Preparaty pomocnicze w ospie wietrznej – porównanie

Z braku jednoznacznych wytycznych wynikają różnice w postępowaniu w poszczególnych krajach. W Stanach Zjednoczonych stosuje się papkę wodną z kalaminą (mieszanina tlenku żelaza(III) z tlenkiem cynku) oraz kąpiele z dodatkiem płatków owsianych ¹. W Polsce tradycyjne zastosowanie mają preparaty przyśpieszające przysychanie pęcherzyków (np. pudry płynne i papki cynkowe) oraz roztwory wodne i alkoholowe fioletu gencjanowego.

Higiena podczas ospy wietrznej

Warto pamiętać, że wszystkie dostępne źródła podkreślają konieczność dbania o higienę w czasie choroby. Zalecaj codzienne krótkie kąpiele (prysznice) i delikatne osuszanie skóry, najlepiej ręcznikami jednorazowymi oraz częstą zmianę pieluch lub bielizny osobistej, ubrania i pościeli. Warto również zasugerować opiekunowi obcinanie „na krótko” paznokci chorego dziecka i zachowanie szczególnej dbałości o higienę rąk, aby zapobiegać powstawaniu zadrapań i zakażeń bakteryjnych. W niektórych przypadkach niezbędne może okazać się nakładanie na noc bawełnianych rękawiczek i skarpetek^2,3.

Leczenie przeciwświądowe w przebiegu ospy wietrznej

Ponieważ ospa wietrzna często przebiega ze świądem, w niektórych przypadkach uzasadnione jest stosowanie leków o działaniu przeciwświądowym np. dimetindenu (Fenistil) doustnie lub miejscowo. Jeżeli jednak konieczne będzie zastosowanie leku na dużą powierzchnię skóry lub jeżeli świąd nie jest bardzo uciążliwy warto polecić opiekunowi stosowanie u dziecka wyrobów medycznych lub kosmetyków o działaniu łagodzącym, zwierających np. żel z aloesu, betainę, pantenol lub alantoinę⁴.

Antyseptyki w leczeniu ospy wietrznej

Aktualne zalecenia dotyczące pielęgnacji skóry chorego na ospę wietrzną nie przewidują stosowania preparatów przyspieszających wysychanie zmian, które mogą utrudnić zauważenie nadkażeń bakteryjnych oraz rozwoju procesu zapalnego. Nie polecaj więc tradycyjnie stosowanych w ospie preparatów typu pudrów płynnych, płynów z taniną lub wysuszających past. Jeżeli preparaty te zostały zalecone przez lekarza, a opiekun wyraża chęć ich stosowania, warto przypomnieć mu o konieczności dbania o higienę oraz uważnej obserwacji zmian. Pudrów płynnych nie stosuje się na zmiany wysiękowe i sączące, otwarte rany i błony śluzowe. Aktualnie nie ma wiarygodnych badań potwierdzających skuteczność stosowania wodnych lub alkoholowych roztworów fioletu gencjanowgo w tym wskazaniu. Ze względu na intensywne i trwałe zabarwienie skóry mogą one maskować zmiany zachodzące na skórze i w tkance podskórnej, a przez to opóźnić dostrzeżenie nadkażenia bakteryjnego, a tym samym rozpoczęcie prawidłowego leczenia. Jednocześnie trwałe zabarwienie „starych” pęcherzyków pozwala uwidocznić nowe zmiany, a więc kontrolować przebieg choroby. Do odkażania zmian skórnych zalecaj środki antyseptyczne np. połączenie oktenidyny z fenoksyetanolem, możesz również polecić roztwór do przemywania z nadmanganianem potasu, bądź krótką kąpiel w 0,01 % roztworze tego leku⁵.

