Węglan zasadowy magnezu

Preparat magnezu z grupy związków mineralnych (kod ATC A12CC), będący doustnym źródłem jonów magnezu. Dostępny bez recepty, w preparacie jednoskładnikowym w postaci tabletek (Magnezin). Magnez występuje w nim jako węglan ciężki (Magnesii subcarbonas ponderosus), a jedna tabletka zawiera 130 mg jonów magnezowych w postaci 500 mg węglanu. Stosowany leczniczo i profilaktycznie w niedoborach magnezu.

Działanie węglanu zasadowego magnezu

Węglan zasadowy magnezu jest solą dostarczającą organizmowi magnezu, jednego z podstawowych kationów ustroju. Stosowanie preparatu uzupełnia niedobory magnezu wynikające z jego niskiej zawartości w diecie bądź spowodowane nadmierną utratą ze stolcem i z moczem.

Niedobór magnezu może być spowodowany niedostatecznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego w następstwie stosowania diety wysokowapniowej i wysokofosforanowej lub obfitej w kwasy tłuszczowe, a także częstymi biegunkami, uzależnieniem od alkoholu oraz chorobami nerek.

Farmakologia

Magnez zajmuje czwarte miejsce pod względem całkowitej masy wśród kationów organizmu człowieka. Jego obecność w komórkach, w stężeniu fizjologicznym, zapewnia prawidłowy przebieg reakcji syntezy i wykorzystania związków wysokoenergetycznych, a sam magnez jest konieczny do prawidłowego działania około 300 enzymów. Jony magnezu działają synergistycznie z jonami wapnia w procesie mineralizacji tkanki kostnej i w procesie skurczu mięśni. Stężenie magnezu w organizmie, podobnie jak wapnia, regulowane jest przez parathormon (PTH), kalcytoninę oraz witaminę D3, a w regulacji homeostazy prawdopodobny jest także udział aldosteronu¹.

Jony magnezu pełnią istotną rolę w procesie skurczu mięśnia sercowego oraz regulacji czynności bioelektrycznej serca, zmniejszając pobudliwość i wydłużając czas przewodzenia w układzie bodźcoprzewodzącym. Magnez chroni ściany naczyń krwionośnych, zapobiegając ich wapnieniu i działając przeciwskurczowo, a w profilaktyce incydentów zakrzepowo-zatorowych istotne może być jego działanie stabilizujące płytki krwi¹.

Zapotrzebowanie organizmu dorosłego człowieka na magnez wynosi 300–400 mg na dobę, a prawidłowe stężenie magnezu w surowicy krwi mieści się w granicach 0,8–1,25 mmol/l. Objawami niedoboru są nadpobudliwość, trudności z koncentracją uwagi i z zasypianiem, zwiększona podatność na stres oraz zaburzenia kurczliwości mięśni, a w cięższych postaciach napady nerwicowe z omdleniem, zaburzenia snu, zmiany psychiczne (zwykle depresja), częstoskurcz i zatrzymanie czynności serca¹.

Farmakokinetyka

Węglan magnezu po podaniu doustnym wchłania się powoli w jelicie cienkim, przy czym wchłonięciu ulega jedynie około 30% dawki. Proces ten upośledza obecność w jelicie kwasów organicznych, fluorków, kwasów tłuszczowych i białek oraz stosowanie diety wysokowapniowej i wysokofosforanowej, a zwiększa się on pod wpływem witaminy D3¹.

W ramach dystrybucji zaledwie 1% ogólnej ilości magnezu ustrojowego, wynoszącej około 25 g, znajduje się w przestrzeni wodnej pozakomórkowej. Magnez w surowicy krwi występuje w postaci zjonizowanej (około 55%), związanej z białkami (około 30%) oraz w postaci kompleksów z anionami (około 15%), a ilość związana z białkami zależy od pH krwi. Magnez wewnątrzkomórkowy znajduje się w 50% w kościach, w 25% w tkance mięśniowej, a pozostała ilość w komórkach innych tkanek¹.

Magnez jest wydalany głównie przez nerki i częściowo wchłaniany zwrotnie w cewkach nerkowych. Nerki wykazują zdolność do resorpcji pierwiastka w przypadku jego niedoboru i zwiększonego wydalania przy nadmiarze, a substancje moczopędne nasilają wydalanie jonów magnezu z moczem, stwarzając niebezpieczeństwo jego niedoboru¹.

