REKLAMA

Farmaceuci mogą odgrywać kluczową rolę w leczeniu osteoporozy

Farmaceuci znacząco przyczyniają się do poprawy zaleceń terapeutycznych dotyczących leczenia osteoporozy.

Dowody wskazują, że ok. 1 na 2 kobiet oraz 1 na 4 mężczyzn w wieku 50 lat i starszych doświadczy złamania kości spowodowanego osteoporozą. Najczęstszym problemem związanym z przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych przy osteoporozie jest to, że pacjenci zapominają o przyjmowaniu leków.

Bifosfoniany (np. alendronian) przyjmuje się rano, popijając szklanką wody, co najmniej 30 minut przed jedzeniem, piciem bądź przyjęciem innych leków czy suplementów. Napoje oraz żywność mogą znacząco zmniejszyć wchłanianie bifosfonianów. Dodatkowo, według National Osteoporosis Foundation, pacjenci potrzebują 1 – 1,2 g wapnia dziennie. Najlepiej dostarczać wapń wraz z pożywieniem, takim jak produkty mleczne – ser, mleko czy jogurt, ze względu na istniejące ryzyko chorób układu krążenia przy podawaniu suplementów. Pacjentom zalecane jest także przyjmowanie witaminy D, jednak jest ona trudniejsza do pozyskania z pożywienia, dlatego zwykle potrzebna jest suplementacja. (Patrz: Leki na osteoporozę”.)

REKLAMA

W jednym badaniu przeanalizowano dane pochodzące z badań klinicznych oraz wytyczne dla pacjentów z osteoporozą. Zgodnie z wynikami badania, po 3 – 5 latach leczenia bifosfonianami, pacjenci z łagodnym do umiarkowanego ryzykiem złamań mogą rozważyć odstawienie leku. Wytyczne potwierdzają te wnioski, jednak osoby z wysokim ryzykiem złamania powinny dalej kontynuować terapię.

Farmaceuci mogą odgrywać istotną rolę poprzez edukację i monitorowanie przestrzegania zaleceń dotyczących przyjmowania leków. W badaniu retrospektywnym porównano współpracę pomiędzy farmaceutą i lekarzem, a leczeniem pacjentów wyłącznie u lekarza w klinice medycyny rodzinnej. Okazuje się, że wspólna praca lekarza i farmaceuty spowodowała, że więcej pacjentów otrzymuje i realizuje recepty na bifosfoniany oraz przestrzega zaleceń dotyczących przyjmowania wapnia i witaminy D. Wyniki wykazują, że współpraca lekarza z farmaceutą usprawniła leczenie osteoporozy także w warunkach ambulatoryjnych. 

Farmaceuta powinien poinformować pacjenta o prawidłowym stosowaniu bifosfonianów – tabletkę należy połykać w całości, nie wolno jej żuć bądź kruszyć. Ważne jest też, aby pacjent po spożyciu leku nie kładł się przez co najmniej 30 minut, aby pomóc lekowi szybciej dotrzeć do żołądka i aby zapobiec podrażnieniom przełyka. Pacjent powinien natychmiast powiadomić lekarza, jeśli podczas przyjmowania leku zauważy nowy ból w klatce piersiowej, nasilającą się zgagę, ból podczas przełykania oraz wszelkie nietypowe bóle kości, stawów czy mięśni. Jednym z rzadkich działań niepożądanych alendronianu jest martwica kości szczęki, dlatego pacjent powinien poinformować specjalistę o zażywanych lekach przed wykonaniem zabiegu dentystycznego.[1]

mgr farm. Anna Świder

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Obecnie realizuje studia podyplomowe z zakresu badań klinicznych, farmakoekonomiki oraz prawa farmaceutycznego w Szkole Biznesu Politechniki Warszawskiej. Na co dzień pracuje jako analityk w obszarze Market Access. Szczególnie interesuje się farmakoterapią schorzeń OUN oraz zagadnieniami związanymi z ekonomiką zdrowia. W 3PG pełni funkcję dziennikarza medycznego.

[artykuły]

 

Źródła
  1. PharmacyTimes.com: Pharmacists Play a Key Role in Treating Osteoporosis. 20.11.2020 pełny tekst
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments
Jakub Lenard

Jest mnóstwo rzeczy, które farmaceuci mogliby robić, żeby zmniejszyć ryzyko złamań. Ale lepiej jakby to było jakoś usystematyzowane, takie wolne pogaduszki na pewno będą mniej skuteczne niż jakby mieć dostęp do historii i wyników badań, szacować ryzyko czy wybierać konkretne grupy docelowe, chociażby przez wybór ludzi co są na konkretnych lekach zwiększających ryzyko osteoporozy. A jeśli chodzi o wapń, to ciężko się go pozbyć z tych wszystkich wytycznych. Każda kolejna metaanaliza RCT czy badania obserwacyjne pokazują, że to nie działa nieważne czy z diety, czy suplementów i niezależnie od ilości. Zwiększenie wapnia może tylko zwiększyć BMD o 1% i tylko w pierwszym roku, czyli brak jakiegokolwiek znaczenia klinicznego, a wartości 1-1.2 g są z kapelusza. Już niewielka ilość zahamuje PTH, osteoklasty się wysycą i więcej już się nie wyciśnie z tego. Warto jeść pokarmy bogate w Ca, ale nie z powodu osteoporozy.

Pogadanki Farmaceutyczne

REKLAMA

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

Bisfosfoniany

Bisfosfoniany to leki pierwszego wyboru w leczeniu osteoporozy postmenopauzalnej u kobiet, ale także w leczeniu osteoporozy pierwotnej i wywołanej stosowaniem glikokortykosteroidów u kobiet i mężczyzn.[1]

Leki na osteoporozę

Jako leki pierwszego rzutu zaleca się bisfosfoniany, preferowaną opcją jest alendronian sodu (Alendrogen, Ostolek, Sedron), następnie ryzedronian sodu (Risendros 35), kwas zoledronowy (Aclasta) oraz kwas ibandronowy (Bonviva, Kefort).

1
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x