Interakcja kotrimoksazolu (Bactrim, Biseptol) z warfaryną [Case #32]

Wiele badań wskazuje na zwiększone ryzyko krwawień w razie przyjmowania warfaryny z kotrimoksazolem. Jedno z nowszych źródeł sugeruje nawet, że zapobiegawcze zmniejszenie dawki warfaryny przy jednoczesnym stosowaniu kotrimoksazolu lub metronidazolu powinno stać się rutynową praktyką.

Pacjentka l.66 realizuje receptę na Biseptol 960 (kotrymoksazol) i chce się upewnić, czy lek ten może stosować, jeśli bierze warfarynę (Warfin 5). Kardiolog uprzedził ją, że wiele leków może być bardzo szkodliwych w połączeniu z jej lekiem p/zakrzepowym. Lek ma być stosowany przez 3 dni na infekcję dróg moczowych.

Wyjaśniono, że:

Biseptol może zwiększać siłę działania warfaryny i prowadzić do wzrostów INR, co może powodować krwawienia. Jeśli pacjentka musi stosować ten właśnie lek (z rozmowy wynika, że tak, bo tak wskazał posiew), zaleca się obserwowanie, czy nie występują wybroczyny, krew w moczu, krwawienia z błon śluzowych, zasinienia i smoliste stolce. Pacjentka zdecydowała się na ponowny kontakt z lekarzem, bo bardzo obawia się wahań INR.

Komentarz:

Kotrimoksazol to nazwa preparatu złożonego: połączenia (w stosunku 1:5) dwóch substancji – trimetoprimu, który hamuje bakteryjny enzym, reduktazę dihydrofolianową, oraz sulfametoksazolu, który jako analog kwasu p-aminobenzoesowego (PABA) hamuje syntetazę dihydropteronianu. Cały ten skomplikowany mechanizm w praktyce oznacza tyle, że połączenie trimetoprimu i sulfametoksazolu hamuje syntezę DNA mikoorganizmów na dwóch kolejnych etapach, co sprawia, że w duecie działają o wiele silniej niż w pojedynkę (słowo klucz: SYNERGIZM). Kotrimoksazol stosowany jest w przypadku wielu różnych zakażeń bakteryjnych m.in. w ostrym zapaleniu ucha środkowego, zakażeniach dróg moczowych, zakażeniach przewodu pokarmowego i w zapaleniu płuc wywołanym przez Pneumocystis carinii.[1]ChPL Bactrim Warfaryna jest z kolei antagonistą witaminy K. Stosowana jest w długoterminowej profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej.[2]Katzung BG: Farmakologia ogólna i kliniczna. 2012[3]Mutschler E: Farmakologia i toksykologia. 2016[4]ChPL Warfin

W praktyce większość pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, takie jak Warfin, zdaje sobie sprawę z tego, że mogą one wchodzić w poważne interakcje z innymi preparatami i informuje lekarza o tym fakcie, jednak ostrożności nigdy za wiele i realizując receptę na Bactrim lub Biseptol, warto dopytać pacjenta o wszystkie stosowane dodatkowo i przewlekle leki.

Czytaj też:
Połączenia leków kardiologicznych [tabela]

W ChPL preparatów zawierających kotrimoksazol znajdują się informacje o możliwych interakcjach farmakokinetycznych między nim a lekami przeciwzakrzepowymi. W przypadku Biseptolu jest to jedynie krótka informacja o tym, że kotrimoksazol może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych w stopniu wymagającym modyfikacji dawkowania.[5]ChPL Biseptol W przypadku Bactrimu notatka jest bardziej szczegółowa. Mówi ona o prawdopodobnym mechanizmie działania, który opiera się na inhibicji jednego z izoenzymów cytochromu P450 (dokładnie chodzi o CYP2C9) przez sulfametoksazol, co w konsekwencji może prowadzić do wzrostu ogólnoustrojowej ekspozycji na leki metabolizowane przez ten izoenzym.

Oczywiście tu również zwrócono uwagę na kontrolę krzepnięcia u pacjentów otrzymujących kumaryny.[6]ChPL Bactrim Inne procesy, które mogą potencjalnie wpływać na zaistnienie interakcji to zmniejszenie ilości bakterii jelitowych, które syntetyzują witaminę K oraz wypieranie warfaryny z połączeń z białkami osocza przez sulfametoksazol, z tym, że w praktyce ten ostatni mechanizm wydaje się nie odgrywać istotnej roli.[7]Hale SF, Lesar TS; Interaction of vitamin K antagonists and trimethoprim-sulfamethoxazole: ignore at your patient’s risk; Drug Metabolism and Drug Interactions. 2014; 29(1): 53-60. abstrakt

Czytaj też:
Czy antybiotyki mogą zmniejszać skuteczność środków antykoncepcyjnych?

