Choroba Hashimoto okiem farmaceutki

Choroba Hashimoto jest uważana za najbardziej powszechną wśród chorób z autoagresji i szacuje się, że może występować nawet u ok. 5% populacji, dlatego ważne jest konfrontowanie licznych doniesień na jej temat z aktualną wiedzą medyczną.

Ostatnimi czasy można zauważyć wzrost zainteresowania tematem choroby Hashimoto. Zagadnienie pojawia się zarówno na konferencjach okołomedycznych (i pseudomedycznych…), jak i w artykułach, książkach i blogach dedykowanych pacjentom. Hashimoto uważana jest za najbardziej powszechną wśród chorób z autoagresji i szacuje się, że może występować nawet u ok. 5% populacji, dlatego ważne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy i konfrontowanie licznych mitów na jej temat z aktualną wiedzą medyczną.

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto jest przewlekłą, autoimmunologiczną, zapalną chorobą tarczycy. Układ immunologiczny atakuje tarczycę chorego, co zazwyczaj prowadzi do stopniowego pogorszenia jej czynności. Hashimoto jest najczęstszą przyczyną rozwoju niedoczynności tarczycy w regionach, w których nie występują niedobory jodu. Najczęściej diagnozowana jest u kobiet w wieku 45-65 lat, ale może wystąpić u każdego i w każdym wieku. Przyczyny jej rozwoju nie są do końca jasne. Podejrzewa się, że kluczowe znaczenie ma kombinacja czynników genetycznych i środowiskowych (m.in. stres, dieta, infekcje). Pacjenci z chorobą Hashimoto często cierpią również na inne schorzenia autoimmunologiczne takie jak celiakia, cukrzyca typu 1, toczeń czy RZS.[1]National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases: Hashimoto’s Disease. pełny tekst [dostęp: 27.12.2018][2]Terry F Davies: Pathogenesis of Hashimoto’s thyroiditis (chronic autoimmune thyroiditis), UpToDate abstrakt [dostęp: 27.12.2018]

Objawy choroby Hashimoto

Choroba Hashimoto najczęściej w początkowym etapie nie daje widocznych objawów. Wraz z postępem choroby może dojść do rozwoju woli tarczycowych, które mogą sprawiać, że szyja wygląda na opuchniętą. Postępujące zmiany tarczycy często prowadzą do jej niedoczynności, ale choroba może przebiegać z eutyreozą (prawidłową funkcją hormonalną tarczycy).

Niedoczynność tarczycy rozwijająca się w wyniku Hashimoto często, szczególnie w początkowym etapie, jest łagodna (subkliniczna). Subkliniczna niedoczynność przechodzi w jawną u około 5% pacjentów rocznie. Wraz z postępem choroby mogą pojawić się typowe dla niedoczynności objawy m.in. zmęczenie, wzrost wagi, częste odczuwanie zimna, zaparcia, spowolnienie akcji serca, problemy z pamięcią i depresja.[3]Aleksandra Pyzik, Ewelina Grywalska, Beata Matyjaszek-Matuszek, Jacek Roliński: Immune Disorders in Hashimoto’s Thyroiditis: What Do We Know So Far?, Journal of Immunology Research 2015pełny tekst

Co ciekawe, mimo że niedoczynność tarczycy jest charakterystyczna dla choroby Hashimoto, to w początkowym etapie toczący się proces zapalny, w wyniku nasilonej apoptozy, może prowadzić do uwolnienia hormonów tarczycy i powodować przejściowe objawy nadczynności (tzw. hashitoksykoza).[4]Unnikrishnan A G: Hashitoxicosis: A clinical perspective, Thyroid Res Pract 2013pełny tekst

Rozpoznanie choroby Hashimoto

Badania w kierunku Hashimoto najczęściej wykonuje się u pacjentów, u których występują objawy wskazujące na niedoczynność tarczycy, ale choroba ta może być zdiagnozowana przed wystąpieniem pierwszych objawów, najczęściej w badaniach skriningowych u osób rodzinnie obciążonych chorobami tarczycy. O chorobie Hashimoto świadczą podwyższenie TSH i obniżenie T4, przy jednoczesnym znacznym podwyższeniu miana przeciwciał anty-TPO i/lub anty-T G. Pomocne jest również wykonanie USG tarczycy.[5]American Thyroid Association: Hashimoto’s Thyroiditis (Lymphocytic Thyroiditis)pełny tekst [dostęp: 27.12.2018]

Leczenie farmakologiczne choroby Hashimoto

Jeśli u pacjenta nie występują objawy niedoczynności tarczycy, nie ma potrzeby wprowadzania postępowania farmakologicznego. U pacjentów, u których występują niedobory hormonalne, konieczne jest ciągłe stosowanie lewotyroksyny (Euthyrox, Letrox, Eltroxin).

Lewotyroksyna (LT4) jest syntetyczną pochodną hormonu tarczycy. Jej stosowanie jest stosunkowo bezpieczne, a działania niepożądane przy prawidłowym dawkowaniu występują rzadko. Terapię rozpoczyna się od niskich dawek, stopniowo zwiększanych w razie potrzeby. Mając na uwadze, że objawy niedoczynności tarczycy są mało specyficzne, zmiana dawki powinna być każdorazowo ustalana na podstawie badania stężenia TSH i T4 w surowicy. Warto uczulić na to pacjenta, szczególnie gdy skarży się na niską skuteczność leku, ponieważ zdarza się, że pacjent samodzielnie zwiększa dawkę (np. biorąc 1,5 tabletki zamiast 1) na podstawie subiektywnych odczuć.

U pacjentów, u których efektywna dawka lewotyroksyny jest znacznie wyższa niż przewidywana, konieczna jest diagnostyka w kierunku schorzeń przewodu pokarmowego, takich jak zapalenie żołądka wywołane przez Helicobacter pylori, zanikowy nieżyt żołądka czy celiakia. Badania pokazują, że choroby te mogą obniżać absorpcję LT4 i zwiększać poziom TSH w surowicy. Zarówno zastosowanie eradykacji H. pylori, jak i diety bezglutenowej u pacjentów z celiakią oraz eliminacji laktozy u osób z jej nietolerancją pozwalało na zwiększenie efektywności zastosowanej dawki leku. Zauważ, że celiakia oraz nietolerancja laktozy są często diagnozowane u osób z chorobą Hashimoto. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule:

Czytaj też:
Nietolerancja glutenu czy pszenicy? Czy u osób zdrowych unikanie glutenu ma sens?

Według zaleceń producentów, preparaty z lewotyroksyną (Euthyrox, Letrox) należy zażywać na czczo, 30 minut przed śniadaniem, popijając niewielką ilością wody. Głównym czynnikiem wpływającym na jej absorpcje jest zakwaszenie żołądka. Absorpcję lewotyroksyny może zmniejszać łączenie jej z kawą, błonnikiem czy picie dużych ilości soku z grejpfruta, a zwiększać stosowanie witaminy C.[6]Philippe Colucci, et al.: A Review of the Pharmacokinetics of Levothyroxine for the Treatment of Hypothyroidism, European Endocrinology 2013pełny tekst .PDF

Jeśli jest to możliwe, lewotyroksyna nie powinna być zażywana razem z innymi lekami i suplementami, które łatwo wpływają na absorpcję innych leków – np. węglan wapnia, preparaty z żelazem i należy zachować co najmniej 4 godzinny odstęp pomiędzy tymi preparatami. Pamiętaj jednak, że dawka dobierana jest indywidualnie na podstawie wyników badań laboratoryjnych. Analizując potencjalne interakcje lewotyroksyny skup się na sytuacjach, w których przewidywana przez lekarza dawka okazuje się nieskuteczna (może mieć to związek z nieprawidłowym stosowaniem leku) lub przestrzeganiem pacjenta przed wprowadzeniem nowych zmian (np. modyfikacja diety poprzez wprowadzenie bogatobłonnikowych śniadań tuż po przyjęciu preparatu). Jeśli dany czynnik występuje od dawna, istnieje duże prawdopodobieństwo, że dobrana dawka bierze poprawkę na tę interakcję i wprowadzenie zmian może wyrządzić więcej szkody niż pożytku wywołując objawy nadczynności.

Dla przykładu, jeśli pacjent codziennie pije kawę od razu po zażyciu leku, a wyniki badań są w normie, nie ma potrzeby wprowadzania nagłych zaleceń dot. zmiany nawyków pacjenta.

