Pielęgniarki mają zyskać prawo do ordynowania i wystawiania recept na oseltamiwir, furoinian mometazonu w aerozolu do nosa, erdosteinę, karbocysteinę i cefadroksyl, a także na wszystkie leki OTC z wyjątkiem preparatów z substancjami psychoaktywnymi objętymi limitem jednorazowej sprzedaży. Tak przewiduje projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia, który poszerza wykaz substancji czynnych ordynowanych przez pielęgniarki i położne.1
Nowe pozycje w wykazie wyglądają tak:
| Substancja | Postać | Warunek z projektu |
|---|---|---|
| Oseltamiwir | doustna | leczenie zakażenia wirusem grypy A i B |
| Furoinian mometazonu | aerozol do nosa, zawiesina | brak dodatkowego zastrzeżenia w wykazie |
| Erdosteina, karbocysteina | doustna | brak dodatkowego zastrzeżenia w wykazie |
| Cefadroksyl | doustna | tylko przy uczuleniu pacjenta na fenoksymetylpenicylinę, w chorobach gardła |
| Lidokaina | roztwór do wstrzykiwań | dla pielęgniarek wyłącznie do leczenia ran |
| leki z kategorią OTC | wszystkie dostępne | z wyłączeniem leków z substancjami określonymi na podstawie art. 71a ust. 5 Prawa farmaceutycznego |
Pięć nowych substancji, od oseltamiwiru po cefadroksyl, projekt zastrzega wyłącznie dla pielęgniarek, nie dla położnych, i tylko dla tych z kwalifikacjami z art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Resort łączy zmianę z przygotowywanym świadczeniem „porada infekcyjna pielęgniarki” w podstawowej opiece zdrowotnej, które ma objąć przede wszystkim infekcje górnych dróg oddechowych w sezonie jesienno-zimowym.1 Mometazon w aerozolu do nosa jest też dostępny bez recepty, a czym różni się od wersji wydawanej na receptę, wyjaśnialiśmy osobno.
Przy lekach OTC resort przyznaje w uzasadnieniu, że dotąd ich ordynowanie przez pielęgniarki i położne budziło wątpliwości interpretacyjne, i chce je przesądzić wprost.1 Wyłączenie obejmuje leki OTC z substancjami o działaniu psychoaktywnym, których obrót detaliczny prowadzą tylko apteki i punkty apteczne, a jednorazowa sprzedaż podlega limitowi.2
Zmienia się też pozycja lidokainy w roztworze do wstrzykiwań. Według obowiązującego tekstu jednolitego receptę na nią mogą dziś wystawiać tylko położne.3 Projekt dopuszcza do tego pielęgniarki, ale wyłącznie do miejscowego znieczulenia przy oczyszczaniu i opracowywaniu rany. Dodatkowo pielęgniarki mają kierować na badanie poziomu białka we krwi, a położne na oznaczenie ferrytyny u kobiet w ciąży.1
To wciąż projekt. Dokument datowany na 11 września 2026 r. trafił do uzgodnień i konsultacji publicznych, a uwagi można zgłaszać w ciągu 30 dni od jego udostępnienia.4 Rozporządzenie ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.1
Źródła
- Ministerstwo Zdrowia. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne (projekt z dnia 11 września 2026 r., nr z wykazu MZ1915) wraz z uzasadnieniem. Rządowe Centrum Legislacji. https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12414650 ↩↩↩↩↩
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, art. 71a. https://opieka.farm/akt-prawny/prawo-farmaceutyczne/#art-71a ↩
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne (Dz.U. 2025 poz. 1054), załącznik nr 1. https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1054/text.pdf ↩
- Ministerstwo Zdrowia. Pismo Podsekretarza Stanu Katarzyny Kęckiej z dnia 11 września 2026 r. (RKP.0210.1.2026.JJ) kierujące projekt MZ1915 do uzgodnień i konsultacji. https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12414650/13226402/13226404/dokument797051.pdf ↩
