Eliquis, Januvia, Janumet i Ultibro bez porozumienia cenowego. Ministerstwo Zdrowia podało wynik negocjacji o wykazach bezpłatnych leków

Ministerstwo Zdrowia zakończyło dwutygodniowe negocjacje o dalszej obecności leków na wykazach bezpłatnych i dla czterech produktów porozumienia cenowego nie osiągnęło. To Eliquis (apiksaban), Ultibro Breezhaler (indakaterol z bromkiem glikopironium), Januvia (sitagliptyna) oraz Janumet (sitagliptyna z metforminą). Resort podaje przy tym, że leki firm, z którymi ceny nie uzgodniono, mają swoje tańsze odpowiedniki na bezpłatnych wykazach¹. O tym, gdzie sprawdzić, który odpowiednik jest lekiem oryginalnym, pisaliśmy osobno.

Porozumienie negocjacyjne osiągnięto dla sześciu pozycji: Abrysvo i Arexvy (szczepionki przeciw RSV), Ozempic (semaglutyd), Forxiga (dapagliflozyna) we wskazaniu diabetologicznym, Xarelto (rywaroksaban) oraz Prolia (denosumab). Apel ekspertów o utrzymanie bezpłatnego dostępu osób po 65. roku życia do szczepienia przeciw RSV, o którym pisaliśmy tydzień temu, dotyczył właśnie obu tych szczepionek.

Rachunek w prezentacji się nie domyka. Slajd z listą negocjowanych produktów wymienia jedenaście pozycji, a slajd z rozstrzygnięciem przypisuje do obu grup tylko dziesięć. Brakuje Pradaxy (dabigatran), która nie figuruje ani wśród porozumień, ani wśród ich braku. Dokument nie mówi też, że produkty bez porozumienia znikają z wykazów, tylko że mają tańsze odpowiedniki na listach bezpłatnych. O tym, ile pacjent zapłaci od 1 października, rozstrzygnie podpisane obwieszczenie, a prezentacja zastrzega, że projekt obwieszczenia nie uwzględnia wszystkich nowych terapii z powodu trwających prac formalnoprawnych i merytorycznych.

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk odniosła się wprost do doniesień o kurczeniu się list senioralnych. „Dementuję informacje prasowe i zapewniam, że 1500 leków nie znika i nie zniknie z list senioralnych” – powiedziała, dodając, że mechanizm opiera się na nowych narzędziach negocjacyjnych, a nie na usuwaniu leków z wykazów². Zarządzenie, które dało resortowi te narzędzia, opisywaliśmy pod koniec sierpnia. O tym, jak wpisać uprawnienie senior w polu odpłatności, pisaliśmy w odpowiedzi na pytanie do redakcji.

Nowy wykaz zacznie obowiązywać 1 października 2026 roku i jest czwartą, ostatnią listą refundacyjną w tym roku. Znajdą się na niej 24 nowe terapie: 13 onkologicznych, 11 nieonkologicznych i 8 dedykowanych chorobom rzadkim. W rozbiciu resortu to 18 nowych cząsteczko-wskazań i 6 rozszerzeń wskazań już refundowanych. Dodatkowo, w ramach art. 30a, refundację otrzyma 10 terapii o ugruntowanej skuteczności, a resort podjął 313 decyzji o kontynuacji refundacji.

Dziesięć terapii wchodzi w trybie art. 30a ustawy o refundacji, który pozwala ministrowi objąć refundacją lek stosowany dłużej niż 30 dni i rekomendowany w wytycznych postępowania klinicznego, jeżeli nikt nie złożył o niego wniosku, a wyłączność rynkowa wygasła. Komunikat opisuje tę grupę jako terapie „o ugruntowanej skuteczności dedykowane w dostępności aptecznej z obszaru endokrynologii”, choć prezentacja wymienia pod tym samym nagłówkiem także pozycje spoza endokrynologii. Ani komunikat, ani prezentacja nie podają, którą częścią wykazu objęta jest każda z nich, a więc i tego, które trafią do apteki otwartej, a które pozostaną w kanale zamkniętym. Rozstrzygnie to dopiero podpisane obwieszczenie z podziałem na część A i część B. Prezentacja wymienia:

• hydroksychlorochina – reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze zapalenie stawów, toczeń
• alfakalcydol – zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i choroby metaboliczne kości, w tym w przewlekłej chorobie nerek, niedoborze witaminy D i osteoporozie
• dydrogesteron – niedobory progesteronu i hormonalna terapia zastępcza
• goserelina – endometrioza
• lutropina alfa z folitropiną alfa – stymulacja wzrostu pęcherzyków jajnikowych w programie leczenia niepłodności
• testosteron w czterech postaciach, jednej na skórę i trzech do wstrzykiwań domięśniowych – hipogonadyzm męski, a przy jednej z postaci także opóźnione dojrzewanie, zespoły pokastracyjne i impotencję związaną z niedoborem testosteronu
• adalimumab – czynne ropne zapalenie apokrynowych gruczołów potowych u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia, u których konwencjonalne leczenie układowe nie przyniosło wystarczającej odpowiedzi

Refundację uzyskają też pierwsze odpowiedniki pięciu substancji. Tak samo jak wyżej, prezentacja podaje przy nich samo wskazanie, bez części wykazu:

• brywaracetam – padaczka i encefalopatie padaczkowe
• bupropion – epizody depresyjne i nawracające zaburzenia depresyjne
• azelastyna z flutykazonem – łagodzenie objawów sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa
• lapatynib – przerzutowy lub miejscowo zaawansowany HER2-dodatni rak piersi
• seleksypag – tętnicze nadciśnienie płucne

Efekt samych negocjacji resort wycenia na 400 mln zł, które mają zasilić finansowanie nowych terapii w 2027 roku. Wpływ z instrumentów dzielenia ryzyka ustalonych w 2026 roku ma według prezentacji przekroczyć 3 mld zł. Wśród nowych wskazań nieonkologicznych resort wymienia między innymi terapię mukowiscydozy, kardiomiopatii w przebiegu amyloidozy transtyretynowej, pierwotnego zapalenia dróg żółciowych, dystrofii mięśniowej Duchenne’a oraz tętniczego nadciśnienia płucnego u dzieci.

Dokument źródłowy – prezentacja Ministerstwa Zdrowia przedstawiona 15 września 2026 r.: