Sildenafil – Komu polecić, jak stosować, na co uważać?

Sildenafil - komu polecać, jak stosować, jak działa, na jakie interakcje i efekty uboczne zwrócić uwagę?

Sildenafil to lek znajdujący zastosowanie w terapii zaburzeń erekcji oraz nadciśnienia płucnego. Bez recepty (OTC) dostępny jest w postaci tabletek powlekanych lub tabletek do rozgryzania i żucia i jest przeznaczony do stosowania przez dorosłych mężczyzn z zaburzeniami erekcji.

Sildenafil – Komu polecać?

Zgodnie z rekomendacjami EAU (European Association of Urology), lekami 1. rzutu w zaburzeniach erekcji są stosowane doustnie inhibitory fosfodiesterazy 5, wśród których wyróżniamy sildenafil (dostępny w preparatach OTC i na receptę) oraz tadalafil, wardenafil i awanafil, które w Polsce dostępne są jedynie na receptę[1] (Patrz: Porównanie leków na zaburzenia erekcji”.)

Sildenafil możesz więc polecić dorosłym mężczyznom, zgłaszającym problem z erekcją, skarżącym się na krótkie, niezadawalające stosunki i trudność w osiągnięciu i utrzymaniu erekcji, zwłaszcza gdy:

  • chorują na cukrzycę (również z towarzyszącą neuropatią), hiperlipidemię, nadciśnienie tętnicze, szczególnie w wieku podeszłym,[2][1]
  • stosują substancje psychoaktywne np. marihuanę, są uzależnieni od narkotyków, często piją alkohol,[3][4][5]
  • prowadzą mało aktywny tryb życia, są otyli,[1][6]
  • zażywają leki sprzyjające zaburzeniom seksualnym, np. leki przeciwdepresyjne (szczególnie z grupy SSRI), neuroleptyki, leki hipotensyjne (szczególnie beta-blokery), przeciwpadaczkowe,[7][8]
  • są w wieku podeszłym, występuje u nich przerost prostaty, przebyli laparoskopowe usunięcie prostaty,[1][9]
  • zaburzenia erekcji mają tło psychiczne, pacjenci cierpią na depresję, zaburzenia lękowe,[7][10]
  • przebyli uraz rdzenia kręgowego.[11][12]

Sildenafil – Jak stosować?

Leki OTC zawierające sildenafil występują w postaci:

  • tabletek powlekanych, które należy połknąć w całości i popić wodą,
  • tabletek do rozgryzania i żucia, które przed połknięciem należy rozgryźć i żuć przez chwilę, aż do rozpuszczenia. Ich zaletą jest to, że nie muszą być popijane, co ułatwia ich przyjmowanie w każdych warunkach oraz są łatwiejsze do stosowania przez mężczyzn mających problem z połykaniem tabletek.

U większości mężczyzn skuteczna będzie dawka 25 mg, dlatego warto zalecić stosowanie takiej dawki i ewentualne późniejsze zwiększenie jej do 50 mg. W 24-tygodniowym badaniu wykazano, że poprawa erekcji wystąpiła u 56%, 77% i 84% mężczyzn, którzy przyjmowali odpowiednio 25, 50 i 100 mg sildenafilu. Warto dodać, że zgodnie z wytycznymi EAU, początkowa dawka powinna wynosić 50 mg sildenafilu na około godzinę przed planowaną aktywnością seksualną.[1]

Mężczyźni z uszkodzeniem wątroby, nerek oraz w wieku powyżej 65. r.ż. powinni przyjmować sildenafil w dawce 25 mg/dobę.[13]

Pacjentów zażywających sildenafil warto poinformować, że lek:

  • jest skuteczny tylko po uprzedniej stymulacji seksualnej,
  • zaczyna działać zwykle po 0,5-1 godziny, jednak czas ten jest różny u poszczególnych pacjentów,
  • nie powinien być stosowany częściej niż raz na dobę,
  • może zacząć działać później, jeśli jest zażywany podczas posiłku.[14][15]

Jeśli pomimo prawidłowego stosowania leku przez pacjenta nadal nie występuje u niego erekcja lub czas wzwodu nie jest wystarczający do odbycia stosunku płciowego, można zasugerować pacjentowi wizytę u lekarza.

Sildenafil – Jak działa?

Fizjologicznie erekcję umożliwia uwalnianie tlenku azotu w ciałach jamistych prącia podczas pobudzenia seksualnego. Następnie na skutek kaskady reakcji dochodzi do zwiększenia stężenia cGMP, co powoduje rozkurcz mięśni gładkich w ciałach jamistych i umożliwia napływ krwi do prącia.[16]

Sildenafil jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy 5, która odpowiada za rozkład cGMP w ciałach jamistych prącia. Lek wzmacnia naturalny mechanizm umożliwiający erekcję, jednak nie jest inicjatorem erekcji i aby możliwe było osiągnięcie wzwodu, konieczna jest stymulacja seksualna.[17][1]

Sildenafil – Na co uważać?

Sildenafil jest lekiem o wysokiej skuteczności, tolerancji oraz dobrym profilu bezpieczeństwa. Jednoczesne zażywanie sildenafilu z lekami stosowanymi w nadciśnieniu tętniczym, cukrzycy czy lekami przeciwdepresyjnymi jest uważane za bezpieczne.[1]

Produkty przeznaczone do leczenia zaburzeń erekcji, w tym te zawierające sildenafil, nie powinny jednak być stosowane u mężczyzn, u których aktywność seksualna nie jest wskazana (np. z ciężkimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak niestabilna dusznica bolesna lub ciężka niewydolność serca).

Działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem leku są zwykle łagodne lub umiarkowanie nasilone i krótkotrwałe. Objawy, jakie mogą wystąpić to:

  • bardzo często (≥1/10): ból głowy,
  • często (>1/100 do <1/10): zawroty głowy, zaburzenia widzenia, uderzenia gorąca, nagłe zaczerwienienie, uczucie zatkanego nosa, nudności.[14][15]

Sildenafil – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

Należy uprzedzić pacjenta, aby nie stosował sildenafilu w przypadku, gdy przyjmuje:

  • azotany: nitroglicerynę (Nitromint, Sustonit), monoazotan izosorbidu (Effox, Mononit), 
  • donory tlenku azotu (rekreacyjnie stosowany azotan amylu, tzw. poppers),

ponieważ ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do niebezpiecznego obniżenia ciśnienia tętniczego.[13]

Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu sildenafilu z α-blokerami, przede wszystkim doksazosyną (Cardura, Zoxon), i w tym przypadku rozpocząć dawkowanie od 25 mg sildenafilu na dobę.[1]

Sildenafil jest metabolizowany przy udziale izoenzymów CYP450, dlatego przyjmowanie go wraz z lekami zwiększającymi lub hamującymi aktywność CYP450 może prowadzić do interakcji. Dotyczy to leków takich jak: itrakonazol (Itrax, Orungal) czy erytromycyna (Erythromycinum TZF). Ponadto, sildenafilu nie należy stosować jednocześnie z innymi stosowanymi doustnie lub miejscowo preparatami przeznaczonymi do leczenia zaburzeń erekcji.[13]

Sildenafil – Dodatkowe informacje

Wydając pacjentowi lek zawierający sildenafil, warto poinformować go, że:

  • przed prowadzeniem pojazdów lub obsługiwaniem maszyn powinien zorientować się, w jaki sposób reaguje na lek, ponieważ może on spowodować wystąpienie zawrotów głowy i zaburzeń widzenia,
  • zdolność do uzyskania erekcji może być czasowo zaburzona po spożyciu alkoholu i aby maksymalnie wykorzystać możliwości lecznicze, nie należy spożywać znacznych ilości alkoholu przed zażyciem leku.

