Dlaczego nastolatki kupują pseudoefedrynę i nadmanganian potasu? – Wyjaśniamy!

Pytanie

Nadmanganian potasu jest stosowany miejscowo jako lek odkażający do przemywania skóry, ropiejących ran czy owrzodzeń. Pseudoefedryna natomiast zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa, dzięki czemu znalazła zastosowanie w leczeniu objawowego zapalenia błony śluzowej nosa i zapalenia zatok przynosowych. W praktyce aptecznej można się spotkać z pacjentami, którzy kupują akurat te konkretne preparaty razem, często są to nastolatki. Dlaczego więc nastolatki kupują akurat pseudoefedrynę i nadmanganian potasu razem? 

Krótka odpowiedź

Pseudoefedryna razem z nadmanganianem potasu są wykorzystywane do syntezy efedronu – innej pochodnej amfetaminy o silnym działaniu psychostymulującym.

Wyjaśnienie

Osoby uzależnione od substancji aktywnych wytwarzają efedron nielegalnie, na własny użytek. Pierwszym etapem produkcji efedronu jest dodanie do leków zawierających pseudoefedrynę (Sudafed, Acatar) nadmanganianu potasu. Następnie całość zalewa się kwasem octowym bądź dodaje się kwas acetylosalicylowy. Do przygotowanego preparatu dodaje się wodę w celu jego rozcieńczenia i następnie przesącza. Tak przygotowany preparat jest gotowy do podania dożylnego. Długotrwałe przyjmowanie efedronu wytwarzanego w warunkach domowych może prowadzić do powstania encefalopatii efedronowej, która charakteryzuje się występowaniem takich objawów jak: drżenia mięśniowe, upośledzenie ruchów precyzyjnych, trudność w utrzymaniu postawy, zaburzenia mowy oraz zaburzenia poznawcze.^[1]

Mangan wchodzi w skład wielu metalo-enzymów. Jony manganu zawarte w pożywieniu przenikają do mózgu, ich największe stężenie stwierdzono w gałce bladej oraz prążkowiu. Zatrucie manganem może być przyczyną encefalopatii manganowej. Najprawdopodobniej neurotoksyczność jonów manganu jest spowodowana generowaniem stresu oksydacyjnego, dysfunkcją mitochondriów oraz zaburzeniem w neuroprzekaźnictwie głównie dopaminergicznym i glutaminergicznym.^[2]

Czym w zasadzie różnią się od siebie pseudoefedryna i fenylefryna? – Wyjaśniamy!

Artykuł porównuje pseudoefedrynę i fenylefrynę, popularne składniki leków na przeziębienie i grypę, pod kątem ich skuteczności w łagodzeniu objawów zatkanego nosa.

Piśmiennictwo

1. Sobczak, Ł., & Goryński, K. (2020). Pharmacological Aspects of Over-the-Counter Opioid Drugs Misuse. Molecules (Basel, Switzerland), 25(17), 3905. https://doi.org/10.3390/molecules25173905 ⬏
2. Habrat, B. i Sein Anand, J. 2012  Neurotoksyczność spowodowana dożylnym podaniem metakatynonu wytwarzanego z pseudoefedryny z użyciem nadmanganianu potasu i octu spirytusowego. Toksykologia kliniczna 50 , 343. Pobrane z: https://ppm.gumed.edu.pl/info/article/GUMcf6c29649f4f4dc18bb7f9da2c1319e8/ ⬏