Pytanie
Makrogole oraz laktuloza są osmotycznie czynnymi środkami wskazanymi do leczenia przewlekłych zaparć. Który środek będzie jednak lepszym wyborem: makrogole czy laktuloza?
Krótka odpowiedź
Lepszym wyborem będą makrogole.
Wyjaśnienie
Makrogole (Forlax, Xenna Balance, Dulcobis) to wysokocząsteczkowe polimery glikolu polietylenowego, które po podaniu doustnym nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Posiadają zdolność łączenia się z cząsteczkami wody, co powoduje zwiększenie ilości wody w jelicie oraz zmiękczenie stolca i wywołanie działania przeczyszczającego. Laktuloza (Duphalac, Lactulose-MIP) jest syntetycznym disacharydem, którego cząsteczka zbudowana jest z cząsteczki galaktozy połączonej z cząsteczką fruktozy. W jelicie cienkim nie podlega ona działaniu enzymów trawiących cukry i dopiero w jelicie grubym, gdzie dociera w stanie niezmienionym, jest rozkładana przy udziale flory bakteryjnej do kwasów organicznych o niskiej masie cząsteczkowej. Powoduje to obniżenie pH w świetle jelita, a wskutek efektu osmotycznego wzrost objętości treści okrężnicy i efekt przeczyszczający.
Kliniczne badanie porównawcze z roku 1999 wykazało wyższą skuteczność makrogolu w stosunku do laktulozy w zwalczaniu przewlekłych zaparć u osób dorosłych.[1] W klinicznym badaniu porównawczym z roku 2002 wykazano wyższą skuteczność makroglu w stosunku do laktulozy u dzieci.[2] Wyniki te potwierdza przegląd systematyczny z 2010 roku, w którym wykazano wyższą skuteczność makrogoli w stosunku do laktulozy w zwalczaniu zaparć przewlekłych w kontekście miękkości stolca, jego ukształtowania oraz częstości oddawania stolca w przeciągu tygodnia.[3] Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Neurogastroenterologii i Motoryki makrogole są rekomendowanym środkiem do leczenia zaparć u dorosłych.[4]

-
dr n. farm. Marek EllnainRedaktor w 3PG. Współautor podręczników dla farmaceutów, farmaceuta praktyk, doktor nauk farmaceutycznych w dziedzinie farmakognozji. Interesuje się lekiem pochodzenia naturalnego, nowoczesną fitoterapią oraz farmakologią.
-
mgr farm. Konrad TuszyńskiDyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]
Piśmiennictwo
- Attar, A., Lémann, M., Ferguson, A., Halphen, M., Boutron, M. C., Flourié, B., Alix, E., Salmeron, M., Guillemot, F., Chaussade, S., Ménard, A. M., Moreau, J., Naudin, G., & Barthet, M. (1999). Comparison of a low dose polyethylene glycol electrolyte solution with lactulose for treatment of chronic constipation. Gut, 44(2), 226–230. https://doi.org/10.1136/gut.44.2.226 ⬏
- Gremse, D. A., Hixon, J., & Crutchfield, A. (2002). Comparison of polyethylene glycol 3350 and lactulose for treatment of chronic constipation in children. Clinical pediatrics, 41(4), 225–229. https://doi.org/10.1177/000992280204100405 ⬏
- Lee-Robichaud, H., Thomas, K., Morgan, J., & Nelson, R. L. (2010). Lactulose versus Polyethylene Glycol for Chronic Constipation. The Cochrane database of systematic reviews, (7), CD007570. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007570.pub2 ⬏
- Serra, J., Pohl, D., Azpiroz, F., Chiarioni, G., Ducrotté, P., Gourcerol, G., Hungin, A. P. S., Layer, P., Mendive, J. M., Pfeifer, J., Rogler, G., Scott, S. M., Simrén, M., Whorwell, P., & Functional Constipation Guidelines Working Group (2020). European society of neurogastroenterology and motility guidelines on functional constipation in adults. Neurogastroenterology and motility : the official journal of the European Gastrointestinal Motility Society, 32(2), e13762. https://doi.org/10.1111/nmo.13762 ⬏





Ponadto laktuloza może powodować przejściowe działania niepożądane, takie jak wzdęcia i bóle brzucha, których zwykle nie obserwuje się podczas stosowania makrogoli, co stanowi dodatkowy argument przemawiający za wyborem makrogoli w terapii przewlekłych zaparć.