Barnidypina

Antagonista wapnia z grupy pochodnych 1,4-dihydropirydyny, lek obniżający ciśnienie tętnicze. Dostępna wyłącznie na receptę, w preparacie jednoskładnikowym w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu (10 mg i 20 mg). Stosowana w leczeniu łagodnego do umiarkowanego pierwotnego nadciśnienia tętniczego.

Działanie barnidypiny

Barnidypina należy do antagonistów wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, podobnie jak amlodypina czy lerkanidypina. Blokuje napływ jonów wapnia do komórek mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich rozkurczu, zmniejszenia oporu obwodowego i obniżenia ciśnienia tętniczego.

Cechą wyróżniającą barnidypinę jest powolny początek działania oraz silne i długotrwałe wiązanie z kanałem wapniowym, dzięki czemu efekt przeciwnadciśnieniowy utrzymuje się przez pełną dobę po jednym przyjęciu. Postać kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu stopniowo uwalnia substancję czynną, dlatego kapsułki połyka się w całości, popijając wodą.

Farmakologia

Barnidypina (czysty izomer S,S) jest lipofilną pochodną 1,4-dihydropirydyny należącą do grupy antagonistów wapnia, o wysokim powinowactwie do kanałów wapniowych w komórkach mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych. Kinetyka wiązania z receptorem charakteryzuje się powolnym początkiem działania oraz silnym i długotrwałym wiązaniem. Wywołane przez barnidypinę zmniejszenie oporu obwodowego prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi, a działanie przeciwnadciśnieniowe utrzymuje się przez pełne 24 godziny od przyjęcia dawki. Stosowanie długotrwałe nie zwiększa podstawowej częstości akcji serca, a lek nie wpływa niekorzystnie na profil lipidów ani na stężenie glukozy i elektrolitów w surowicy¹.

Farmakokinetyka

Bezwzględna biodostępność barnidypiny jest bardzo mała i wynosi 1,1%, a stężenie maksymalne (C_max) w osoczu osiągane jest po 5–6 godzinach od podania doustnego. Jednoczesne spożycie posiłku nie wpływa istotnie na parametry wchłaniania, dlatego kapsułki można przyjmować podczas posiłku lub niezależnie od niego. Stężenia w osoczu cechują się znaczną zmiennością międzyosobniczą².

Barnidypina wiąże się z białkami osocza w wysokim stopniu (89–95%), głównie z albuminami. Podlega znacznemu metabolizmowi do nieaktywnych metabolitów, zachodzącemu głównie z udziałem izoenzymów CYP3A. Mediana okresu półtrwania (t_½) w końcowej fazie eliminacji wynosi 20 godzin po podaniu wielokrotnym. Eliminacja odbywa się głównie na drodze biotransformacji, a barnidypina i jej metabolity są wydalane z kałem (60%), moczem (40%) i oddechem (poniżej 1%), przy czym postać niezmieniona nie jest wydalana z moczem².

Stężenie barnidypiny w osoczu jest 3 do 4 razy większe u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby oraz około dwukrotnie większe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek niewymagającymi hemodializy niż u osób zdrowych¹.

Wskazania leków z barnidypiną

Barnidypina jest dostępna wyłącznie na receptę i ma jedno wskazanie wspólne dla obu mocy kapsułek – leczenie łagodnego do umiarkowanego samoistnego (pierwotnego) nadciśnienia tętniczego¹. Dawka 20 mg jest przeznaczona dla pacjentów, u których dawka początkowa 10 mg okazała się niewystarczająca².

Dawkowanie barnidypiny

Grupa	Dawka (raz na dobę, rano)	Maksymalnie na dobę
Dorośli, dawka początkowa	10 mg	–
Dorośli, przy niewystarczającej skuteczności	zwiększenie do 20 mg	20 mg
Pacjenci z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek	ostrożność przy zwiększaniu do 20 mg	20 mg
Osoby w podeszłym wieku	10 mg (ostrożność na początku leczenia)	20 mg
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat	nie stosować	–

Barnidypinę przyjmuje się raz na dobę, rano. Dawkę można zwiększyć do 20 mg dopiero po uzyskaniu pełnej stabilności na dawce początkowej, co trwa zwykle co najmniej od 3 do 6 tygodni. Kapsułki połyka się, popijając szklanką wody, podczas posiłku lub niezależnie od niego¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania barnidypiny

Zaburzenia czynności wątroby

Barnidypina jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, u których jej stężenie w osoczu istotnie wzrasta¹.