W praktyce możesz spotkać pacjentów, którzy mimo prawidłowej funkcji hormonalnej tarczycy chcą stosować preparaty z lewotyroksyną w celu zrzucenia kilku kilogramów. Pamiętaj, że aktualne badania nie wykazały skuteczności takiego postępowania u osób z eutyreozą, a może ono prowadzić do groźnej dla zdrowia hipertyreozy.[7]Jacqueline Jonklaas, et al.: Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, American Thyroid Association 2014pełny tekst

Dietoterapia w chorobie Hashimoto

Wprawdzie przyczyny choroby Hashimoto nie są do końca jasne, jednak znaczącą rolę w jej rozwoju przypisuje się czynnikom środowiskowym, w tym diecie. Z tego względu w internecie możemy natrafić na ogrom różnych teorii dotyczących diet leczących Hashimoto i ich “zbawiennego” wpływu na stan choroby. Aktualne wytyczne American Thyroid Association, opublikowane w 2014 roku, nie rekomendują stosowania suplementów diety czy leków bez recepty w leczeniu zarówno u pacjentów z eutyreozą, jak i w niedoczynności tarczycy.[8]Jacqueline Jonklaas, et al.: Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, American Thyroid Association 2014pełny tekst Nie możemy jednak ignorować pojawiających się doniesień o potencjalnie pozytywnym wpływie suplementacji niektórych składników i stosowania diet eliminacyjnych (np. bezglutenowej).

Badanie z 2018 roku dotyczące wpływu diety i otyłości na przebieg choroby Hashimoto wykazało wzrost stresu oksydacyjnego u pacjentek leczonych lewotyroksyną, a stosowanie diety bogatej w owoce i warzywa oraz prawidłowe BMI pomagały utrzymać stres oksydacyjny na niskim poziomie. Wprawdzie badanie przeprowadzone było na relatywnie małej grupie pacjentek, jednak biorąc pod uwagę doniesienia pokazujące związek między zwiększonym stresem oksydacyjnym a nasileniem choroby i jego wpływem na przekształcanie się niedoczynności tarczycy w postać jawną, warto zachęcać pacjentów do modyfikacji diety i utrzymania prawidłowej masy ciała.[9]Maria Giannakou, et al.: The effect of obesity and dietary habits on oxidative stress in Hashimoto’s thyroiditis, Endocrine Connections 2018 pełny tekst

Jod

Mimo że niedobory jodu mogą być przyczyną rozwoju niedoczynności tarczycy, badania wykazały, że jego zwiększona podaż może przyczyniać się do wzrostu zachorowalności na chorobę Hashimoto.[10]Pedersen IB, et al.: An increased incidence of overt hypothyroidism after iodine fortification of salt in Denmark: a prospective population study., J Clin Endocrinol Metab. 2007abstrakt Odnosząc się do aktualnych wytycznych, należy odradzać suplementację jodu, jeśli nie ma ku temu dodatkowych wskazań (np. takich jak ciąża).[11]Jacqueline Jonklaas, et al.: Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, American Thyroid Association 2014pełny tekst

Selen

Istnieją badania pokazujące, że suplementacja selenu redukowała stężenie przeciwciał anty-TPO w osoczu, jednak nie są one wystarczająco wiarygodne, aby rekomendować stosowanie preparatów z selenem u pacjentów bez niedoborów i prawdopodobnie ich wpływ nie jest istotny klinicznie.[12]van Zuuren EJ, Albusta AY, Fedorowicz Z, Carter B, Pijl H: Selenium supplementation for Hashimoto’s thyroiditis, Cochrane 2013abstrakt[13]Emmanouela Gianopoulou, et al.: Selenium supplementation and Hashimoto’s thyroiditis: An update, ESPEN 2018. abstrakt Ponadto badanie prospektywne wpływu zastosowania 6-miesięcznej kuracji l-selenometioniną nie wykazało statystycznie istotnej różnicy zastosowanej interwencji względem grupy placebo.[14]D. Esposito, et al.: Influence of short-term selenium supplementation on the natural course of Hashimoto’s thyroiditis: clinical results of a blinded placebo-controlled randomized prospective trial, Journal of Endocrinological Investigation 2016. pełny tekst

Witamina D

Według najnowszych doniesień istnieje związek pomiędzy niedoborami witaminy D, a rozwojem choroby Hashimoto. Biorąc pod uwagę niski koszt terapii, małą potencjalną jej szkodliwość i aktualne zalecenia co do jej suplementacji, uzasadnione jest rekomendowanie preparatów z witaminą D i monitorowania jej poziomu u pacjentów z chorobą Hashimoto.[15]Michael I. Liontiris, Elias E. Mazokopakis: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation, Hell J Nucl Med 2017abstrakt[16]Mazokopakis EE, et al.: Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto’s thyroiditis? Hell J Nucl Med. 2015. abstrakt