Wiele badań wskazuje na zwiększone ryzyko krwawień w razie przyjmowania warfaryny z kotrimoksazolem.[8]Schalekamp T, van Geest-Daalderop JH, Kramer MH, van Holten-Verzantvoort AT, de Boer A. Coumarin anticoagulants and co-trimoxazole: avoid the combination rather than manage the interaction. Eur J Clin Pharmacol. 2007; 63(4): 335-43. pełny tekst[9]Lane MA, Zeringue A, McDonald JR. Serious bleeding events due to warfarin and antibiotic co-prescription in a cohort of veterans. Am J Med. 2014; 127(7): 657-663 pełny tekst[10]Glasheen JJ, Fugit RV, Prochazka AV. The risk of overanticoagulation with antibiotic use in outpatients on stable warfarin regimens. J Gen Intern Med. 2005; 20(7): 653-656

Niedawno opublikowana metaanaliza potwierdziła że stosowanie kotrimoksazolu wspólnie z warfaryną może zwiększyć ryzyko wystąpienia krwawienia aż o 171 %. Oczywiście prawdopodobieństwo jednoczesnego przyjmowania tych dwóch leków jest stosunkowo niewielkie, co udowodniono w tej samej publikacji, jednak czasami takie rzadkie połączenia mogą umknąć naszej uwadze co sprawia, że są tym bardziej niebezpieczne.[11]Comoretto RI, Rea F, Lucenteforte E, Mugelli A, Trifirò G, Cascini S, Roberto G, Chinellato A, Filippelli A, Corrao G; Bleeding events attributable to concurrent use of warfarin and other medications in high-risk elderly: meta-analysis and Italian population-based investigation. Eur J Clin Pharmacol. 2018 abstrakt

Jedno z nowszych źródeł sugeruje nawet, że zapobiegawcze zmniejszenie dawki warfaryny przy jednoczesnym stosowaniu kotrimoksazolu lub metronidazolu powinno stać się rutynową praktyką.[12]Powers A, Loesch EB, Weiland A, Fioravanti N, Lucius D; Preemptive warfarin dose reduction after initiation of sulfamethoxazole-trimethoprim or metronidazole. J Thromb Thrombolysis. 2017; 44(1): 88-93. abstrakt

mgr farm. Karolina Matyjaszczyk

Doktorantka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM, w ramach pracy naukowej zajmuje się fizykochemią oraz farmakokinetyką substancji o potencjalnym działaniu przeciwnowotworowym. Asystent badawczy w Jagiellońskim Centrum Rozwoju Leków (JCET). W wolnych chwilach praktykująca farmaceutka, zapalona podróżniczka i mól książkowy. Redaktor w grupie opieka.farm.

[nawiąż kontakt]

Cytuj ten artykuł jako:
Karolina Matyjaszczyk, i in.: Interakcja kotrimoksazolu (Bactrim, Biseptol) z warfaryną [Case #32], Portal opieka.farm (https://opieka.farm/case-studies/interakcja-kotrimoksazolu-z-warfaryna/) [dostęp: 16 czerwca 2019]


Źródła:   [ + ]

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Ten temat zawiera 4 odpowiedzi, ma 3 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Adrianna Malawska 4 miesiące, 4 tygodnie temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #47855 Punkty: 1

    Karolina Matyjaszczyk mgr farm.
    4 pkt.

    Wiele badań wskazuje na zwiększone ryzyko krwawień w razie przyjmowania warfaryny z kotrimoksazolem. Jedno z nowszych źródeł sugeruje nawet, że zapobiegawcze zmniejszenie dawki warfaryny przy jednoczesnym stosowaniu kotrimoksazolu lub metronidazolu powinno stać się rutynową praktyką.

    (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Interakcja kotrimoksazolu (Bactrim, Biseptol) z warfaryną [Case #32]]

    Zapraszam do dyskusji.

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #47873 Punkty: 3

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    303 pkt.

    No proszę, gdy wśród aptecznej braci, pokutuje mit interakcji Biseptolu z witaminą C, a okazuje się, że u pacjentów wielolekowych, czai się o wiele niebezpieczniejsza – z pochodnymi kumaryny 🙁

    Powiem szczerze, że tak rzadko wydaję ten lek osobom starszym iż ta interakcja niestety mi umknęła. Dobrze, że opieka.farm czuwa 🙂

    3 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #47937 Punkty: 1

    Adrianna Malawska tech. farm.
    34 pkt.

    … a system Kamsoft nawet nie widzi tej interakcji

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
    • #47951 Punkty: 3

      Karolina Matyjaszczyk mgr farm.
      4 pkt.

      O proszę, to mnie zaskoczyłaś. Większość wyszukiwarek interakcji, z których korzystam akurat tę interakcję widzi i nawet określa jako “istotną”…

      3 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #47961 Punkty: 1

    Adrianna Malawska tech. farm.
    34 pkt.

    Przepraszam, wprowadziłam w błąd, pośpieszyłam się. Kamsoft widzi to połączenie jako interakcję istotną. Coś musiało się nie zaczytać. 😉 Choć ten system ozcywiście nie jest idealny to i on jednak daje pomocne wskazówki.

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Zapraszamy:

Nie odnaleziono wydarzeń!
Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej