Farmaceuci w Anglii wystawią receptę na migrenę i trądzik. Pharmacy First rozszerzony o pięć schorzeń

Farmaceuci z uprawnieniami do samodzielnej preskrypcji (independent prescriber) w angielskich aptekach ogólnodostępnych będą mogli jesienią 2026 r. zbadać pacjenta i wystawić mu receptę NHS na migrenę, trądzik, świerzb, zapalenie ucha zewnętrznego i alergiczny nieżyt nosa, bez wcześniejszej wizyty u lekarza rodzinnego. NHS England i resort zdrowia ogłosiły to 10 września jako rozszerzenie programu Pharmacy First o pięć nowych ścieżek klinicznych.¹

Nowe ścieżki są wyłącznie dla preskrypcji, więc nie obejmą ich farmaceuci wydający dziś leki w Pharmacy First na podstawie grupowych protokołów wydawania (PGD). Community Pharmacy England, która negocjowała umowę z resortem, podaje dla nich takie populacje:²

Listy leków ani szczegółowych kryteriów kwalifikacji jeszcze nie ma. Wytyczne kliniczne dla pięciu ścieżek i zaktualizowane specyfikacje usług Pharmacy First i antykoncepcji w aptece nie zostały opublikowane, więc właściciele aptek nie mogą jeszcze się zgłaszać. Formularz zgłoszeniowy ma się pojawić w październiku. Zmiany w przepisach o świadczeniach farmaceutycznych, które pozwalają aptece wydać lek z recepty wystawionej przez zatrudnionego w niej farmaceutę, obowiązują od 1 października 2026 r., a samą usługę resort zapowiada na jesień, najpewniej na październik.²

Farmaceuta z uprawnieniami wystawi w takiej aptece receptę także w siedmiu dotychczasowych ścieżkach Pharmacy First (m.in. zapalenie zatok, ból gardła, niepowikłane zakażenie układu moczowego u kobiet poniżej 65 lat) oraz w usłudze antykoncepcji, zamiast wydawać leki według protokołu. Recepty nie wystawi natomiast przy pozostałych drobnych dolegliwościach kierowanych do apteki.¹ Może też zastąpić receptę lekarza innym lekiem, np. przy braku leku w hurtowni, ale tylko za zgodą przychodni, która wystawiła oryginał.²

Apteka dostanie jednorazowo 500 funtów na uruchomienie usługi i 525 funtów miesięcznie na oprogramowanie, nadzór kliniczny i pozostałe koszty, pod warunkiem że farmaceuta z uprawnieniami jest dostępny co najmniej 24 godziny w tygodniu. Do tego dochodzą zwykłe opłaty za konsultacje. Community Pharmacy England uważa te kwoty za zbyt niskie wobec odpowiedzialności i wymagań organizacyjnych.² Na start usługę obejmie niewielka część z 10 tysięcy aptek NHS w Anglii. Po pełnym wdrożeniu NHS England szacuje liczbę konsultacji w pięciu nowych ścieżkach na 2–3 miliony rocznie. Od uruchomienia programu w lutym 2024 r. apteki przeprowadziły w nim 14 milionów konsultacji.¹

Na co zwrócić uwagę w wywiadzie, żeby odróżnić migrenę od innych bólów głowy, opisaliśmy w opracowaniu o wywiadzie przy bólu głowy. W Polsce samodzielną preskrypcję na drobne dolegliwości Naczelna Izba Aptekarska wymienia wśród usług w projekcie polityki lekowej na lata 2027–2032, o czym pisaliśmy w tekście o ośmiu usługach opieki farmaceutycznej w projekcie polityki lekowej.