Loratadyna

Lek przeciwhistaminowy do stosowania ogólnego, trójpierścieniowy, selektywny antagonista obwodowych receptorów histaminowych H1, o znikomym działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym w zalecanych dawkach (kod ATC R06AX13). Dostępny i bez recepty (tabletki 10 mg oraz syrop 1 mg/ml), i na receptę (tabletki 10 mg), wyłącznie w preparatach jednoskładnikowych. Stosowany w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i przewlekłej pokrzywce idiopatycznej.

Działanie loratadyny

Loratadyna jest lekiem przeciwhistaminowym blokującym obwodowe receptory histaminowe H1, dzięki czemu łagodzi objawy alergii (wyciek z nosa, kichanie, świąd, pokrzywkę) bez typowej dla starszych leków przeciwhistaminowych senności. W zalecanych dawkach nie wykazuje istotnego ośrodkowego działania uspokajającego ani przeciwcholinergicznego u większości pacjentów, co odróżnia ją od klasycznych leków tej grupy.

Za działanie kliniczne w dużej mierze odpowiada jej aktywny metabolit desloratadyna, co pozwala stosować lek raz na dobę.

Farmakologia

Loratadyna jest trójpierścieniowym lekiem przeciwhistaminowym, selektywnym antagonistą obwodowych receptorów histaminowych H1. W zalecanych dawkach nie wykazuje ośrodkowego działania sedatywnego ani przeciwcholinergicznego u większości populacji, a w długotrwałych badaniach nie obserwowano istotnych klinicznie zmian parametrów czynności życiowych, wyników badań laboratoryjnych ani zapisu elektrokardiograficznego¹.

Loratadyna nie wykazuje znaczącego wpływu na receptory H2, nie hamuje wychwytu noradrenaliny i praktycznie nie wpływa na czynność układu krążenia ani na aktywność układu bodźcotwórczego serca. Charakterystyka Flonidan dodaje, że lek działa częściowo wybiórczo na obwodowe receptory H1 i słabo przenika do ośrodkowego układu nerwowego².

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym loratadyna szybko i dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, a pokarm jedynie nieznacznie opóźnia jej wchłanianie, bez wpływu na działanie kliniczne. Biodostępność loratadyny i jej czynnego metabolitu jest proporcjonalna do zastosowanej dawki².

Maksymalne stężenie (C_max) loratadyny i desloratadyny w surowicy występuje odpowiednio po 1–1,5 godziny i 1,5–3,7 godziny po podaniu. Loratadyna w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza (97–99%), a jej czynny metabolit w stopniu umiarkowanym (73–76%)¹.

Metabolizm loratadyny jest intensywny i zachodzi głównie w mechanizmie pierwszego przejścia przez wątrobę, przede wszystkim z udziałem izoenzymów cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6. Powstający główny metabolit, desloratadyna, jest aktywny farmakologicznie (według charakterystyki Flonidan około czterokrotnie silniejszy) i w dużym stopniu odpowiada za działanie kliniczne².

Średni okres półtrwania (t_½) wynosi 8,4 godziny dla loratadyny (zakres 3–20 godzin) i 28 godzin dla głównego metabolitu (zakres 8,8–92 godziny). Wydalanie obejmuje około 40% dawki z moczem i 42% z kałem w ciągu 10 dni, głównie w postaci sprzężonych metabolitów, a mniej niż 1% w postaci niezmienionej¹.

U pacjentów z przewlekłą poalkoholową chorobą wątroby pole powierzchni pod krzywą (AUC) i stężenie maksymalne (C_max) loratadyny są dwukrotnie większe niż u osób z prawidłową czynnością wątroby, a okres półtrwania loratadyny i jej metabolitu wynosi odpowiednio 24 godziny i 37 godzin i wydłuża się wraz ze stopniem uszkodzenia wątroby. U pacjentów z niewydolnością nerek hemodializa nie wpływa na farmakokinetykę loratadyny³.