Czytaj też:
Aktualne zalecenia suplementacji witaminy D

Gluten

Istnieją doniesienia na temat pozytywnego wpływu diety bezglutenowej na przebieg choroby Hashimoto, polegające między innymi na obniżeniu miana przeciwciał anty-TPO.[17]Robert Krysiak, Witold Szkróbka, Bogusław Okopień, et al.: The Effect of Gluten-Free Diet on Thyroid Autoimmunity in Drug-Naïve Women with Hashimoto’s Thyroiditis: A Pilot Study, Exp Clin Endocrinol Diabetes 2018. pełny tekst Niemniej jednak należy wziąć pod uwagę, że pacjenci z chorobą Hashimoto często cierpią również na celiakię lub nadwrażliwość na gluten niezwiązaną z celiakią (ang. Non celiac gluten sensitivity),[18]Giuseppe Losurdo, et al.: Extra-intestinal manifestations of non-celiac gluten sensitivity: An expanding paradigm, World J Gastroenterol. 2018pełny tekst co sprawia, że poprawa zdrowia pacjenta może być związana z leczeniem objawów tych zaburzeń. Nie ma aktualnie dostatecznie wiarygodnych dowodów potwierdzających korzyści z zastosowania diety eliminacyjnej u pacjentów tolerujących gluten, a dodatkowo jest ona trudna w stosowaniu i może być kosztowna.[19]Michael I. Liontiris, Elias E. Mazokopakis: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation, Hell J Nucl Med 2017. abstrakt

Laktoza

Pacjenci z chorobą Hashimoto często cierpią również na nietolerancję laktozy. Stosowanie diety bezlaktozowej u takich pacjentów zwiększało absorbcję lewotyroksyny w terapii substytucyjnej. Nie ma badań, które sugerowałyby pozytywny wpływ diety eliminacyjnej u osób tolerujących laktozę.[20]Asik M, et al.: Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance., Endocrine. 2014abstrakt

Czytaj też:
Nietolerancja laktozy a substancje pomocnicze w lekach

Kilka słów podsumowania…

Wśród dyskusji chorych na temat choroby Hashimoto można usłyszeć o “niekompetentnych” lekarzach, nieinformujących o metodach leczenia choroby dietą, która (według tych pacjentów) jest podstawą terapii w tym schorzeniu. Pamiętaj, że w świetle aktualnych doniesień naukowych nie ma podstaw do takich rekomendacji u osób, u których nie występują dodatkowe czynniki (np. niedobory mineralne, celiakia). Niemniej jednak jeżeli nie ma przesłanek, aby modyfikacja diety mogła wpływać negatywnie na zdrowie pacjenta, nie wydaje się być zasadne zniechęcanie go do wprowadzenia jej w życie. Dodatkowo pacjent może być nieświadomy występowania u siebie nietolerancji pokarmowych, ze względu na ich subkliniczny przebieg lub niskie nasilenie objawów, a w takim przypadku zastosowanie diety może ułatwić leczenie.

mgr farm. Laura Krumpholz

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego SUM w Sosnowcu. Wiceprzewodnicząca ds. Human Resources Polskiego Towarzystwa Studentów Farmacji (PTSF). Redaktor w grupie opieka.farm.

[artykuły] [nawiąż kontakt]

Cytuj ten artykuł jako:
Laura Krumpholz, i in.: Choroba Hashimoto okiem farmaceutki, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/choroba-hashimoto-okiem-farmaceutki/) [dostęp: 19 maja 2019]

Źródła:   [ + ]

1. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases: Hashimoto’s Disease. pełny tekst [dostęp: 27.12.2018]
2. Terry F Davies: Pathogenesis of Hashimoto’s thyroiditis (chronic autoimmune thyroiditis), UpToDate abstrakt [dostęp: 27.12.2018]
3. Aleksandra Pyzik, Ewelina Grywalska, Beata Matyjaszek-Matuszek, Jacek Roliński: Immune Disorders in Hashimoto’s Thyroiditis: What Do We Know So Far?, Journal of Immunology Research 2015pełny tekst
4. Unnikrishnan A G: Hashitoxicosis: A clinical perspective, Thyroid Res Pract 2013pełny tekst
5. American Thyroid Association: Hashimoto’s Thyroiditis (Lymphocytic Thyroiditis)pełny tekst [dostęp: 27.12.2018]
6. Philippe Colucci, et al.: A Review of the Pharmacokinetics of Levothyroxine for the Treatment of Hypothyroidism, European Endocrinology 2013pełny tekst .PDF
7, 8. Jacqueline Jonklaas, et al.: Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, American Thyroid Association 2014pełny tekst
9. Maria Giannakou, et al.: The effect of obesity and dietary habits on oxidative stress in Hashimoto’s thyroiditis, Endocrine Connections 2018 pełny tekst
10. Pedersen IB, et al.: An increased incidence of overt hypothyroidism after iodine fortification of salt in Denmark: a prospective population study., J Clin Endocrinol Metab. 2007abstrakt
11. Jacqueline Jonklaas, et al.: Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement, American Thyroid Association 2014pełny tekst
12. van Zuuren EJ, Albusta AY, Fedorowicz Z, Carter B, Pijl H: Selenium supplementation for Hashimoto’s thyroiditis, Cochrane 2013abstrakt
13. Emmanouela Gianopoulou, et al.: Selenium supplementation and Hashimoto’s thyroiditis: An update, ESPEN 2018. abstrakt
14. D. Esposito, et al.: Influence of short-term selenium supplementation on the natural course of Hashimoto’s thyroiditis: clinical results of a blinded placebo-controlled randomized prospective trial, Journal of Endocrinological Investigation 2016. pełny tekst
15. Michael I. Liontiris, Elias E. Mazokopakis: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation, Hell J Nucl Med 2017abstrakt
16. Mazokopakis EE, et al.: Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto’s thyroiditis? Hell J Nucl Med. 2015. abstrakt
17. Robert Krysiak, Witold Szkróbka, Bogusław Okopień, et al.: The Effect of Gluten-Free Diet on Thyroid Autoimmunity in Drug-Naïve Women with Hashimoto’s Thyroiditis: A Pilot Study, Exp Clin Endocrinol Diabetes 2018. pełny tekst
18. Giuseppe Losurdo, et al.: Extra-intestinal manifestations of non-celiac gluten sensitivity: An expanding paradigm, World J Gastroenterol. 2018pełny tekst
19. Michael I. Liontiris, Elias E. Mazokopakis: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation, Hell J Nucl Med 2017. abstrakt
20. Asik M, et al.: Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance., Endocrine. 2014abstrakt
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Ten temat zawiera 15 odpowiedzi, ma 6 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Maria Kowalczuk 3 miesiące, 2 tygodnie temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #47456 Punkty: 1

    Laura Krumpholz mgr farm.
    35 pkt.

    Choroba Hashimoto jest uważana za najbardziej powszechną wśród chorób z autoagresji i szacuje się, że może występować nawet u ok. 5% populacji, dlatego ważne jest konfrontowanie licznych doniesień na jej temat z aktualną wiedzą medyczną.

    (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Choroba Hashimoto okiem farmaceutki]

    Zapraszam do dyskusji.

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #47461 Punkty: 1

    Adrianna Malawska tech. farm.
    34 pkt.

    Ostatnio usłyszałam o książce pt. „Hashimoto. Jak w 90 dni pozbyć się objawów i odzyskać zdrowie?” autorstwa doktor farmacji Izabelli Wentz. Raczej patrzę z dystansem, ale czy może ktoś z Was ją czytał? Jakieś opinie?

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
    • #47469 Punkty: 2

      Laura Krumpholz mgr farm.
      35 pkt.

      Książek o tej tematyce powstaje ostatnio bardzo dużo. To “modny” temat. Nie miałam okazji widzieć tej książki, ale z ciekawości zerknęłam co piszą w internecie i fragment z recenzji z jednego bloga 
      – “Autorka opisuje swoje doświadczenia z walką z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy Hashimoto i jej objawami. Co prawda niewiele w tej publikacji badań, opinii specjalistów.” – brzmi raczej niepokojąco. Odnosząc się do tej recenzji, autorka w książce skupia się na analizie przyczyn rozwoju choroby Hashimoto i na jej podstawie wyciąga wnioski co do potencjalnej terapii dietą. Biorąc pod uwagę fakt, że przyczyny rozwoju tej choroby nie są do końca poznane, podejrzewam że można traktować ją bardziej jako ciekawostkę, niż wiarygodną informację która mogłaby być podstawą do jakichkolwiek rekomendacji 🙂

      2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #48244 Punkty: 2

    Anna Kowal student
    2 pkt.

    Odnośnie choroby Hashimoto, chciałabym poddać dyskusji pewny przypadek.

    Moja znajoma trafiła do endokrynologa z uciążliwymi objawami (m.in. szybko męczyła się, miała zawroty głowy, kołatania serca – to takie główne, które skłoniły ją do wizyty u lekarza). Poszła do endokrynologa z wynikiem TSH – 0,017. Lekarz kazał wrócić za kilka dni z ponownym wynikiem TSH (wynosiło już 0,009) i Ft3 i Ft4, które okazały się być w normie. Zrobił USG i stwierdził niejednorodną tarczycę, stan zapalny – podejrzewał Hashimoto. Potwierdził to zleceniem anty-TPO (wynik ponad 400), anty-TG (lekko podwyższony) i anty-TRAB norma. Lekarz nie zlecił żadnych leków, jedynie kazał przyjmować selen oraz witaminę D3. Po miesiącu kontrola. Okazało się,  że TSH nadal jest bardzo niskie (0,017) , a i Ft3 i Ft4 mniej więcej na tym samym poziomie, w normie. Dodam tu, że objawy, z którymi zgłosiła się koleżanka nie ustępowały. Lekarz nadal nie zalecił żadnego leczenia, lecz dalsze przyjmowanie selenu i D3 (pomimo tak niskiego TSH!!).  Umówił kolejną kontrolę za 3 mieisące.

    Kiedy koleżanka po niecałych 3 miesiącach wykonała badania okazało się, że TSH oczywiście jest nadal tak niskie, a hormony tarczycy skoczyły 3-krotnie ponad normę! Dodatkowo w tym czasie pojawiły się kolejne objawy, m.in. “dziwny” ucisk przy przełykaniu, spadek masy ciała, ciągłe uczucie gorąca. Lekarz wykonał ponowne badanie USG, po czym stwierdził że tarczyca jest powiększona w każdym wymiarze. Lekarz zaczął podejrzewać Gravesa-Basedowa,  w połączeniu ze wcześniej wykrytym Hashimoto. W tym kierunku odbywa się dalsza diagnostyka.

    W tym momencie dopiero! jest włączone leczenie – Thyrozol 10 mg (na początku 3xdziennie, potem 2x i potem raz dziennie)

    Zastanawiam się, sama chorując na Hashimoto, mając już pewną wiedzę na ten temat oraz po przeczytaniu powyższego artykułu, jak to możliwe, że lekarz endokrynolog przy tak niskim poziomie TSH i nieustępowaniu objawów, z którymi znajoma się zgłosiła, mógł zlecić przyjmowanie przez TRZY miesiące SAMEGO selenu i D3, doprowadzając tym do:

    1. pojawienia się kolejnych wyraźnych objawów;
    2. dużego wzrostu stężenia hormonów tarczycy;
    3. powiększenia tarczycy w każdym jej wymiarze.
    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #48307 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.1K pkt.

    Myślę, że to bardziej pytanie do lekarza. Takie gdybanie niewiele wniesie – może znajoma o czymś zapomniała, może lekarz wiedział o czymś, o czym nie wie znajoma, może był jakiś inny powód, dla którego lekarz zalecił takie leczenie, a nie inne.

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #48472 Punkty: 1

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    303 pkt.

    1) Mam pytanie do administratorów portalu: Czy istnieje strona opieka.farm przeznaczona dla pacjentów gdzie mogliby sami zadawać pytania? Nie chcę bawić się w głuchy telefon. Wiem, że to opracowanie widoczne jest dla osób spoza branży i tylko tyle 🙁

    2) Pytanie do Koleżanek i Kolegów interesujących się powyższa chorobą, o portale rzetelnie traktujące problem, poza Medycyną Praktyczną?

    3) Zastanawia mnie zasadność połączenia w tym przypadku, metforminy z lewotyroksyną bez współistniejącej cukrzycy czy nietolerancji glukozy?

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
    • #48493 Punkty: 2

      Laura Krumpholz mgr farm.
      35 pkt.