Ciężkie zaburzenia czynności nerek

Barnidypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, to jest z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min¹.

Niestabilna dławica piersiowa i świeży zawał mięśnia sercowego

Barnidypina jest przeciwwskazana u pacjentów z niestabilną dławicą piersiową oraz z ostrym zawałem mięśnia sercowego w ciągu pierwszych czterech tygodni¹.

Nieleczona niewydolność serca

Barnidypina jest przeciwwskazana u pacjentów z nieleczoną niewydolnością serca¹.

Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4

Barnidypina jest przeciwwskazana w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, ponieważ jej stężenie we krwi może wtedy wzrosnąć. Nie należy jej stosować jednocześnie z antyproteazami, ketokonazolem, itrakonazolem, erytromycyną i klarytromycyną¹.

Środki ostrożności przy wydawaniu barnidypiny

Zaburzenia czynności nerek o nasileniu łagodnym do umiarkowanego

U pacjentów z klirensem kreatyniny od 10 do 80 ml/min należy zachować ostrożność, ponieważ stężenie barnidypiny w osoczu u osób z zaburzeniami czynności nerek jest podwyższone, a szczególną ostrożność zaleca się przy zwiększaniu dawki do 20 mg¹.

Skojarzenie z lekami o ujemnym działaniu inotropowym

Połączenie antagonisty wapnia z lekiem o ujemnym działaniu inotropowym może prowadzić do dekompensacji serca, niedociśnienia tętniczego lub dodatkowego zawału mięśnia sercowego u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, na przykład z zawałem serca w wywiadzie¹.

Zaburzenia czynności serca

Podobnie jak inne dihydropirydyny, barnidypinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory, ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory oraz z izolowaną niewyrównaną niewydolnością serca prawokomorową, na przykład w przebiegu serca płucnego. Leku nie badano u pacjentów z niewydolnością serca w III lub IV klasie NYHA¹.

Zespół chorego węzła zatokowego

Ostrożność jest wskazana u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, którzy nie mają wszczepionego stymulatora serca¹.

Metabolizm przez CYP3A4

Barnidypina jest metabolizowana przez cytochrom P450 3A4, a wpływu leków hamujących lub indukujących ten enzym nie badano w warunkach in vivo. Ostrożność zaleca się podczas jednoczesnego stosowania łagodnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 odradza się zwiększanie dawki barnidypiny do 20 mg¹.

Zawartość sacharozy

Kapsułki zawierają sacharozę (około 87 mg w kapsułce 10 mg i około 174 mg w kapsułce 20 mg), dlatego nie powinni ich przyjmować pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy².

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Nie badano wpływu barnidypiny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy w trakcie leczenia przeciwnadciśnieniowego wskazane jest zachowanie ostrożności¹.

Interakcje barnidypiny

Silne inhibitory CYP3A4 + barnidypina

Silne inhibitory CYP3A4 (antyproteazy, ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna i klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie barnidypiny we krwi, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Na hamowanie metabolizmu barnidypiny wskazuje też, w badaniach in vitro, cyklosporyna².

Łagodne inhibitory i induktory CYP3A4 + barnidypina

Podczas jednoczesnego stosowania łagodnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4 należy zachować ostrożność, a przy inhibitorach CYP3A4 odradza się zwiększanie dawki barnidypiny do 20 mg².

Cymetydyna + barnidypina

Jednoczesne podawanie cymetydyny prowadziło średnio do podwojenia stężenia barnidypiny w osoczu, dlatego to skojarzenie wymaga ostrożności².

Leki indukujące enzymy wątrobowe + barnidypina

W przypadku leków indukujących enzymy, takich jak fenytoina, karbamazepina i ryfampicyna, może być konieczne zwiększenie dawki barnidypiny, a po odstawieniu leku indukującego należy rozważyć zmniejszenie dawki barnidypiny².

Inne leki przeciwnadciśnieniowe + barnidypina

Jednoczesne stosowanie z innymi lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze może nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe. Barnidypinę można natomiast bezpiecznie łączyć z lekami blokującymi receptory beta-adrenergiczne oraz z inhibitorami konwertazy angiotensyny².

Alkohol + barnidypina

W specyficznym badaniu interakcji spożycie alkoholu zwiększało stężenie barnidypiny w osoczu o 40%, co uznano za nieistotne klinicznie. Ponieważ jednak alkohol może nasilać działanie leków rozszerzających naczynia i przeciwnadciśnieniowych, jego jednoczesne przyjmowanie wymaga ostrożności².

Sok grejpfrutowy + barnidypina

Sok grejpfrutowy hamuje CYP3A4 w ścianie jelita, przez co u wielu dihydropirydyn zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku barnidypiny nie stwierdzono istotnych zmian w jej kinetyce po podaniu z sokiem grejpfrutowym, choć zaobserwowano umiarkowany efekt².

Działania niepożądane barnidypiny

Obrzęki obwodowe

Obrzęki obwodowe są typowym dla dihydropirydyn działaniem naczyniorozszerzającym i występują dla dawki 10 mg często (), a dla dawki 20 mg bardzo często (). Mają tendencję do zmniejszania się lub ustępowania w trakcie leczenia, w przypadku obrzęku obwodowego w ciągu około jednego miesiąca^1,2.

Ból i zawroty głowy

Ból głowy występuje dla dawki 10 mg często (), a dla dawki 20 mg bardzo często (). Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego lub obwodowego są dla obu dawek działaniem częstym (). Ból głowy zwykle ustępuje w ciągu około dwóch tygodni leczenia^1,2.

Nagłe zaczerwienienie twarzy

Nagłe zaczerwienienie twarzy jest kolejnym objawem rozszerzenia naczyń i występuje dla dawki 10 mg często (), a dla dawki 20 mg bardzo często (). Ustępuje zwykle w ciągu około dwóch tygodni leczenia^1,2.

Kołatanie serca i przyspieszona czynność serca

Kołatanie serca jest dla obu dawek działaniem częstym () i również zwykle ustępuje w ciągu około dwóch tygodni. Tachykardia, w tym tachykardia zatokowa i przyspieszona czynność serca, są działaniami o nieznanej częstości ()^1,2.

Reakcje anafilaktoidalne i wysypka

Reakcje anafilaktoidalne oraz wysypka są działaniami o nieznanej częstości () dla obu mocy kapsułek^1,2.

Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby

Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby są działaniem o nieznanej częstości () dla obu dawek^1,2.

⚠ Ból dławicowy i zawał mięśnia sercowego

Niektóre dihydropirydyny mogą rzadko () prowadzić do bólu w okolicy przedsercowej lub dławicy piersiowej, a bardzo rzadko () u pacjentów z wcześniej istniejącą dławicą piersiową może dojść do zwiększenia częstości, wydłużenia czasu trwania lub nasilenia napadów. W pojedynczych przypadkach obserwowano zawał mięśnia sercowego^1,2.

Przerost dziąseł

Przerostu dziąseł nie obserwowano dotąd w przypadku barnidypiny, jednak można go brać pod uwagę z powodu jego występowania przy stosowaniu innych dihydropirydyn².

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a barnidypina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych brakuje danych klinicznych dotyczących stosowania barnidypiny w okresie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży ani rozwój płodu, a barnidypina, w odróżnieniu od innych dihydropirydyn, nie przedłużała porodu. Barnidypina może być stosowana w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści uzasadniają potencjalne ryzyko dla płodu¹.

Karmienie piersią a barnidypina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych badania na zwierzętach wykazały, że barnidypina lub jej metabolity przenikają do mleka, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas jej stosowania¹.

Produkty handlowe z barnidypiną

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Barnidipine Teva	kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde 10 mg	Rp
Barnidipine Teva	kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde 20 mg	Rp