opieka.farm
Case study ·Ostry ból krzyża u pacjentki pracującej w biurze – Case study
Zaloguj się
Case study · opracowanie redakcyjne

Ostry ból krzyża u pacjentki pracującej w biurze – Case study

Ból to problem, z którym pacjenci często zwracają się bezpośrednio do apteki. Rozpoznanie rodzaju bólu oraz określenie jego nasilenie i przyczyny jest kluczowym elementem rekomendacji odpowiednego preparatu. Jak postępować w wypadku bólu neuropatycznego oraz czym się kierować przy doborze leku?

Zapisz
Praktyk Poradnictwo

Czego się nauczysz z tego przypadku?

Po zapoznaniu się z tym przypadkiem:

  • Odróżnisz ból przewlekły od ostrego
  • Zrozumiesz synergistyczny mechanizm działania paracetamolu, kofeiny i kodeiny
  • Uzasadnisz pacjentowi cel stosowania leku zawierającego paracetamol i kodeinę
  • Zminimalizujesz ryzyko uzależnienia od leków
  • Wyjaśnisz pacjentowi, że ból w krzyżu to objaw, który może wymagać konsultacji z innymi specjalistami, np. fizjoterapeutą
  • Wykorzystasz zasady doboru leków przeciwbólowych według drabiny analgetycznej

Opis przypadku

Pacjentka zwraca się do apteki z prośbą o lek na ból w krzyżu. W trakcie wywiadu farmaceuta dowiaduje się, że ból nie jest przewlekły. Pacjentka prosi o lek z paracetamolem, ponieważ dobrze działa, gdy boli ją głowa. Dodatkowo pacjentka informuje, że pracuje w biurze i prowadzi siedzący tryb życia.

Wywiad i rozpoznanie

Ból w krzyżu może mieć wiele przyczyn – od przeciążenia i urazów do siedzącego trybu życia oraz niedobór codziennych aktywności fizycznych. Jego nasilenie bywa bardzo zróżnicowane: od łagodnego dyskomfortu po silny ból, który znacząco utrudnia normalne funkcjonowanie. Dobór odpowiednego preparatu przeciwbólowego powinien uwzględniać zarówno intensywność dolegliwości, jak i wcześniejsze doświadczenia pacjenta z daną substancją czynną. Należy jednak pamiętać, że w większości przypadków leki przeciwbólowe działają jedynie objawowo — łagodzą ból, ale nie eliminują jego przyczyny.

F

Farmaceuta

Od jak dawna odczuwa Pani ten ból?
Czas trwania dolegliwości jest kluczowy w ustaleniu czy ból jest przewlekły czy ostry.
P

Pacjent

Zaczęło się jakieś dwa, może trzy dni temu. Wcześniej nigdy mi się to nie zdarzało, więc nie wiem, czy to coś poważnego.
Ból jest ostry, ponieważ trwa od kilku dni, o bólu przewlekłym mówimy, gdy utrzymuje się on ponad 3 miesiące.
F

Farmaceuta

Czy ból promieniuje gdzieś dalej — do nogi, pośladka, biodra? Czy odczuwa Pani drętwienie albo mrowienie?
Ustalenie rodzaju bólu pomoże w dobraniu odpowiedniego produktu leczniczego.
P

Pacjent

Nie odczuwam bólu w innych częściach ciała, jednak cała dolna część pleców jest zdrętwiała. Towarzyszy temu mrowienie oraz osłabione czucie – mam wrażenie, jakby skóra była „gumowa” i mniej wrażliwa na dotyk
Ból jest skoncentrowany w krzyżu, wykazuje objawy typowe dla bólu neuropatycznego.
F

Farmaceuta

Jak wygląda Pani codzienna aktywność?
Pytanie pozwala dowiedzieć się czy ból jest wywołany ewentualną kontuzją, przeciążeniem czy też jest spowodowany brakiem codziennej aktywności.
P

Pacjent

Pracuję przy biurku po osiem, dziewięć godzin dziennie, czasem dłużej. Sportu praktycznie nie uprawiam, do pracy jeżdżę samochodem. Wieczorami też raczej siedzę albo leżę.
Ból wynika z siedzącego trybu życia pacjentki, nie jest spowodowany urazem.
F

Farmaceuta

Czy stosowała Pani już inne leki przeciwbólowe na tą dolegliwość?
Pytanie pozwala wyeliminować możliwość zaproponowania leku, który okazał się dla pacjentki nieskuteczny.
P

Pacjent

Jeszcze nic nie brałam. Przyszłam po paracetamol, zawsze dobrze działa na ból głowy.
Paracetamol jest skutecznym lekiem w bólu głowy, jednak nie ma potwierdzonej skuteczności w wypadku neuropatycznego
F

Farmaceuta

W tym wypadku sam paracetamol będzie nieskuteczny, polecę Pani lek z paracetamolem, kodeiną oraz kofeiną.
Synergistyczne działanie paracetamolu, kodeiny i kofeiny pozwala na użycie takiego leku w wypadku, gdy sam paracetamol ma za słabe działanie przeciwbólowe.
P

Pacjent

Czy to na pewno bezpieczne? Kodeina przecież uzależnia.
Obawy pacjentki są najprawdopodobniej spowodowane stygmatyzacją leków z kodeiną.
F

Farmaceuta

Aby zminimalizować ryzyko uzależnienia, preparat powinien być stosowany krótkotrwale, w najmniejszej skutecznej dawce, bez przedłużania terapii po ustąpieniu bólu oraz bez łączenia z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.
Sama kodeina, czy też kodeina zawarta w preparatach złożonych jest bezpieczna, jeśli zażywana jest we wskazanych dawkach i czasie nieprzekraczającym zalecanego przez producenta.
P

Pacjent

Rozumiem, dziękuję za wyjaśnienie. A czy jeszcze coś mogłabym zrobić?
Pacjentka zrozumiała, że leki z kodeina zażywane w odpowiednich dawkach są bezpieczne.
F

Farmaceuta

Myślę, że dobrym rozwiązaniem byłoby robienie krótkich przerw od siedzenia w pracy oraz ewentualna wizyta u fizjoterapeuty.
Przy bólu związanym z siedzącym trybem życia leczenie objawowe może być niewystarczające, zmiana trybu życia oraz wizyta u specjalisty, który doradzi odpowiednią aktywność fizyczną może okazać się niezbędna.
P

Pacjent

Dobrze, rozumiem. Dziękuję bardzo za poradę.
Pacjentka zrozumiała, że ból, który odczuwa najprawdopodobniej spowodowany jest jej trybem życia, leki przeciwbólowe są w tym wypadku są doraźną pomocą, jednak by sytuacja się nie powtarzała potrzebne są zmiany.
Autor
Redakcja portalu
Opracowanie zespołu
Publikacja: 01.07.2026 Ostatnia aktualizacja: 16.07.2026

Czy ten przypadek był pomocny?