      Celem portalu jest edukacja farmaceutów i dawanie im użytecznych narzędzi właśnie po to, żeby mogli samodzielnie doradzać pacjentowi, rozwiązywać problemy i być dla niego dużo wiarygodniejszym źródłem informacji niż internet 🙂

      Opracowując artykuł nie natrafiłam na informacje o wykorzystaniu metforminy w terapii Hashimoto. Myślę, że należałoby zapytać po prostu lekarza w jakim celu była ona zapisana, bo nie da się wyciągać wiarygodnych wniosków nie mając pełnych informacji o pacjencie i terapii i możemy się co najwyżej bawić w gdybanie 🙂

      2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
    • #48498 Punkty: 0

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      303 pkt.

      Dziękuję za odpowiedź, która uprzedziła moje dylematy pod komentarzem Konrada 🙂

  • #48491 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.1K pkt.

    ad 1) Nie, ponieważ całe nasze działania koncentrują się na tym, żeby dostarczyć wierze i narzędzia farmaceutom, żeby mogli w sposób kompetentny pomagać pacjentom i żeby Ci nie musieli szukać odpowiedzi na swoje pytania w Internecie, tylko w aptece 🙂

    ad 2) Z tego co wiem autorka zna problem “z autopsji”. Może coś zaproponuje? 🙂

    ad 3) gdzie ta metformina się pojawiła?

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
    • #48496 Punkty: 2

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      303 pkt.

      Spróbuję się więcej dowiedzieć. Akurat opracowanie zbiegło się z pytaniem kobiety 27-letniej, przekazanym przez mojego syna (głuchy telefon :). Szczegółów niestety nie znam. Z relacji wynikało, że kobieta została zbyt późno zdiagnozowana. Jakieś 6 lat temu lekarz błędnie zinterpretował wyniki chyba chodziło o TSH), które były w normie dla dorosłego mężczyzny. Teraz została przepisana metformina o przedłużonym uwalnianiu w dawce 500mg i lewotyroksyna w dawce 25mg. Jeden z leków ma zażywać tylko przez 2 miesiące

      Wiem, że choroba jest oporna na leczenie i pomyślałam, że to nowe standardy terapeutyczne. Druga myśl – to sukienka ślubna 🙂 Z tego co się dowiedziałam, to pacjentka nie ma kompleksów z powodu tuszy i nawet się martwi, ze kreacja nie będzie pasować po tej terapii. Może trafiła na lekarza, który chciał jej na siłę metforminą zredukować masę ciała, bo ja miałam przyjemność z takim :/

      Myślę, że lepiej to na razie zostawić, ale dziękuję za zaangażowanie 🙂

      2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
    • #48502 Punkty: 2

      Laura Krumpholz mgr farm.
      35 pkt.

      Jeśli chodzi o diagnozowanie Hashimoto to bazując na własnych obserwacjach mogę powiedzieć, że wygląda to najczęściej tak:
      Pacjent idzie do lekarza rodzinnego i prosi o skierowanie na badania tarczycy. Dostaje jedynie skierowania na badania TSH i FT4 . Wyniki wychodzą w normie, albo TSH jest wysokie, ale jeszcze na granicy. Jakiś czas później pacjent ma dodatkowe wątpliwości i w końcu trafia również na badania przeciwciał anty-TPO. Te przekraczają normy nawet kilkusetkrotnie, robione jest USG tarczycy i oczywistą diagnozą jest Hashimoto. Pacjent jest oburzony, że leczenie mogło być rozpoczęte kilka lat wcześniej, ale niekompetentny lekarz nie zlecił odpowiednich badań i nie wykrył choroby, ale…

      Hashimoto tak bardzo utkwiło nam w głowach ze skojarzeniem niedoczynności tarczycy, że zapominamy, że terminy te nie są równoznaczne. Hashimoto to choroba autoimmunologiczna prowadząca do niszczenia tarczycy, a w konsekwencji może dopiero prowadzić do rozwoju niedoczynności tarczycy. To że ktoś ma zdiagnozowane Hashimoto nie sugeruje jeszcze o konieczności wprowadzenia jakiejkolwiek farmakoterapii, bo niestety póki co chorobę tą leczy się jedynie objawowo. Jeśli wyniki TSH w badaniu pierwszym były w normie to tak czy siak nie ma żadnych podstaw do prowadzenia lewotyroksyny, bo wprowadza się ją tylko po to żeby wyrównać TSH. Wysokie TSH, ale mieszczące się w granicach normy obniża się niskimi dawkami lewotyroksyny jeśli u pacjenta występują objawy nadczynności (ale nie jest to konieczne i dochodzi tu kwestia subiektywnych odczuć pacjenta) lub gdy pacjentka jest w ciąży.
      Bardzo możliwe, że metformina była przepisana z intencją redukcji wagi, bo popularną opinią jest, że redukcja wagi pomaga w kontroli niedoczynności, co też potwierdziłam w artykule

