Dlaczego nie zaleca się już stosowania wody utlenionej na rany? – Wyjaśniamy!

Woda utleniona jest najbardziej znaną substancją służącą do odkażania ran, wykorzystywaną od dziesięcioleci. Dlaczego obecnie nie zaleca się jej stosowania?

Obecnie nie zaleca się stosowania wody utlenionej do odkażania ran, ponieważ ma ona niewystarczającą aktywność przeciwdrobnoustrojową oraz może działać uszkadzająco na komórki i utrudniać gojenie rany. Jest to szczególnie istotne w przypadku ran przewlekłych.

Czy woda utleniona skutecznie odkaża rany?

Woda utleniona, będąca 3% roztworem nadtlenku wodoru, stosowana jest w lecznictwie od 100 lat. Nadtlenek wodoru, w zależności od stężenia i czasu działania wykazuje skuteczność in vitro wobec wirusów, bakterii, zarodników bakterii oraz drożdży.¹ Może być stosowany m.in. do dezynfekcji narzędzi chirurgicznych. Jego skuteczność przeciwdrobnoustrojowa in vivo jest jednak nikła, bowiem pod wpływem wydzielin z rany ulega szybkiemu rozkładowi z wydzieleniem tlenu i wody. Towarzyszy temu gwałtowne wydzielenie piany (mogące sprzyjać procesowi mechanicznego oczyszczania rany) oraz uczucie szczypania, świadczące o podrażnieniu tkanek.      

Dlaczego woda utleniona utrudnia gojenie rany?

Tak zwany Konsensus Kramera z 2018 r. podkreśla, że antyseptyk powinien charakteryzować się wysoką skutecznością przeciwdrobnoustrojową oraz dobrą tolerancją. Nadtlenek wodoru, w przeciwieństwie do nowszych preparatów takich jak oktenidyna czy poliheksanidyna, takich właściwości nie posiada: może uszkadzać komórki ssaków w stężeniach, które nie niszczą bakterii.² Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran z 2020 r. nie zaleca się stosowania wody utlenionej w leczeniu ran przewlekłych, ponieważ ma ona działanie cytotoksyczne i uszkadza nowo tworzącą się ziarninę. Wyjątkiem dla zastosowania wody utlenionej są septyczne krwawienia podczas opracowywania tkanek martwiczych, ale ma to zastosowaniezazwyczaj podczas zabiegów szpitalnych.³