Hydroasparaginian magnezu

Preparat magnezu z grupy związków mineralnych (kod ATC A12CC05), będący doustnym źródłem jonów magnezu w postaci soli z kwasem asparaginowym (magnezu wodoroasparaginian, Magnesii hydroaspartas). Dostępny bez recepty, w preparatach jednoskładnikowych w postaci tabletek. Preparaty różnią się zawartością jonów magnezu w tabletce: Asmag dostarcza 20 mg jonów magnezu (z 300 mg soli), a Filomag Uno 40 mg jonów magnezu (z 600 mg soli). Stosowany w niedoborach magnezu.

Działanie hydroasparaginianu magnezu

Hydroasparaginian magnezu jest solą dostarczającą organizmowi magnezu – jednego z podstawowych kationów wewnątrzkomórkowych, który bierze udział w licznych przemianach metabolicznych, stabilizuje błony komórkowe oraz reguluje pobudliwość nerwowo-mięśniową. Uzupełnianie niedoboru magnezu znosi objawy z nim związane, takie jak nadpobudliwość nerwowo-mięśniowa, drżenia i skurcze mięśni.

Magnez związany jest tu jako chelat z kwasem asparaginowym, co według charakterystyk ułatwia transport jonu przez ścianę jelita i chroni go przed przekształceniem w trudno rozpuszczalny związek¹.

Farmakologia

Magnez bierze udział w licznych przemianach metabolicznych w ustroju, między innymi w syntezie i wykorzystaniu związków wysokoenergetycznych oraz w syntezie wielu enzymów. Wywiera stabilizujący wpływ na błony komórkowe, utrzymuje stan mitochondriów o wysokiej wydajności fosforylacji, chroni lizosomy i uczestniczy w wiązaniu mRNA z rybosomami, przez co jest głównym stabilizatorem komórkowym i wewnątrzkomórkowym².

Magnez wykazuje działanie neurotropowe, co powoduje jego działanie uspokajające, a jego niedobór – nadpobudliwość nerwowo-mięśniową. Wywiera depresyjne działanie na autonomiczny układ nerwowy i zmniejsza pobudliwość włókien mięśniowych poprzecznie prążkowanych. Działa ochronnie na mięsień sercowy, zmniejszając jego niedotlenienie, wydłuża czas przewodzenia bodźców w układzie bodźcoprzewodzącym oraz przeciwdziała gromadzeniu wapnia i zmianom tkanki łącznej w ścianach naczyń².

Magnez zawarty w płynach zewnątrzkomórkowych działa antagonistycznie do wapnia, podwyższa próg pobudliwości komórek i hamuje uwalnianie neuroprzekaźników, a magnez wewnątrzkomórkowy moduluje skurcz mięśniówki gładkiej i napływ jonów wapnia do cytoplazmy. Wchodzący w skład soli kwas asparaginowy pełni funkcję neuroprzekaźnika w ośrodkowym układzie nerwowym, działając na receptory glutaminergiczne, i przypuszczalnie może odgrywać rolę w przeciwdziałaniu drgawkom¹.

Farmakokinetyka

Z przewodu pokarmowego wchłania się około 30% podanej ilości magnezu według charakterystyki Asmag oraz 30–60% według charakterystyki Filomag Uno. Wchłanianie odbywa się w bliższym odcinku jelita cienkiego, na drodze dyfuzji biernej oraz transportu aktywnego zależnego od energii metabolicznej. Zwiększają je między innymi białko, laktoza, witamina B6 i kwaśna dieta, a ograniczają duże ilości tłuszczu, błonnik pokarmowy, fityniany, szczawiany i garbniki². Po podaniu doustnym uzyskuje się tylko niewielki wzrost stężenia magnezu w płynach zewnątrzkomórkowych i niewielki efekt farmakodynamiczny¹.

Magnez jest pierwiastkiem głównie wewnątrzkomórkowym. W dystrybucji ponad połowa całkowitej zawartości znajduje się w kościach, a znaczna część w mięśniach szkieletowych i innych tkankach, natomiast w surowicy krwi występuje tylko około 1%. W osoczu stężenie magnezu wynosi 0,7–1,0 mmol/l, przy czym około 70% występuje w formie niezwiązanej, a 30% wiąże się z białkami krwi².

Magnez jest wydalany przede wszystkim przez nerki, a wydalanie jelitowe i z potem ma znikome znaczenie. Wydalanie nerkowe jest głównym mechanizmem regulującym zawartość magnezu we krwi – zwiększa się przy jego nadmiarze, a zmniejsza przy niedoborze w organizmie^2,1.

Wskazania leków z hydroasparaginianem magnezu

Preparaty bez recepty stosuje się w niedoborze magnezu². Preparat Filomag Uno jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 4 lat¹.

