Kwestionariusz IPSS

Do czego służy kwestionariusz IPSS?

Kwestionariusz IPSS pozwala przy pierwszym stole szybko usystematyzować wywiad u mężczyzny zgłaszającego częste oddawanie moczu lub inne dolegliwości z dolnych dróg moczowych i zdecydować, czy wynik kwalifikuje do samoobserwacji, czy wymaga skierowania do lekarza – zwłaszcza przy nasileniu umiarkowanym lub ciężkim oraz przy obecności czerwonych flag. Wyliczenie opiera się na punktacji IPSS, czyli indeksie objawowym Amerykańskiego Towarzystwa Urologicznego (AUA-SI), zwalidowanym na grupie chorych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego i osobach kontrolnych¹. Wysoki wynik nie jest jednak swoisty dla rozrostu prostaty – przed rekomendacją preparatu „na prostatę” warto wykluczyć zakażenie dróg moczowych, cukrzycę, niewydolność serca oraz wpływ leków przewlekle przyjmowanych przez pacjenta.

Kwestionariusz sprawdza się przy każdym zgłoszeniu „objawów prostaty” u mężczyzny – częstomoczu, osłabionego strumienia, uczucia niecałkowitego opróżnienia pęcherza czy wielokrotnego wstawania w nocy. Podobny obraz objawów dają zakażenia dróg moczowych, cukrzyca, niewydolność serca (zwłaszcza nokturia) oraz same leki – diuretyki i preparaty o działaniu antycholinergicznym, dlatego zanim zaproponujesz preparat „na prostatę”, zapytaj pacjenta o leki przyjmowane przewlekle. Niezależnie od uzyskanego wyniku krew w moczu, ból, gorączka, zatrzymanie moczu lub nietrzymanie moczu wymagają pilnej konsultacji lekarskiej, a nie samego wyliczenia punktacji.

Jak używać?

Poproś pacjenta, aby odpowiedział na pytania kwestionariusza dotyczące częstości występowania poszczególnych objawów w ostatnim miesiącu (m.in. niecałkowite opróżnianie pęcherza, częstomocz, przerywany strumień moczu, parcia naglące, słaby strumień, konieczność wysiłku przy oddawaniu moczu, nokturia), a wynik zsumuj – to on decyduje o dalszym postępowaniu.

Jak odczytać i interpretować wynik?

Wynik do 7 punktów przy braku czerwonych flag zwykle pozwala na obserwację, natomiast wynik od 8 punktów w górę to sygnał, że potrzebna jest diagnostyka i farmakoterapia na receptę (α-bloker, inhibitor 5α-reduktazy), a od 20 punktów – pilna konsultacja urologiczna. Wynik warto zapisać, bo umożliwia śledzenie progresji objawów przy kolejnych wizytach pacjenta.