Czy inhibitory pompy protonowej muszą być zażywane na czczo? – Wyjaśniamy!

Pytanie

Wśród pacjentów utarło się przekonanie, że inhibitory pompy protonowej (IPP) muszą być zażywane na czczo. To pojęcie często rozumie się jako „na pusty żołądek” czy „przed śniadaniem”. Czy faktycznie wszystkie inhibitory pompy protonowej muszą być zawsze zażywane na czczo?

Krótka odpowiedź

Nie, nie muszą. Zgodnie z zaleceniami w ChPL inhibitory pompy protonowej należy stosować od 30 do 60 minut przed posiłkiem. Najczęściej zakłada się, że „na czczo” oznacza przerwę od jedzenia i picia wynoszącą od 8 do 12 godzin. Dekslanzoprazol (Dexilant) jest jednym lekiem z grupy IPP, który może być zażywany wraz z posiłkiem.

Wyjaśnienie

Przyjęcie leku na pusty żołądek nie oznacza koniecznie przyjęcia na czczo. Przyjęcie na pusty żołądek oznacza zażycie leku godzinę przed lub dwie godziny po posiłku. Około 70% wszystkich pomp protonowych jest aktywowane przez poranny posiłek, dlatego najpowszechniejszym sposobem dawkowania IPP (Polprazol, Helicid, Controloc, Nolpaza, Emanera), jeżeli stosowane są raz dziennie, jest przyjmowanie ich 30-60 minut przed śniadaniem.^[1]

Badanie z randomizacją opublikowane w 2000 roku przeprowadzone z udziałem 21 zdrowych ochotników porównujące kontrolę pH soku żołądkowego przez stosowanie lanzoprazolu i omeprazolu w korelacji z posiłkiem potwierdza tezę o lepszym farmakologicznym działaniu tych leków, jeżeli stosowane są 30 minut przed posiłkiem.^[2] Jeżeli pacjent musi stosować IPP dwa razy dziennie warto go poinformować, że może stosować jedną dawkę przed śniadaniem, a drugą przed kolacją. Efektywność leku jest mniejsza, kiedy stosowany jest przed snem, ale nie oznacza to, że przy dawkowaniu 1×1 pacjent nie może zacząć terapii wieczorem, jeśli zaistnieje potrzeba.^[3]

Dekslanzoprazol (Dexilant) jako jedyny inhibitor pompy protonowej może być podawany niezależnie od posiłków, ze względu na jego mechanizm podwójnego uwalniania.^[3]

Dlaczego pacjentom stosującym koksyby przepisywane są inhibitory pompy protonowej? – Wyjaśniamy!

Stosowanie NLPZ pociąga za sobą ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego. Opracowanie koksybów, czyli selektywnych inhibitorów COX-2 miało je ograniczyć. Mimo to pacjentom stosującym koksyby przepisywane są inhibitory pompy protonowej. Czy jest to uzasadnione działanie?

Piśmiennictwo

1. Tuszyński, P. (red) (2021). Praktyczny przewodnik po grupach leków dostępnych w Polsce. Wydawnictwo Farmaceutyczne ⬏
2. Hatlebakk, J. G., Katz, P. O., Camacho-Lobato, L., & Castell, D. O. (2000). Proton pump inhibitors: better acid suppression when taken before a meal than without a meal. Alimentary pharmacology & therapeutics, 14(10), 1267–1272. https://doi.org/10.1046/j.1365-2036.2000.00829.x ⬏
3. Katz, P. O., Gerson, L. B., & Vela, M. F. (2013). Guidelines for the diagnosis and management of gastroesophageal reflux disease. The American journal of gastroenterology, 108(3), 308–329. https://doi.org/10.1038/ajg.2012.444 ⬏⬏