      Badanie z 2018 roku dotyczące wpływu diety i otyłości na przebieg choroby Hashimoto wykazało wzrost stresu oksydacyjnego u pacjentek leczonych lewotyroksyną, a stosowanie diety bogatej w owoce i warzywa oraz prawidłowe BMI pomagały utrzymać stres oksydacyjny na niskim poziomie. Wprawdzie badanie przeprowadzone było na relatywnie małej grupie pacjentek, jednak biorąc pod uwagę doniesienia pokazujące związek między zwiększonym stresem oksydacyjnym a nasileniem choroby i jego wpływem na przekształcanie się niedoczynności tarczycy w postać jawną, warto zachęcać pacjentów do modyfikacji diety i utrzymania prawidłowej masy ciała.[9]

      A co do wiarygodnych portali… niestety sama miałam dokładnie ten problem, bo jest ich mnóstwo i najczęściej opierają się o krzykliwe, prowokacyjne nagłówki, które mało mają wspólnego z rekomendacjami opartymi o badania.. 🙁

      2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
    • #48787 Punkty: 1

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      303 pkt.

      Mój “głuchy telefon” przypomniał sobie, że u wspomnianej przeze mnie pacjentki, zdiagnozowano insulinooporność. To by tłumaczyło zasadność wdrożenia do terapii metforminy. Wygląda na to, że kobieta trafiła na dobrego specjalistę, tylko trochę zawiodła komunikacja na linii lekarz-pacjent, odnośnie sensu stosowanych leków 🙂

      1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #48513 Punkty: 2

    Jakub Lenard mgr farm.
    290 pkt.

    Metformina jest często stosowana w PCOS, które z kolei często występuje u osób z Hashimoto.

    Bez słowa o T3 czy fT3 i fT4 nie można zrozumieć diagnostyki i terapii Hashimoto.

    Według mnie diagnoza Hashimoto chyba powinna świadczyć o konieczności wprowadzenia jakiejś terapii. Jest proces autoimmunologiczny, ale jeszcze za wcześnie, żeby podać syntetyczny T4. To poczekajmy jeszcze, aż tarczyca zostanie zniszczona na tyle, że już będzie można podać T4. Dziwne takie podejście 🙂

     

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
    • #48516 Punkty: 1

      Laura Krumpholz mgr farm.
      35 pkt.

      Oczywiście, że dużo sensowniejsze byłoby jak najszybsze wprowadzenie terapii, która ograniczałaby rozwój choroby, jednak według aktualnych badań i wytycznych obecnie nie ma terapii, której dowody na skuteczność byłyby na tyle wiarygodne, aby ją rekomendować.
      Niestety póki co w zaleceniach pozostaje terapia substytucyjna, która u wielu chorych musi być kontynuowana przez całe życie. Czasem wspomniane obniżenie wagi u osób z nadwagą poprawia wyniki badań i pozwala na zmniejszenie dawki hormonów lub ich odstawienie jednak wciąż nie leczy to samej choroby.

      1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
    • #48522 Punkty: 1

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      303 pkt.

      Wygooglowane przeze mnie doniesienia na temat leczenia metforminą PCOS nie są optymistyczne, ale to znowu pozostawiam rzetelnosci opieka.farm :). Nie mniej jednak zespół policystycznych jajników lubi towarzyszyć Hashimoto 🙁 i tu pojawia się problem skutecznego leczenia PCOS.

      1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #48518 Punkty: 1

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    303 pkt.

    Znane mi są dwa przypadki zbyt późnego wdrożenia leczenia, chorób tarczycy (nie tylko Hashimoto). Wynikało to ze wspomnianej wcześniej przeze mnie, błędnej interpretacji wyników z analizy hormonów tarczycy. Podane na  wydrukach komputerowych normy nie biorą pod uwagę płci, ani wieku pacjenta, niestety. Taki stan alarmowy może umknąć uwadze lekarza POZ 🙁

    W związku z tym, prosiłabym o takie normy dywersyfikujące powyższe kryteria. Coś tam w necie znalazłam, ale wiem, że opieka.farm może więcej, lepiej i mądrzej 😀

     

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Zapraszamy:

Nie odnaleziono wydarzeń!
Więcej
Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej