Lacydypina

Antagonista wapnia (bloker kanału wapniowego) z grupy pochodnych dihydropirydyny, długodziałający, o dominującym działaniu naczyniowym. Dostępna wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych (tabletki powlekane 2 mg, 4 mg i 6 mg). Stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie.

Działanie lacydypiny

Lacydypina jest antagonistą wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, działającym niemal wyłącznie na mięśniówkę gładką tętnic. Rozszerza tętniczki obwodowe, przez co zmniejsza opór obwodowy i obniża ciśnienie tętnicze. W odróżnieniu od antagonistów wapnia o działaniu głównie sercowym (typu werapamilu czy diltiazemu) w dawkach terapeutycznych praktycznie nie wpływa na węzeł zatokowy ani na przewodzenie przedsionkowo-komorowe.

Podaje się ją raz na dobę, ponieważ długo utrzymuje się w organizmie, a pełne działanie farmakologiczne ustala się dopiero po kilku tygodniach.

Farmakologia

Lacydypina jest swoistym, silnie działającym antagonistą wapnia o dominującym działaniu naczyniowym. U ochotników po doustnym podaniu 4 mg obserwowano nieznaczne wydłużenie odstępu QT. W czteroletnim, randomizowanym badaniu ELSA (European Lacidipine Study on Atherosclerosis) oceniano ultrasonograficznie grubość błony wewnętrznej i środkowej (intima-media thickness, IMT) w tętnicy szyjnej, a u pacjentów leczonych lacydypiną stwierdzono istotny wpływ terapii na IMT, odpowiadający efektowi przeciwmiażdżycowemu¹.

Farmakokinetyka

Lacydypina po podaniu doustnym jest wchłaniana szybko, lecz w małym stopniu, i podlega znacznemu metabolizmowi podczas pierwszego przejścia przez wątrobę, dlatego jej całkowita biodostępność wynosi średnio około 10%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 30–150 minutach od podania².

Lacydypina silnie wiąże się z białkami osocza (ponad 95%), z albuminą i alfa-1-glikoproteiną.

Lek jest usuwany drogą metabolizmu wątrobowego z udziałem cytochromu CYP3A4 do czterech głównych metabolitów o bardzo małej aktywności farmakodynamicznej. Około 70% dawki jest wydalane w postaci metabolitów z kałem, a pozostała część z moczem, przy czym lacydypina nie jest wydalana przez nerki. Średni okres półtrwania w stanie stacjonarnym wynosi od 13 do 19 godzin².

Wskazania leków z lacydypiną

Wszystkie preparaty lacydypiny są wydawane na receptę i mają to samo wskazanie niezależnie od mocy. Lacydypina przeznaczona jest do leczenia nadciśnienia tętniczego i może być stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze, takimi jak beta-adrenolityki, leki moczopędne albo inhibitory konwertazy angiotensyny³.

Dawkowanie lacydypiny

Grupa	Dawka (raz na dobę)	Maksymalnie na dobę
Dorośli, dawka początkowa	2 mg	–
Dorośli, zwiększanie dawki	do 4 mg, a gdy to konieczne do 6 mg	6 mg
Pacjenci w podeszłym wieku	bez zmiany dawkowania	6 mg
Niewydolność wątroby	bez zmiany dawkowania (ostrożnie)	6 mg
Niewydolność nerek	bez zmiany dawkowania	6 mg
Dzieci i młodzież	nie stosować (brak doświadczeń)	–

Lacydypinę przyjmuje się w jednorazowej dawce dobowej o tej samej porze, najlepiej rano, niekoniecznie w powiązaniu z posiłkami. Dawkę zwiększa się dopiero po upływie czasu koniecznego do uzyskania pełnego działania farmakologicznego, który w praktyce nie powinien być krótszy niż 3–4 tygodnie, chyba że stan kliniczny pacjenta wymaga szybszego zwiększenia dawki. Nie ma ograniczeń co do czasu stosowania leku¹.

Tabletki 2 mg i 4 mg można podzielić na dwie równe dawki, co ułatwia stopniowe ustalanie dawki¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania lacydypiny

Ciężka stenoza aortalna

Podobnie jak inne pochodne dihydropirydyny, lacydypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką stenozą aortalną².

Środki ostrożności przy wydawaniu lacydypiny

Zaburzenia automatyzmu i przewodzenia serca

Podobnie jak w przypadku innych antagonistów wapnia istnieje teoretyczna możliwość wpływu na czynność węzła zatokowego i węzła przedsionkowo-komorowego, choć w badaniach specjalistycznych takiego wpływu lacydypiny nie wykazano. Ostrożność jest wskazana u pacjentów, u których wcześniej stwierdzono zaburzenia automatyzmu i przewodzenia¹.

Wydłużenie odstępu QT

Ostrożność jest wskazana u pacjentów z wrodzonym lub udokumentowanym nabytym wydłużeniem odstępu QT, a także u leczonych jednocześnie lekami wydłużającymi ten odstęp, to jest lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, lekami przeciwbakteryjnymi (na przykład erytromycyną) i niektórymi lekami przeciwhistaminowymi (na przykład terfenadyną)¹.