Istnieje kilka badań, które wykazały skuteczność sildenafilu w leczeniu przedwczesnego wytrysku, lecz zgodnie z wytycznymi EAU inhibitory fosfodiesterazy 5 nie są lekami 1. rzutu w tym schorzeniu. Czasami sildenafil jest stosowany w połączeniu z innymi lekami, np. sertraliną, paroksetyną i dapoksetyną, a połączenie to wykazuje lepszą skuteczność niż monoterapia wymienionymi lekami.[1]

Sildenafil nie jest wskazany dla mężczyzn w wieku poniżej 18. r.ż.

W tabeli poniżej przedstawiono leki zawierające sildenafil dostępne w Polsce.

KategoriaNazwa handlowaPostaćDawkaOpakowanie
OTCInventumtabletki do rozgryzania i żucia25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCMaxigra Gotabletki do rozgryzania i żucia25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCMaxon Activetabletki powlekane25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCMensiltabletki do rozgryzania i żucia25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCSilcontrol tabletki powlekane25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCValingertabletki powlekane25 mg2 tabl., 4 tabl.
OTCMaxon Fortetabletki powlekane50 mg2 tabl.
RpFalsigratabletki powlekane100 mg4 tabl.
RpInventumtabletki do rozgryzania i żucia25 mg4 tabl.
RpLekaptabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpMaxigratabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpMaxigratabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl., 12 tabl.
RpMaxontabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpSilcontrol FCtabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpSilcontrol FCtabletki powlekane100 mg4 tabl.
RpSildenafil Actavistabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpSildenafil Actavistabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpSildenafil Apotextabletki powlekane100 mg4 tabl.
RpSildenafil Bluefishtabletki powlekane100 mg4 tabl.
RpSildenafil Espefatabletki powlekane100 mg4 tabl.
RpSildenafil Genoptimtabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpSildenafil Medanatabletki powlekane50 mg4 tabl., 8 tabl., 12 tabl.
RpSildenafil Medanatabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl., 12 tabl.
RpSildenafil Medregtabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpSildenafil Ranbaxytabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpSildenafil Sandoztabletki 100 mg4 tabl.
RpSildenafil SymPhartabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpSildenafil SymPhartabletki powlekane100 mg4 tabl., 12 tabl.
RpSildenafil SymPhartabletki do rozgryzania i żucia50 mg4 tabl.
RpSildenafil SymPhartabletki do rozgryzania i żucia100 mg12 tabl.
RpSildenafil Tevatabletki powlekane100 mg4 tabl., 8 tabl.
RpViagratabletki powlekane25 mg4 tabl.
RpViagratabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpViagratabletki powlekane100 mg2 tabl., 4 tabl., 8 tabl.
RpViagra Directtabletki powlekane50 mg4 tabl.
RpVizarsintabletki powlekane100 mg4 tabl., 12 tabl.
RpVizarsintabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej50 mg4 tabl.
RpVizarsintabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej100 mg12 tabl.

mgr farm. Marta Libura

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Redaktor w 3PG.

[artykuły]