Wskazania leków z loratadyną

Wskazania są wspólne dla wszystkich postaci i obu kategorii dostępności. Loratadyna jest wskazana w objawowym leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej^1,3.

Charakterystyka Flonidan precyzuje, że dotyczy to objawów zarówno sezonowego, jak i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa².

Postać bez recepty w syropie ułatwia podanie dzieciom i osobom mającym trudności z połykaniem tabletek, natomiast tabletki (zarówno bez recepty, jak i na receptę) przeznaczone są dla dorosłych oraz dzieci zdolnych połknąć tabletkę.

Dawkowanie loratadyny

Grupa	Dawka (raz na dobę)	Maksymalnie na dobę
Dorośli i dzieci powyżej 12 lat	10 mg (1 tabletka lub 10 ml syropu)	10 mg
Dzieci 2–12 lat, masa ciała powyżej 30 kg (tabletki)	10 mg (1 tabletka)	10 mg
Dzieci 6–12 lat, masa ciała powyżej 30 kg (syrop)	10 mg (10 ml syropu)	10 mg
Dzieci o masie ciała 30 kg lub mniejszej	nie stosować tabletek (u tych dzieci syrop)	–
Dzieci poniżej 2 lat	nie stosować (brak danych)	–
Ciężka niewydolność wątroby	10 mg co drugi dzień	–
Niewydolność nerek, podeszły wiek	bez zmiany dawki	10 mg

Loratadynę przyjmuje się doustnie, niezależnie od posiłków¹. Tabletki Flonidan należy połykać bez rozgryzania, popijając płynem².

U dzieci o masie ciała 30 kg lub mniejszej nie stosuje się tabletek 10 mg, tylko loratadynę w postaci syropu¹. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby stosuje się mniejszą dawkę początkową, ponieważ klirens loratadyny może być u nich zmniejszony³.

Istotne przeciwwskazania do stosowania loratadyny

Charakterystyki produktów leczniczych nie wymieniają istotnych przeciwwskazań poza nadwrażliwością na loratadynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Ograniczenia dotyczące substancji pomocniczych (laktoza w tabletkach, sorbitol w syropie) oraz ostrożność w ciężkiej niewydolności wątroby opisano w środkach ostrożności^1,3.

Środki ostrożności przy wydawaniu loratadyny

Ciężka niewydolność wątroby

U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy zachować ostrożność i zastosować mniejszą dawkę początkową (10 mg co drugi dzień), ponieważ klirens loratadyny może być u nich zmniejszony¹. Charakterystyka Flonidan zaleca dodatkowo ostrożność podczas długotrwałego leczenia².

Alergiczne testy skórne

Stosowanie loratadyny należy przerwać na około 48 godzin przed planowanymi skórnymi testami alergicznymi, ponieważ leki przeciwhistaminowe mogą osłabiać lub całkowicie hamować dodatnią reakcję skórną i dawać fałszywie ujemne wyniki³.

Substancje pomocnicze w tabletkach

Tabletki Aleric Lora i Flonidan zawierają laktozę, dlatego nie powinni ich stosować pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy^1,2.

Substancje pomocnicze w syropie

Syrop Claritine Allergy zawiera sorbitol i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy, a ponadto zawiera glikol propylenowy i benzoesan sodu³.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Loratadyna nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak poinformować pacjenta, że u niektórych osób bardzo rzadko występowała senność, która może zaburzać te czynności².

Interakcje loratadyny

Inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 + loratadyna

Jednoczesne stosowanie z lekami hamującymi izoenzymy CYP3A4 lub CYP2D6 może zwiększać stężenie loratadyny w osoczu i nasilać jej działania niepożądane. Także inne leki hamujące metabolizm wątrobowy należy podawać z zachowaniem ostrożności³.

