„Farmacja Polska” 3/2026: przegląd guanfacyny w ADHD u dzieci. Interakcje i zasady odstawiania

Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne udostępniło 9 września 2026 r. nr 3/2026 „Farmacji Polskiej”, a wszystkie prace można przeczytać w pełnym tekście bez opłat i bez logowania.¹ W spisie treści jest obecnie pięć artykułów.² Najbliżej codziennej pracy apteki leży przegląd piśmiennictwa o guanfacynie w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży, przygotowany przez zespół z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.³

Autorzy zebrali dane o guanfacynie o przedłużonym uwalnianiu, leku niestymulującym, które działa jako selektywny agonista receptorów alfa-2A. Według przeglądu lek zmniejsza nasilenie objawów ADHD wyraźniej niż placebo, ale zwykle słabiej niż metylofenidat i pochodne amfetaminy, a pełny efekt pojawia się dopiero po kilku tygodniach ustalania dawki. Sięga się po niego przede wszystkim wtedy, gdy leki stymulujące nie działają albo są źle tolerowane, a także jako dodatek do nich.³ O lipcowej rekomendacji Prezesa AOTMiT w sprawie refundacji guanfacyny (Paxneury) u dzieci od 6 do 17 lat, uzależnionej od obniżenia kosztu terapii, pisaliśmy w lipcu.

Z punktu widzenia wydawania leku przegląd wskazuje dwie rzeczy.³

• Interakcje przez CYP3A4/5. Guanfacyna jest rozkładana głównie przez ten szlak, więc klarytromycyna i ketokonazol podnoszą jej stężenie (autorzy piszą o możliwej potrzebie zmniejszenia dawki), a ryfampicyna i karbamazepina je obniżają.
• Działania niepożądane zależne od dawki: senność, sedacja, zmęczenie oraz spadek ciśnienia tętniczego i częstości rytmu serca, najsilniej zaznaczone w okresie ustalania dawki. Niedociśnienie, zwolnienie rytmu serca i objawy ortostatyczne częściej dotykają pacjentów odwodnionych, z chorobami współistniejącymi albo przyjmujących inne leki działające na układ krążenia.

Nagłe przerwanie leczenia guanfacyną może wywołać efekt z odbicia ze wzrostem ciśnienia tętniczego i przyspieszeniem akcji serca. Autorzy przeglądu podkreślają, że dawkę zmniejsza się stopniowo i pod kontrolą lekarza, a pacjent i opiekun powinni wiedzieć, że leku nie odstawia się samodzielnie.³

Pozostałe cztery prace to doniesienia z zakresu nauk podstawowych oraz przeglądy:²

• „Wytwarzanie podwójnie celowanych komórek CAR-T (anty-BCMA/anty-GPRC5D) w zamkniętym systemie kompatybilnym z wymaganiami GMP – charakterystyka produktu i aktywność in vitro na modelu szpiczaka mnogiego” – Mateusz Broncel, Emilia Morawiec, Ewa Nowak, Agnieszka Polak, Daria Matczyńska, Adam Pudełko, Anna Bednarska-Czerwińska,
• „Nieuchwytna etiologia encephalitis lethargica: odpowiedź autoimmunologiczna czy hipoteza wirusowa? – przegląd historyczny i współczesne implikacje kliniczne” – Kornelia Tyrakowska, Natalia Hajduk, Przemysław Talik,
• „Terapie oparte na kwasach nukleinowych w modulacji ekspresji genów w chorobach sercowo-naczyniowych. Kluczowa rola zahamowania ekspresji genu PCSK9” – Agnieszka Polak, Klara Ferenc, Karolina Zapletal-Pudełko, Grzegorz Machnik, Bogusław Okopień,
• „Ocena potencjału cytotoksycznego wybranych pochodnych 3-metylo-1,6-diazafenotiazyny w modelu komórkowym glejaka o różnym stopniu złośliwości” – Zuzanna Rzepka, Milena Koch, Beata Izabela Morak-Młodawska, Małgorzata Jeleń, Dorota Małgorzata Wrześniok.