Źródła
  1. EAU Guidelines. Edn. presented at the EAU Annual Congress Amsterdam 2020. ISBN 978-94-92671-07-3. [dostęp 08.09.2020] pełny tekst
  2. Vardi, M., & Nini, A. (2007). Phosphodiesterase inhibitors for erectile dysfunction in patients with diabetes mellitus. The Cochrane database of systematic reviews2007(1), CD002187. abstrakt
  3. Pizzol, D., Demurtas, J., Stubbs, B., Soysal, P., Mason, C., Isik, A. T., Solmi, M., Smith, L., & Veronese, N. (2019). Relationship Between Cannabis Use and Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. American journal of men’s health13(6), 1557988319892464. abstrakt
  4. Zhao, S., Deng, T., Luo, L., Wang, J., Li, E., Liu, L., Li, F., Luo, J., & Zhao, Z. (2017). Association Between Opioid Use and Risk of Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. The journal of sexual medicine14(10), 1209–1219. abstrakt
  5. Grinshpoon, A., Margolis, A., Weizman, A., & Ponizovsky, A. M. (2007). Sildenafil citrate in the treatment of sexual dysfunction and its effect on quality of life in alcohol dependent men: preliminary findings. Alcohol and alcoholism (Oxford, Oxfordshire), 42(4), 340–346. abstrakt
  6. Wang, X. Y., Huang, W., & Zhang, Y. (2018). Relation between hypertension and erectile dysfunction: a meta-analysis of cross-section studies. International journal of impotence research30(3), 141–146. abstrakt
  7. Taylor, M. J., Rudkin, L., Bullemor-Day, P., Lubin, J., Chukwujekwu, C., & Hawton, K. (2013). Strategies for managing sexual dysfunction induced by antidepressant medication. The Cochrane database of systematic reviews, (5), CD003382. abstrakt
  8. Schmidt, H. M., Hagen, M., Kriston, L., Soares-Weiser, K., Maayan, N., & Berner, M. M. (2012). Management of sexual dysfunction due to antipsychotic drug therapy. The Cochrane database of systematic reviews11(11), CD003546. abstrakt
  9. Pattanaik, S., Mavuduru, R. S., Panda, A., Mathew, J. L., Agarwal, M. M., Hwang, E. C., Lyon, J. A., Singh, S. K., & Mandal, A. K. (2019). Phosphodiesterase inhibitors for lower urinary tract symptoms consistent with benign prostatic hyperplasia. BJU international124(1), 27–34. abstrakt
  10. Liu, Q., Zhang, Y., Wang, J., Li, S., Cheng, Y., Guo, J., Tang, Y., Zeng, H., & Zhu, Z. (2018). Erectile Dysfunction and Depression: A Systematic Review and Meta-Analysis. The journal of sexual medicine15(8), 1073–1082. abstrakt
  11. García-Perdomo, H. A., Echeverría-García, F., & Tobías, A. (2017). Effectiveness of Phosphodiesterase 5 Inhibitors in the Treatment of Erectile Dysfunction in Patients with Spinal Cord Trauma: Systematic Review and Meta-Analysis. Urologia internationalis98(2), 198–204. abstrakt
  12. Ergin, S., Gunduz, B., Ugurlu, H., Sivrioglu, K., Oncel, S., Gok, H., Erhan, B., Levendoglu, F., & Senocak, O. (2008). A placebo-controlled, multicenter, randomized, double-blind, flexible-dose, two-way crossover study to evaluate the efficacy and safety of sildenafil in men with traumatic spinal cord injury and erectile dysfunction. The journal of spinal cord medicine, 31(5), 522–531. abstrakt
  13. American Hospital Formulary Service. (2020). Sildenafil. [dostęp: 08.09.2020]
  14. ChPL Maxigra Go, 25 mg, tabletki do rozgryzania i żucia
  15. ChPL MAXON ACTIVE, 25 mg, tabletki powlekane
  16. Eardley, I., Ellis, P., Boolell, M., & Wulff, M. (2002). Onset and duration of action of sildenafil for the treatment of erectile dysfunction. British journal of clinical pharmacology, 53 Suppl 1(Suppl 1), 61S–65S. pełny tekst
  17. Drugs.com: Sildenafil. [dostęp: 08.09.2020] pełny tekst

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze:

Aktualności i doniesienia

Wiedza i praktyka

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x

Oświadczenie

Portal opieka.farm przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Klikając “Potwierdzam i przechodzę do portalu” oświadczasz, że jesteś taką osobą.

Zaloguj się

Portal dedykowany jest osobom związanym z ochroną zdrowia. Prosimy o zalogowanie się lub rejestrację.