Eksperci w obronie uprawnienia S dla szczepionki przeciw RSV. Apel, by nie ograniczać bezpłatnych szczepień seniorów po jednym sezonie

Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych chcą, żeby osoby po 65. roku życia nadal szczepiły się przeciw RSV bezpłatnie, i odradzają zawężanie programu, dopóki nie będzie danych z więcej niż jednego sezonu. Stanowisko opublikowano 8 września 2026 r.¹

Nie ogłoszono obwieszczenia, które zdejmowałoby szczepionkę przeciw RSV z wykazu bezpłatnych leków dla seniorów. Uprawnienie S obowiązuje, a stanowisko ekspertów jest apelem, nie rozstrzygnięciem.

Rzecz jest widoczna przy pierwszym stole, bo szczepionka przeciw RSV przechodzi przez aptekę dwiema drogami naraz. Abrysvo wydaje się z apteki na receptę wystawioną przez lekarza albo farmaceutę, a zakażenia RSV są na liście szczepień, które apteka z umową z NFZ może wykonać u osoby dorosłej. Odpłatność zależy od uprawnienia:²

• bezpłatnie przy uprawnieniu S (osoby po 65. roku życia) oraz C (kobiety w ciąży),
• z odpłatnością 50 procent w profilaktyce zakażeń RSV u dorosłych od 60. roku życia,
• pełnopłatnie poza tymi grupami.

Spór dotyczy momentu oceny, nie tego, czy oceniać. Jeden sezon to za mało, żeby program profilaktyczny rozpędził się na tyle, by dało się zmierzyć jego efekty, a szczepionki przeciw RSV u osób starszych nie podaje się dziś rutynowo co sezon, więc wydatku z jednego roku nie da się rozliczyć samymi korzyściami widocznymi w tym samym roku. Autorzy zwracają też uwagę, że sama liczba hospitalizacji z formalnie rozpoznanym zakażeniem zaniża rzeczywisty ciężar choroby, bo pomija nasilenie chorób przewlekłych, infekcje bakteryjne wtórne do zakażenia, sięganie po antybiotyk, epizody sercowo-naczyniowe i utratę samodzielności.

Zamiast ograniczenia eksperci proponują utrzymanie obecnego dostępu i systematyczną ocenę programu w kolejnych sezonach, obejmującą co najmniej:

• ilu seniorów się zaszczepiło i jak zmienia się wyszczepialność,
• w jakim wieku i w jakim stanie zdrowia są osoby, które przyjęły szczepionkę,
• ile było zachorowań, w tym o ciężkim przebiegu,
• ile było hospitalizacji i jak program przekłada się na korzystanie ze świadczeń,
• jak zakażenie odbija się na chorobach przewlekłych i sprawności pacjenta,
• ile program kosztuje łącznie i co z tego wynika dla całego systemu.

Tłem apelu jest zapowiedziany przegląd wykazów bezpłatnych leków. O podpisanym przez resort zarządzeniu, które ma wprowadzić konkurencję cenową na liście „S”, pisaliśmy już w tekście Ministerstwo Zdrowia podpisało zarządzenie o weryfikacji wykazów bezpłatnych leków. Dla apteki prowadzącej punkt szczepień zmiana uprawnienia zmieniłaby także rozliczenie świadczenia, a sam mechanizm rozliczenia kwalifikacji i podania z NFZ pokazuje na przykładzie grypy opracowanie Jak rozliczyć szczepienia przeciw grypie z NFZ?