Przegląd lekowy farmaceuty u seniorów z nowotworem poprawił farmakoterapię. Najczęstszym problemem było niedoleczenie

Przegląd lekowy prowadzony przez farmaceutę poprawił jakość farmakoterapii u seniorów z chorobą nowotworową i polipragmazją – wynika z randomizowanego badania przeprowadzonego w dziesięciu klinikach rehabilitacyjnych w Niemczech¹. W analizie uwzględniono 443 pacjentów po 65. roku życia, z częstymi nowotworami, przyjmujących regularnie co najmniej pięć leków. 234 z nich przydzielono losowo do kompleksowego przeglądu lekowego prowadzonego przez farmaceutę, 209 do zwykłej opieki.

Przegląd opierał się na liście FORTA (Fit fOR The Aged), która ocenia leki pod kątem stosowania u osób starszych. Za każdy lek potencjalnie niewłaściwy lista przyznaje dwa punkty, za każdy przypadek niedoleczenia albo leku nadmiarowego – po jednym. Przy przyjęciu do kliniki problemy dotyczyły większości pacjentów:

• niedoleczenie – 94,6 proc. uczestników,
• leki potencjalnie niewłaściwe – 66,1 proc.,
• leki nadmiarowe – 58,9 proc.

Przy wypisie punktacja FORTA spadła w grupie z przeglądem średnio o 3,7 punktu więcej niż w grupie kontrolnej i był to wynik istotny. Według autorów spadek o około cztery punkty odpowiada na przykład odstawieniu dwóch leków potencjalnie niewłaściwych albo czterech leków nadmiarowych. Interwencja zmniejszyła też odsetek pacjentów z każdym z trzech problemów – o 41,3 punktu procentowego przy lekach niewłaściwych, o 35,5 przy niedoleczeniu i o 30,7 przy lekach nadmiarowych, wszystkie wyniki istotne.

W tym badaniu najczęstszym problemem był więc nie nadmiar leków, lecz ich brak, a przegląd obejmował zarówno leki do odstawienia, jak i te, których pacjentowi brakowało. O wcześniejszym badaniu, w którym przegląd prowadzony przez przeszkolonego farmaceutę zwiększył liczbę odstawionych leków u seniorów przyjmujących wiele leków, pisaliśmy w tekście o przeglądzie lekowym u seniorów z hiperpolipragmazją. Jak usługę przeglądu lekowego zaprojektowano i jakie wyniki dała w polskim pilotażu, opisuje opracowanie Przegląd Lekowy: założenia i wyniki pilotażu usługi.

Badanie było randomizowane i wieloośrodkowe, ale mierzyło wyłącznie jakość listy leków w chwili wypisu z rehabilitacji. Wynik nie mówi, co działo się po powrocie do domu, czy zmiany się utrzymały i czy przełożyły się na upadki, hospitalizacje albo przeżycie. Przegląd odbywał się w klinice rehabilitacyjnej, a nie w aptece ogólnodostępnej.