Czy pacjent może przedawkować witaminę A przez spożywanie dużych ilości karotenoidów? – Wyjaśniamy!

Pytanie 

Czy spożywanie dużej ilości substancji należących do karotenoidów takich jak beta-karoten, luteina, zeaksantyna i likopen, które wchodzą w skład wielu suplementów diety na skórę i na poprawę widzenia, może spowodować przedawkowanie witaminy A? 

Krótka odpowiedź 

Nie, spożywanie dużej ilości karotenoidów nie przyczynia się do przedawkowania witaminy A. Przedawkowanie witaminy A może być niebezpieczne, jednak dotyczy to tylko aktywnej formy witaminy A. Objawy przedawkowania obejmują m.in. bóle kostno-stawowe, powiększenie wątroby oraz suchość i swędzenie skóry. Spożywanie dużych ilości karotenoidów, a w szczególności beta-karotenu może powodować hiperkarotenemię, czyli zażółcenie skóry, które jest łagodne i ustępuje po przerwaniu spożywania beta-karotenu.^[1]

Wyjaśnienie 

Badania eksperymentalne na zwierzętach wykazały, że beta-karoten nie ma działania mutagennego, ani teratogennego. Stosowanie dawek do 180 mg beta-karotenu dziennie przez wiele lat w leczeniu pacjentów z protoporfirią erytropoetyczną nie powodowało objawów przedawkowania witaminy A, ani znacznie podwyższonego stężenia witaminy A we krwi. Zaobserwowano, że konwersja beta-karotenu i innych karotenoidów może być zależna od stężenia witaminy A w organizmie. Wysokie stężenie witaminy A pochodzącej z konwersji karotenoidów we krwi blokuje ich dalszą konwersję do witaminy A. Dlatego wysokie spożycie karotenoidów nie prowadzi do wysokiego stężenia witaminy A lub jej przedawkowania.^[2]

Dzięki temu efektowi, suplementacja beta-karotenem wydaje się być bezpieczniejsza od stosowania witaminy A.  

Czytaj też: Czy suplementacja witamin A i E jest bezpieczna? – Pytanie do redakcji

Piśmiennictwo

1. Carazo, A., Macáková, K., Matoušová, K., Krčmová, L.K., Protti, M., Mladěnka, P. (2021). Vitamin A Update: Forms, Sources, Kinetics, Detection, Function, Deficiency, Therapeutic Use and Toxicity. Nutrients, 13(5): 1703. https://doi.org/10.3390/nu13051703 ⬏
2. Blomhoff, R. (2001). Vitamin A and Carotenoid Toxicity. Food and Nutrition Bulletin, 22(3), 320–334. https://doi.org/10.1177/156482650102200309 ⬏