Choroby serca

Lacydypinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z graniczną wydolnością serca, z rozpoznaną wcześniej niestabilną dławicą piersiową lub gdy niestabilna dławica wystąpiła podczas leczenia, a także u pacjentów po świeżym zawale mięśnia sercowego. Nie ma dowodów skuteczności lacydypiny we wtórnej prewencji zawału serca ani w leczeniu nadciśnienia złośliwego².

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lacydypinę należy stosować ostrożnie ze względu na możliwość nasilenia działania hipotensyjnego, natomiast dawkowania nie trzeba zmieniać¹.

Zawartość laktozy

Preparaty zawierają laktozę jednowodną, dlatego nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy³.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Lacydypina może powodować zawroty głowy. Pacjentów należy uprzedzić, aby nie prowadzili pojazdów ani nie obsługiwali maszyn, jeśli wystąpią zawroty głowy lub podobne objawy¹.

Interakcje lacydypiny

Leki hipotensyjne + lacydypina

Jednoczesne stosowanie lacydypiny i innych leków obniżających ciśnienie tętnicze, w tym beta-adrenolityków, leków moczopędnych i inhibitorów konwertazy angiotensyny, może nasilić działanie hipotensyjne. Nie stwierdzono jednak specyficznych interakcji z powszechnie stosowanymi lekami hipotensyjnymi ani z digoksyną, tolbutamidem czy warfaryną¹.

Sok grejpfrutowy + lacydypina

Podobnie jak w przypadku innych pochodnych dihydropirydyny lacydypiny nie należy przyjmować razem z sokiem grejpfrutowym, ponieważ może to wpływać na jej biodostępność².

Inhibitory i induktory CYP3A4 + lacydypina

Lacydypina jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego silne inhibitory tego enzymu (na przykład itrakonazol) lub jego induktory (na przykład ryfampicyna) stosowane jednocześnie mogą wpływać na jej metabolizm i wydalanie¹.

Cymetydyna + lacydypina

Stężenie lacydypiny w osoczu może być zwiększone w przypadku jednoczesnego podawania cymetydyny¹.

Kortykosteroidy i tetrakozaktyd + lacydypina

Jednoczesne stosowanie lacydypiny z kortykosteroidami lub tetrakozaktydem może zmniejszać jej działanie hipotensyjne².

Cyklosporyna + lacydypina

W badaniach klinicznych u pacjentów po przeszczepieniu nerki leczonych cyklosporyną lacydypina normalizowała zmniejszone przez cyklosporynę przesączanie kłębuszkowe i przepływ nerkowy¹.

Działania niepożądane lacydypiny

Objawy rozszerzenia naczyń obwodowych

Dolegliwości związane z rozszerzeniem naczyń obwodowych są zwykle przemijające i ustępują w trakcie dalszego leczenia tą samą dawką. Nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy, oraz obrzęki występują często (), podobnie jak ból głowy, zawroty głowy, kołatanie serca i osłabienie¹.

Zaburzenia serca i naczyń

Kołatanie serca oraz tachykardia są działaniem częstym (). Nasilenie istniejącej dławicy piersiowej, omdlenie i niedociśnienie występują niezbyt często (), przy czym nasilenie dławicy obserwowano w pojedynczych przypadkach, zwłaszcza na początku leczenia i głównie u pacjentów z objawową chorobą niedokrwienną serca².

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe i rozrost dziąseł

Nudności i objawy niestrawności są działaniem częstym (), natomiast rozrost dziąseł występuje niezbyt często ()¹.

Reakcje skórne

Wysypka, w tym rumień i świąd skóry, jest działaniem częstym (), a obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka występują rzadko ()³.

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Ból głowy i zawroty głowy są działaniem częstym (), natomiast drżenie oraz depresja występują bardzo rzadko ()².

Wielomocz

Wielomocz jest działaniem częstym ()¹.

Zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej

Przemijające zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej jest działaniem częstym (), a jego klinicznie istotne zwiększenie występuje niezbyt często ()¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a lacydypina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych brak jest odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania lacydypiny w ciąży u ludzi, choć w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono jej działania teratogennego ani szkodliwego wpływu na rozwój płodu. Lacydypinę można stosować podczas ciąży tylko wtedy, gdy w opinii lekarza oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka. Należy pamiętać, że lek może osłabiać czynność skurczową mięśnia macicy w czasie porodu².

Karmienie piersią a lacydypina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych w badaniach na zwierzętach wykazano, że lacydypina lub jej metabolity przenikają do mleka. Lacydypinę można stosować w okresie karmienia piersią tylko wtedy, gdy w opinii lekarza oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka¹.

Produkty handlowe z lacydypiną

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Lacipil	tabletki powlekane 2 mg	Rp
Lacipil	tabletki powlekane 4 mg	Rp
Lacipil	tabletki powlekane 6 mg	Rp