Dolna granica wieku	Preparat	Postać	Rejestracja	Wybrane składniki	Stosowanie
Bez ograniczeń	PoxClin BodyMousse	Pianka	Wyrób medyczny	Żel z aloesu zwyczajnego, betaina, gliceryna, pantenol, alantoina	trzy razy dziennie lub każdorazowo
	Avene Eau Thermale Cicalfate Osuszający płyn regenerujący	płyn	Kosmetyk	Woda termalna, tlenek cynku, sukralfat, siarczan miedzi, siarczan cynku	2 razy dziennie
	Bioderma Cicabio Lotion	płyn	Kosmetyk	Tlenek cynku, krzemionka, krzemian litowomagnezowy sodu, siarczan miedzi, siarczan cynku, wyciąg z owoców winorośli, azjatykozyd, kwas hialuronowy, kompleks Antalgicine	2-3 razy dziennie
6 m.ż.	Virasoothe	żel w sprayu	Wyrób medyczny	Gliceryna, glikol kaprylowy	2-3 razy dziennie lub częściej
	Virasoothe	żel	Wyrób medyczny	Gliceryna, glikol kaprylowy	2-3 razy dziennie lub częściej
	Ospa Comfort Spray	aerozol	Wyrób medyczny	Kompleks Olile-Active, tlenek cynku, bisabolol, krzemionka	co najmniej 3 razy na dobę
Brak danych	PoxClin CoolMousse	Pianka	Wyrób medyczny	Żel z aloesu zwyczajnego, betaina, gliceryna, pantenol, alantoina, wyciąg z ziela lawendy, wyciąg z kwiatów rumianku	trzy razy dziennie lub każdorazowo, gdy istnieje potrzeba złagodzenia objawów

dolna granica wieku	składniki	preparat	postać	dawkowanie
Bez ograniczeń	Talk 19,5 g/100 g, tlenek cynku 15g/100 g, syntetyczna tanina 1 g/100g	Tanno-Hermal Lotio	Płyn	1-2 razy na dobę (w razie potrzeby częściej)
	Nadmanganian potasu	Kalium hypermanganicum (Nadmanganian potasu)	Proszek do sporządzania roztworu	Do przemywania skóry: rozpuścić kilkanaście kryształków (roztwór purpurowy)
				Do kąpieli: rozpuścić klika kryształków (roztwór lekko różowy)
		Kalium hypermanganicum Galena	Tabletki do sporządzania roztworu	Do przemywania skóry: rozpuścić kilkanaście kryształków (roztwór purpurowy)
				Do kąpieli: rozpuścić klika kryształków (roztwór lekko różowy)
	Oktenidyna 0,1 mg/100 g, fenoksyetanol 2 g/100 g	Octenisept, Maxiseptic	płyn	Minimum 1 x dz
2. r.ż.	Benzokaina 9,8 mg/g, lewomentol 9,8 mg/g, cynku tlenek 254 mg/g, substancje pomocnicze: talk	Pudroderm	Zawiesina na skórę	2 do 3 razy na dobę (lub częściej)
	Tlenek cynku 240 mg/g, benzokaina 20 mg/g, substancje pomocnicze: lewomentol, talk	Puder płynny z anestezyną	Zawiesina na skórę	2-3 razy na dobę
12. r.ż.	Benzokaina 15 mg/g, substancje pomocnicze: cynku tlenek, talk, mentol	Puder płynny Dermopur	Zawiesina na skórę	3 lub 4 razy na dobę
Brak danych	Fiolet gencjanowy 10 mg/g	1 % roztwór wodny fioletu gencjanowego	płyn	Zmienione miejsca na skórze przetrzeć gazikiem nasączonym płynem
	Fiolet gencjanowy 10 mg/g	1 % roztwór spirytusowy fioletu gencjanowego	płyn	Stosowanie miejscowe na skórę
	Tlenek cynku 25 g/100 g	Puder płynny wysuszający	Zawiesina na skórę	2-3 razy na dobę
	Benzokaina 1 g/100 g, mentol 1 g/100 g, tlenek cynku 30 g/100 g, substancje pomocnicze: talk	Variderm	Pasta na skórę	kilka razy dziennie
	Tlenek cynku 180 mg/g, mentol 10 mg/g	Puder płynny Farmina	Zawiesina na skórę	kilka razy na dobę.