Dawkowanie hydroasparaginianu magnezu

Preparat i grupa	Dawka jednorazowa	Maksymalnie na dobę
Asmag – dorośli	3 tabletki, 4 razy na dobę	12 tabletek
Asmag – dzieci	1 tabletka, 2 do 3 razy na dobę	3 tabletki
Asmag forte – dorośli i dzieci powyżej 12 lat	1 lub 2 tabletki, 3 razy na dobę	6 tabletek
Filomag Uno – dorośli i dzieci powyżej 12 lat, leczniczo	1 lub 2 tabletki, 2 lub 3 razy na dobę	do 240 mg Mg2+ (6 tabletek)
Filomag Uno – dorośli i dzieci powyżej 12 lat, profilaktycznie	1 lub 2 tabletki, 2 razy na dobę	do 160 mg Mg2+ (4 tabletki)
Filomag Uno – dzieci od 4 do 12 lat	1 lub 2 tabletki, 2 razy na dobę	do 160 mg Mg2+ (4 tabletki)

Preparaty Asmag i Asmag forte zaleca się przyjmować po posiłku, popijając wodą, przy czym preparatu Asmag forte nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat^2,3. Preparat Filomag Uno również należy przyjmować doustnie po posiłku, a w razie braku poprawy po miesiącu stosowania kontynuowanie leczenia nie jest wskazane i należy zwrócić się do lekarza¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania hydroasparaginianu magnezu

Hipermagnezemia

Hydroasparaginian magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z podwyższonym stężeniem magnezu w surowicy^2,3,1.

Ciężka niewydolność nerek

Hydroasparaginian magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min)^2,3,1.

Zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego

Hydroasparaginian magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (blok)^2,3,1.

Bradykardia

Hydroasparaginian magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z bradykardią^2,3,1.

Miastenia

Hydroasparaginian magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z miastenią (myasthenia gravis)^2,3,1.

Biegunka i antybiotykoterapia

Charakterystyki preparatów Asmag i Asmag forte wymieniają dodatkowo jako przeciwwskazania biegunkę oraz antybiotykoterapię^2,3.

Środki ostrożności przy wydawaniu hydroasparaginianu magnezu

Działanie przeczyszczające

Preparaty Asmag i Asmag forte podawane w dawce większej niż zalecana mogą działać przeczyszczająco^2,3. Preparat Filomag Uno przyjmowany na czczo może powodować biegunkę¹.

Kontrola stężenia magnezu przy długotrwałym stosowaniu

Przy długotrwałym stosowaniu preparatu Filomag Uno należy kontrolować stężenie magnezu w surowicy¹.

Substancje pomocnicze

Preparaty Asmag i Asmag forte zawierają laktozę i nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lappa) lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy^2,3. Preparat Filomag Uno zawiera sacharozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Hydroasparaginian magnezu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn^2,3,1.

Interakcje hydroasparaginianu magnezu

Tetracykliny + hydroasparaginian magnezu

Sole magnezu zmniejszają wchłanianie tetracyklin, a jednoczesne stosowanie prowadzi do wzajemnego zmniejszania wchłaniania z przewodu pokarmowego^2,3. Charakterystyka Filomag Uno zaleca zachowanie co najmniej 3-godzinnej przerwy pomiędzy podaniem tych leków¹.

Doustne leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny + hydroasparaginian magnezu

Magnez zmniejsza wchłanianie doustnych leków przeciwzakrzepowych będących pochodnymi kumaryny (hydroksykumaryny)^2,3,1.

Fosforany i związki wapnia + hydroasparaginian magnezu

Produktów zawierających fosforany oraz związki wapnia nie należy podawać jednocześnie z magnezem, ponieważ zmniejszają one jego wchłanianie^2,3,1.

Związki żelaza i fluoru + hydroasparaginian magnezu

Magnez zmniejsza wchłanianie związków żelaza^2,3 oraz fluoru¹.

Fluorochinolony + hydroasparaginian magnezu

Magnez zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów¹.

Inne produkty zawierające magnez + hydroasparaginian magnezu

Stosowanie jednocześnie innych produktów zawierających magnez (o działaniu przeczyszczającym lub zobojętniającym kwas żołądkowy) może wywoływać objawy zatrucia magnezem, szczególnie u osób z niewydolnością nerek¹.

Działania niepożądane hydroasparaginianu magnezu

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Większe dawki związków magnezu mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka, przy czym charakterystyki Asmag i Asmag forte podają, że przy zalecanym dawkowaniu działań niepożądanych nie zgłaszano^2,3. Dla preparatu Filomag Uno nudności i biegunki, które zwykle ustępują samoistnie, występują niezbyt często ()¹.

⚠ Zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego

Zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego występują dla preparatu Filomag Uno rzadko ()¹.

Zaczerwienienie skóry

Zaczerwienienie skóry występuje dla preparatu Filomag Uno rzadko ()¹.

Osłabienie mięśniowe

Osłabienie mięśniowe występuje dla preparatu Filomag Uno rzadko ()¹.

Bezsenność

Bezsenność występuje dla preparatu Filomag Uno bardzo rzadko ()¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a hydroasparaginian magnezu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych w zalecanych dawkach hydroasparaginian magnezu może być stosowany w okresie ciąży^2,3. Charakterystyka Filomag Uno dopuszcza stosowanie w ciąży w przypadku zdecydowanej konieczności¹.

Karmienie piersią a hydroasparaginian magnezu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych w zalecanych dawkach hydroasparaginian magnezu może być stosowany w okresie karmienia piersią^2,3. Charakterystyka Filomag Uno dopuszcza stosowanie podczas karmienia piersią w przypadku zdecydowanej konieczności¹.

Produkty handlowe z hydroasparaginianem magnezu

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Asmag	tabletki 20 mg jonów magnezu	OTC
Asmag forte	tabletki 34 mg jonów magnezu	OTC
Filomag Uno	tabletki 40 mg jonów magnezu	OTC