciśnienie (NLPZ, SNRI, niektóre hormony)
Nadciśnienie
1. stopnia	130-139 mmHg	lub	80-89 mmHg	Zaleć jedynie modyfikację stylu życia jeśli 10-letnie ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych wynosi <10% Wdrażaj leczenie farmakologiczne, jeśli u pacjenta zdiagnozowano chorobę układu krążenia, cukrzycę, PChN lub gdy ryzyko zgonu ≥10%
2. stopnia	> 140 mmHg	lub	> 90 mmHg	Zaleć modyfikację stylu życia i wdrażaj farmakoterapię
Przełom nadciśnieniowy	> 180 mmHg	i/lub	> 120 mmHg	Zmodyfikuj jak najszybciej farmakoterapię lub zaleć hospitalizację, jeśli istnieje podejrzenie uszkodzenia narządów wewnętrznych

Największą zmianą poza obniżeniem progu wartości nadciśnienia 1. stopnia jest usunięcie zakresu opisywanego jako ciśnienie wysokie prawidłowe. Wcześniej opisywało ono zakres 120-139/80-89 mm Hg. Ciśnienie 120-129/<80 mmHg będzie teraz opisywane jako ciśnienie podwyższone, a wyniki w zakresie 130-139/80-89 mmHg będą klasyfikowanie jako nadciśnienie 1. stopnia.

Jak zmienić styl życia przy nadciśnieniu?

Zaktualizowane wytyczne podkreślają wagę zmiany stylu życia w leczeniu nadciśnienia. W zaleceniach opisano znaczenie:

• diety DASH,
• ograniczenia spożycia sodu do 1,5 grama/dobę,
• ograniczenia spożycia alkoholu do 2 drinków dziennie w przypadku mężczyzn i 1 dla kobiet,
• ćwiczeń trwających min. 30 minut wykonywanych 3 razy w tygodniu.

Autorzy zaktualizowanych zaleceń podkreślają, że zmiana stylu życia jest kluczową interwencją u pacjentów z nadciśnieniem 1. stopnia, u których nie wprowadzono farmakoterapii.

Dlaczego prawidłowy pomiar ciśnienia jest ważny?

W ramach aktualizacji wytycznych podkreślono wagę odpowiedniej techniki pomiaru ciśnienia krwi. Wartość ciśnienia krwi mająca znaczenie diagnostyczne powinna być średnią z 2-3 odczytów wykonanych w odstępie czasowym, w minimum dwóch różnych sytuacjach. Jest to istotne w przypadku osób, u których występuje „efekt białego fartucha”, kiedy wartości ciśnienia krwi otrzymane podczas pomiaru w gabinecie są wyższe od średniej dobowej. Odwrotna sytuacja, która również jest problemem przy diagnozie, występuje w przypadku nadciśnienia ukrytego/maskowanego, kiedy wartości pomiarów w gabinecie lekarskim są zaniżone względem wartości mierzonych w domu.

Jakie są nowe czynniki ryzyka?

W wytycznych uwzględniono również zmiany dotyczące leczenia pacjentów z nadciśnieniem 1. stopnia. Farmakoterapia u tych pacjentów ma zostać wprowadzona jeśli pacjent miał już zawał lub udar albo jest w grupie wysokiego ryzyka epizodów sercowo-naczyniowych na podstawie wieku, obecności cukrzycy, PChN lub miażdżycy. Uznano też, że do czynników ryzyka nadciśnienia, mających wpływ na dalsze leczenie, należy dodać status społeczno-ekonomiczny pacjenta oraz stres psychospołeczny. Stwierdzono też, że u pacjentów, którzy muszą przyjmować wiele leków na nadciśnienie, przyjmowanie ich w postaci tabletki wieloskładnikowej poprawia compliance.^2,1