Wskazania leków z węglanem zasadowym magnezu

Preparat bez recepty można stosować leczniczo i profilaktycznie. Leczniczo stosuje się go wspomagająco w zaburzeniach rytmu serca oraz w niewydolności serca z towarzyszącymi komorowymi zaburzeniami rytmu, a także w skurczach mięśni i drętwieniu kończyn, bólach mięśni, przewlekłym zmęczeniu, nadmiernej pobudliwości nerwowej i zaburzeniach snu¹.

Profilaktycznie preparat stosuje się w okresie długotrwałego stosowania niektórych leków moczopędnych, w okresie stosowania doustnych leków antykoncepcyjnych, podczas kuracji odchudzających oraz w okresie wzmożonego wysiłku fizycznego¹.

Dawkowanie węglanu zasadowego magnezu

Grupa	Dawka na dobę
Dorośli, profilaktycznie	500 mg
Dorośli, leczniczo	dawka dobierana indywidualnie w zależności od wskazań i zapotrzebowania na jony magnezowe
Dorośli, uzupełnienie niedoborów magnezu	zwykle 1500 mg w trzech równych dawkach
Dzieci	doświadczenie dotyczące stosowania jest ograniczone

Czas trwania leczenia ustala się na podstawie reakcji chorego i wyników badań dodatkowych. Tabletkę należy połknąć w całości i popić wodą. Nie stosować na czczo¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania węglanu zasadowego magnezu

Hipermagnezemia

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z podwyższonym stężeniem magnezu w surowicy krwi¹.

Ciężka niewydolność nerek

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek¹.

Blok przedsionkowo-komorowy

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym¹.

Miastenia

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z miastenią (myasthenia gravis)¹.

Hipotonia

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z hipotonią¹.

Biegunka

Węglan zasadowy magnezu jest przeciwwskazany u pacjentów z biegunką¹.

Środki ostrożności przy wydawaniu węglanu zasadowego magnezu

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z postępującą niewydolnością nerek węglan magnezu należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko kumulacji magnezu w organizmie i hipermagnezemii¹.

Zawartość sodu

Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy uznaje się go za wolny od sodu¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Węglan zasadowy magnezu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn¹.

Interakcje węglanu zasadowego magnezu

Tetracykliny, żelazo, fluorochinolony i doustne leki przeciwzakrzepowe + węglan zasadowy magnezu

Węglan magnezu zmniejsza wchłanianie tetracyklin, produktów leczniczych zawierających żelazo, fluorochinolonów oraz doustnych leków przeciwzakrzepowych będących pochodnymi warfaryny¹.

Fosforany, duże dawki wapnia, lipidy i fityniany + węglan zasadowy magnezu

Fosforany, duże dawki wapnia, nadmiar lipidów oraz fityniany mogą zmniejszać wchłanianie magnezu z jelit¹.

Leki nasilające wydalanie magnezu + węglan zasadowy magnezu

Diuretyki pętlowe, antybiotyki aminoglikozydowe, mineralokortykosteroidy, cisplatyna, cykloseryna oraz amfoterycyna B nasilają eliminację magnezu z moczem¹.

Sole wapnia i witamina B6 + węglan zasadowy magnezu

Sole wapnia podane dożylnie osłabiają działanie magnezu, natomiast witamina B6 nasila jego działanie¹.

Działania niepożądane węglanu zasadowego magnezu

Zaburzenia żołądka i jelit

Produkty lecznicze z zawartością węglanu magnezu są na ogół dobrze tolerowane po podaniu doustnym. Niezbyt często () występują zaburzenia żołądka i jelit w postaci miękkich stolców, nudności i wymiotów¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a węglan zasadowy magnezu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych węglan zasadowy magnezu można stosować w okresie ciąży. Z prawidłowo przeprowadzonych badań epidemiologicznych nie wynika szkodliwe działanie węglanu magnezu na przebieg ciąży lub stan zdrowia płodu i noworodka¹.

Karmienie piersią a węglan zasadowy magnezu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych węglan zasadowy magnezu można stosować w okresie karmienia piersią¹.

Produkty handlowe z węglanem zasadowym magnezu

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Magnezin	tabletki 130 mg jonów magnezowych	OTC