Zolpidem, zopiklon i zaleplon to leki należące do jednej grupy, które różnią się między sobą. Warto znać te różnice w przypadku, gdyby zapytał o to pacjent lub lekarz chcący dokonać zamiany leku np. w przypadku braku dostępności jednego z nich na rynku. Czym więc różnią się od siebie poszczególne leki „Z”?
Leki „Z” różnią się między sobą długością działania ze względu na inny czas półtrwania, co powoduje, że będą miały inne zastosowanie. Zolpidem i zaleplon mają wskazanie w indukcji snu, natomiast dłużej działający zopiklon ma zastosowanie także w podtrzymaniu snu.
Jak leki „Z” różnią się działaniem na receptor?
Wszystkie leki „Z” mają podobne działanie i profil bezpieczeństwa, natomiast różnią się powinowactwem i selektywnością wobec receptora benzodiazepinowego, z czego wynikają niewielkie różnice w ich działaniu.
Zopiklon jest pełnym i nieselektywnym agonistą receptora benzodiazepinowego i wykazuje działania nasenne i uspokajające oraz słabe anksjolityczne, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne.
Zolpidem i zaleplon są selektywnymi agonistami receptora benzodiazepinowego typu BDZ1. Mają silne działanie nasenne, a dopiero po podaniu większych dawek niż nasenne, także działanie anksjolityczne, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne.
Jak i kiedy przyjmować leki „Z”?
Ze względu na szybki czas działania leków „Z” należy poinformować pacjenta, aby przyjmował je bezpośrednio przed snem, najlepiej leżąc już w łóżku. Ważne jest także, aby pacjent miał zapewnione 7-8 godz. nieprzerwanego odpoczynku. Jedynie w przypadku zaleplonu pacjent może go zastosować nawet na 4 godz. przed planowaną pobudką. Tabela 2 zawiera porównanie trzech leków „Z”.1
| Tmax [h] | Cmax | T1/2 [h] | Zastosowanie | Dawki dostępne w Polsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| zopiklon | 1 | po ponad 2 h | 6 | indukcja i/lub utrzymanie snu | 7,5 mg |
| zolpidem | 1,5 | po 2 h | 2,5 – 3 | indukcja snu | 10 mg |
| zaleplon | 1 | po 0,5 h | 1 | indukcja snu | 10 mg |
W jakich postaciach dostępne są leki „Z”?
Wszystkie preparaty leków „Z” dostępne są w postaci tabletek, które można podzielić na równe dawki. Zalecaj rozpoczęcie stosowania od połowy tabletki i dopiero później stopniowe zwiększenie dawki. Za granicą dostępne są także lamelki oraz aerozole do stosowania w jamie ustnej, które pozwalają na jeszcze większe zindywidualizowanie leczenia.
Czytaj też: Czym różni się eszopiklon od innych leków z grupy Z? – Wyjaśniamy!
Źródła
- Richter, G., Liao, V., Ahring, P. K., & Chebib, M. (2020). The Z-Drugs Zolpidem, Zaleplon, and Eszopiclone Have Varying Actions on Human GABA A Receptors Containing γ1, γ2, and γ3 Subunits. Frontiers in neuroscience, 14, 599812. https://doi.org/10.3389/fnins.2020.599812 ↩
