Alergia na słońce – które leki ją wywołują i co polecić pacjentowi?

Cześć tu Maria Możdżeń, witam w kolejnych Pogadankach Farmaceutycznych. Dzisiaj chciałabym Wam opowiedzieć jakie leki mogą powodować alergie słoneczne i w jaki sposób leczyć takie reakcje. Zapraszam! Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Farmaceutyczne – wydawca praktycznych podręczników dostępnych na www.wydawnictwo.farm. Fotoalergia, inaczej fotouczulenie, to reakcja skórna w odpowiedzi na kontakt z promieniowaniem słonecznym. Reakcja taka związana jest z układem immunologicznym i z reguły ujawnia się na całym ciele, a nie tylko na obszarach skóry narażonej na światło słoneczne. Odczyn fototoksyczny natomiast występuje znacznie częściej, nie ma podłoża immunologicznego, a zmiany, często w postaci pęcherzyków, występują tylko na obszarach eksponowanych na światło. Dzisiaj skupimy się głównie na alergii słonecznej wynikającej z uwrażliwienia organizmu w wyniku przyjmowania niektórych leków. Reakcja fotoalergiczna rozwija się na skutek zmian strukturalnych substancji chemicznej pod wpływem światła, w konsekwencji czego układ immunologiczny rozpoznaje substancję taką jako drażniącą. Wśród leków potencjalnie mogących wywołać reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne wymienić można doksycyklinę, ale także azytromycynę, fluorochinolony, czyli np. cyprofloksacynę, a także terbinafinę, czy hydrochlorotiazyd. Wydając te leki warto zasugerować pacjentowi by unikał promieniowania słonecznego. Już promieniowanie o niewielkim natężeniu, czyli przenikające przez szyby okienne, czy cienkie tkaniny, u osób podatnych wywoływać może reakcję fotoalergiczną. Efekt działania substancji fotoalergicznej jest w nieznacznym stopniu uzależniony od dawki. Na wystąpienie reakcji fotoalergicznej bardziej podatne będą osoby stosujące leki fotouczulające przez dłuższy czas, jak np. doksycyklinę w leczeniu boreliozy przez cały miesiąc, czy też w leczeniu trądziku lub w chemioprofilaktyce malarii. NLPZ mogą powodować wystąpienie fotoalergii, głównie przy zastosowaniu miejscowym. Większość reakcji fotoalergicznych zgłaszanych jest po zastosowaniu żelu z ketoprofenem. Etofenamat także stosunkowo często powoduje fotouczulenia, bezpieczniejszy będzie natomiast ibuprofen, czy diklofenak, wykazujący najmniejszy potencjał uczulający. Co ciekawe, reakcje alergiczną na słońce powodować mogą także substancje dedykowane jako filtry słoneczne, czyli np. kwas paraaminobenzoesowy. Jako że alergia słoneczna wiąże się ze znacznym świądem, w jego łagodzeniu polecić możemy pacjentowi zastosowanie w pierwszej kolejności hydrokortyzonu w kremie, naprzemiennie z preparatem natłuszczającym. W przebiegu wyprysku ulgę pacjentowi przynieść może także pantenol. Co ciekawe, w łagodzeniu reakcji fotoalergicznych skuteczne okazują się także doustne antyhistaminiki. Na dzisiaj to już wszystko, do zobaczenia w kolejnym odcinku Pogadanek Farmaceutycznych!