Ketokonazol, erytromycyna i cymetydyna + loratadyna

W kontrolowanych badaniach klinicznych równoczesne podanie loratadyny z ketokonazolem, erytromycyną lub cymetydyną zwiększało jej stężenie w osoczu, jednak bez zmian istotnych klinicznie, w tym bez zmian w zapisie elektrokardiograficznym¹.

Alkohol + loratadyna

Loratadyna podawana jednocześnie z alkoholem nie nasila jego działania w stopniu dającym się ocenić w badaniach sprawności psychomotorycznej².

Działania niepożądane loratadyny

Senność, ból głowy i inne zaburzenia układu nerwowego

Loratadyna nie ma klinicznie istotnych właściwości uspokajających w zalecanej dawce, a działania niepożądane w badaniach klinicznych obserwowano u 2% pacjentów, najczęściej senność (1,2%), ból głowy (0,6%) i bezsenność (0,1%)¹. Charakterystyka Flonidan przypisuje bólowi głowy, nerwowości i senności częstość częstą (), bezsenności – niezbyt częstą (), a zawrotom głowy i drgawkom – bardzo rzadką ()². Charakterystyki Aleric Lora i Claritine Allergy wymieniają zawroty głowy i drgawki jako działania bardzo rzadkie ()^1,3.

⚠ Reakcje nadwrażliwości i anafilaksja

Reakcja anafilaktyczna, w tym obrzęk alergiczny i obrzęk naczynioruchowy, jest działaniem bardzo rzadkim ()³. Charakterystyka Flonidan ujmuje te objawy jako bardzo rzadkie () reakcje nadwrażliwości obejmujące obrzęk naczynioruchowy i anafilaksję².

Zaburzenia serca

Tachykardia i kołatanie serca występują bardzo rzadko ()^1,2.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe i suchość w jamie ustnej

Charakterystyka Flonidan wymienia nudności, suchość błony śluzowej jamy ustnej i zapalenie błony śluzowej żołądka jako działania bardzo rzadkie ()². Charakterystyki Claritine Allergy i Aleric Lora opisują suchość w jamie ustnej oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zapalenie błony śluzowej żołądka) wśród działań obserwowanych w badaniach klinicznych, bez przypisanej częstości^3,1.

Nieprawidłowa czynność wątroby

Nieprawidłowa czynność wątroby jest działaniem bardzo rzadkim ()^1,2.

Wysypka i łysienie

Łysienie występuje bardzo rzadko ()³. Charakterystyka Flonidan wymienia w tej kategorii bardzo rzadko () także wysypkę, natomiast charakterystyki Claritine Allergy i Aleric Lora opisują wysypkę wśród objawów alergicznych obserwowanych w badaniach klinicznych^2,1.

Zwiększony apetyt, zmęczenie i zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała jest działaniem o nieznanej częstości ()³. Charakterystyka Flonidan przypisuje zwiększonemu apetytowi częstość niezbyt częstą (), a uczuciu zmęczenia – bardzo rzadką ()². W badaniach klinicznych zwiększenie apetytu zgłaszano u 0,5% pacjentów, obok zmęczenia¹.

Działania niepożądane u dzieci

W badaniach klinicznych z udziałem dzieci w wieku od 2 do 12 lat częściej niż po placebo obserwowano ból głowy (2,7%), nerwowość (2,3%) i zmęczenie (1%)^1,2.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a loratadyna

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych dane z ponad 1000 zastosowań w okresie ciąży nie wskazują, aby loratadyna wywoływała wady rozwojowe lub działała szkodliwie na płód albo noworodka, a badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję. W celu zachowania ostrożności zaleca się jednak unikanie stosowania loratadyny w okresie ciąży³.

Karmienie piersią a loratadyna

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych loratadyna przenika do mleka matki, dlatego nie zaleca się jej przyjmowania w okresie karmienia piersią¹.

Produkty handlowe z loratadyną

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Aleric Lora	tabletki 10 mg	OTC
Claritine Allergy	syrop 1 mg/ml	OTC
Flonidan	tabletki 10 mg	Rp