Mandat od sanepidu za produkty biobójcze. Nowe uprawnienie może objąć także aptekę

Państwowa Inspekcja Sanitarna ma dostać prawo do nakładania mandatów za dwa wykroczenia z ustawy o produktach biobójczych – udostępnianie na rynku lub stosowanie produktu niezgodnie z warunkami pozwolenia oraz stosowanie niezgodne z etykietą i ulotką informacyjną¹. Projekt nie wymienia aptek z nazwy, ale w naszej ocenie apteka mieści się w obu czynach, bo produkty biobójcze i sprzedaje, i stosuje u siebie. Projekt jest na etapie konsultacji publicznych.

Sama zmiana mieści się w jednym zdaniu. Dziś § 2 pkt 5 rozporządzenia z 17 października 2002 r. pozwala sanepidowi wystawić mandat za wykroczenia z „art. 46 ust. 1 pkt 1–3 i 6 oraz ust. 2″ ustawy o produktach biobójczych², a po nowelizacji przepis ma wymieniać „art. 46 ust. 1 pkt 1–3, 6, 11 i 12 oraz ust. 2″. Do katalogu wchodzą zatem dwa punkty:

• kto udostępnia na rynku lub stosuje produkt biobójczy niezgodnie z warunkami pozwolenia, zezwolenia na handel równoległy lub pozwolenia na obrót (pkt 11),
• kto stosuje produkty biobójcze w sposób niezgodny z zaleceniami na etykiecie i ulotce informacyjnej (pkt 12).

Oba wykroczenia obowiązują od 6 lutego 2026 r. Wprowadziła je nowelizacja ustawy o produktach biobójczych, która rozbudowała art. 46 ust. 1 o punkty od 8 do 12³. Katalog mandatowy został przy starym brzmieniu, więc od siedmiu miesięcy inspektor może takie naruszenie stwierdzić, ale nie ma jak ukarać za nie na miejscu – i to właśnie ma naprawić projekt.

Grzywna nakładana w postępowaniu mandatowym wynosi do 500 zł, a gdy jednym czynem naruszono kilka przepisów – do 1000 zł⁴. Kodeks przewiduje wprawdzie wyższe pułapy, od 1500 do 10 000 zł, ale każdy z nich jest przypisany do wymienionej z nazwy kategorii spraw – inspekcji pracy, transportu drogowego, imprez masowych, prawa budowlanego czy prawa wodnego – i żaden nie obejmuje wykroczeń z ustawy o produktach biobójczych. Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Projekt nie wymienia aptek ani żadnej innej grupy przedsiębiorców, bo katalog wykroczeń mandatowych nie jest ograniczony podmiotowo – liczy się sama czynność. Nadzór nad udostępnianiem na rynku i stosowaniem produktów biobójczych sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna⁵, a apteka robi jedno i drugie: sprzedaje preparaty do dezynfekcji powierzchni, środki owadobójcze i repelenty, a sama używa środków dezynfekcyjnych w pomieszczeniach i w recepturze.

To nie pierwsza w tym roku sprawa, w której sanepid spotyka się z apteką poza lekami. O tym, że inspekcja sanitarna zachowa prawo pobierania próbek suplementów wprost z apteki, pisaliśmy na początku września, a zakres i przebieg takiej kontroli opisuje nasze opracowanie o przechowywaniu suplementów w aptece i kontroli Inspekcji Sanitarnej.